Brugklassers ontmoetenhedendaagse

Voor sommige leerlingen was het de eerste keer dat zij een vluchteling persoonlijk ontmoetten. Wael uit Syrië en Ramazan uit Turkije waren uitgenodigd door Steunpunt Vluchtelingen De Bilt. De organisatie helpt statushouders (vluchtelingen met een verblijfsvergunning) bij het vinden van hun plek in de gemeente.

Eickenroode

De ontmoeting vond plaats in Villa Eickenroode. Daar gaf Kees Boeke in 1939 les aan Joodse vluchtelingenkinderen. Boeke was vredesactivist en pedagoog en maakte beide wereldoorlogen mee. Zijn gedachtegoed vormt nog altijd een belangrijk onderdeel van de identiteit van De Werkplaats.

Gevaarlijke

Wael woont sinds 2021 in Nederland. Hij ontvluchtte de oorlog in Syrië. Zijn vlucht voerde eerst binnen Syrië, daarna naar Turkije en uiteindelijk naar Nederland. Sinds 2023 woont hij in Bilthoven. Als vrijwilliger van Steunpunt Vluchtelingen De Bilt werkt hij als tolk Turks en Arabisch. Daarnaast gaat hij een opleiding elektrotechniek volgen.

Een leerling wil weten hoe zijn reis naar Nederland was. Wael vertelt dat hij aanvankelijk alleen vertrok. ‘De reis was zo gevaarlijk dat ik mijn gezin niet durfde mee te nemen.’

Maandenlang trok hij lopend vanuit Turkije via Griekenland en Servië naar Nederland. Soms kon hij een stukje met de bus, maar meestal moest hij lopen. Vliegen of met de trein reizen was onmogelijk. Zonder visum kon hij bij een controle worden opgepakt en uitgezet.

Onderweg kon hij soms maar één keer per dag eten, omdat hij niet meer kon dragen. Twee jaar later konden zijn vrouw en kinderen via gezinshereniging naar Nederland komen.

De eerste periode hier was voor Wael moeilijk. Het was coronatijd en contact met Nederlanders was lastig. Hij is positief over Nederland. Vooral de vriendelijkheid van mensen valt hem op. Ook de aandacht voor veiligheid, zoals aparte fietspaden en zwemlessen voor kinderen, vindt hij bijzonder. Zijn boodschap aan de leerlingen is duidelijk: ‘Kijk vooral naar wat goed is in Nederland. De vrijheid waarin we leven, is een groot goed’. 

Vijf jaar

Ook het verhaal van Ramazan maakt indruk. Hij komt uit Turkije en heeft Turks fruit voor de leerlingen meegenomen. Hij was leraar Turkse literatuur; zijn vrouw werkte in het speciaal onderwijs. Ramazan werd vanwege zijn politieke overtuiging opgepakt en zat vijf jaar in de gevangenis. ‘Op een nacht kwam de politie naar ons huis en heeft me meegenomen’. Volgens Ramazan werden in die periode duizenden mensen opgesloten en als terrorist bestempeld. Toen hij werd opgesloten in de gevangenis, was zijn jongste zoon drie jaar oud. Toen hij vrijkwam, was de jongen bijna negen. Nadat de politie hem opnieuw bezocht, besloot het gezin dat blijven in Turkije niet langer veilig was.

Drieënhalf jaar geleden vluchtten Ramazan, zijn vrouw en hun twee zoons met een klein bootje naar het Griekse eiland Samos. Via Athene en Italië kwamen ze uiteindelijk in Nederland terecht. ‘Sommige mensen overleven hun vlucht niet’, vertelt hij. ‘De reis was heel gevaarlijk en we waren bang voor de politie omdat we met valse papieren moesten reizen. Tegen de kinderen hebben we gezegd dat we met vakantie gingen In Nederland verbleef het gezin achtereenvolgens in asielzoekerscentra in Ter Apel, Giethoorn, Eindhoven, Someren, Drachten en Utrecht.

Vrijheid en toekomst

Ramazan is blij dat zijn gezin in Nederland is. ‘Nederland is een echte democratie met goede opleidingskansen voor de kinderen’. Zijn zoons gaan inmiddels naar school. Hijzelf en zijn vrouw volgen een opleiding voor de kinderopvang.

Ook over het dagelijks leven in Nederland vertelt hij enthousiast. Hij heeft goed contact met andere mensen en een taalcoach helpt het gezin met Nederlands. Met de buren wordt koffie gedronken en soms samen gegeten; ‘Zo oefenen we onze taal’. 

Zowel Wael als Ramazan willen in Nederland blijven. Hun kinderen zijn hier opgegroeid en voelen zich inmiddels thuis.

De ontmoeting op De Werkplaats kreeg daarmee een bijzondere betekenis. Op de historische plek waar Kees Boeke ooit vluchtelingenkinderen onderwijs gaf, luisterden nu brugklassers naar de verhalen van twee vluchtelingen van vandaag. Een ontmoeting waarin verleden en heden elkaar even raakten.

Op een plek waar ooit gevluchte Joodse kinderen les kregen van Kees Boeke, vertelden twee vluchtelingen hun verhaal aan brugklassers van De Werkplaats. De ontmoeting maakte tijdens de introductieweek de geschiedenis van de school ineens heel concreet.