De Bilt laat Veerkrachtig Erfgoed zien

Dit jaar staat Open Monumentendag in het teken van ‘Veerkrachtig Erfgoed’. Hoe kan een monumentaal gebouw de tijd weerstaan? En hoe gaan we bij het behoud van ons erfgoed om met uitdagingen als bijvoorbeeld klimaatverandering en de schaarste aan vakmensen en middelen.

Dat kan door met de tijd mee te gaan en te veranderen. Bijvoorbeeld door een ander gebruik of door bij- of aanbouw waardoor een gebouw weer jaren mee kan en behouden blijft voor toekomstige generaties. Vanuit dat perspectief worden dit jaar monumentale gebouwen en objecten op Open Monumentendag gepresenteerd. Een aantal locaties lichten we hier uit.

Werkplaats Kees Boeke, Bilthoven

In het kader van haar 100-jarige bestaan ontvangt de Werkplaats u graag voor een bezoek aan het Kleutergebouw.

Op 6 januari 1926 begon Kees Boeke min of meer toevallig in een kamer van een woonhuis aan de Van der Helstlaan zijn vier oudste dochters zelf les te geven. Hij noemde zijn schooltje “De Werkplaats” en de leerlingen ‘werkers’ en de leraren ‘medewerkers’ en iedereen sprak elkaar met de voornaam aan. Dat gebeurt nu nog steeds, maar inmiddels heeft de Werkplaats 2000 werkers (basisschool en voortgezet onderwijs) en 230 medewerkers in nieuwe, moderne onderwijsgebouwen.

Het Kleutergebouw op het huidige Werkplaatsterrein is een gemeentelijk monument, evenals het naastliggende Zaagtandgebouw. Begin 1951 werd het in gebruik genomen. De bouw ervan heeft een bijzondere, koninklijke achtergrond. Dit verhaal wordt verteld tegen de achtergrond van de bredere geschiedenis van de Werkplaats. Verschillende gebouwen en zelfs monumenten in Bilthoven zijn daarmee verbonden. Deze komen ook allemaal aan de orde in de onlangs uitgekomen podwalk ‘Kees Boeke en de Werkplaats’. De gids met informatie over deze podwalk ligt bij uw bezoek voor u klaar, zodat u zich na uw bezoek verder in de geschiedenis van Kees en Betty Boeke en de Werkplaats kunt verdiepen.

Vrm Gemeentehuis, Maartensdijk

Op de plek waar het voormalige gemeentehuis staat, was in de zestiende eeuw een hofstede gelegen met de naam De Tolakker. In 1883 nam het gemeentebestuur dit voormalige rechtshuis en herberg in gebruik als gemeentehuis. In 1907 werd het pand door de gemeente Maartensdijk aangekocht en geheel verbouwd. In 1931 en 1975 volgden opnieuw verbouwingen. Het monumentale pand heeft een bijzondere kapconstructie, glas in lood ramen en een trap met een laat achttiende eeuwse eiken trapleuning.

Na de gemeentelijke herindeling en de samenvoeging van de gemeenten De Bilt en Maartensdijk in 2001 werd het pand als gemeentehuis overbodig en verhuurd als kantoor en ruimte voor de Historische Vereniging Maartensdijk.

Met Open Monumentendag is er in het pand een foto- en filmpresentatie over het ‘Veerkrachtig Erfgoed’ van Maartensdijk.

Atelier De Kooi – Jits Bakker

Jits Bakker (1937–2014) werkte ruim vijftig jaar als veelzijdig kunstenaar in binnen- en buitenland. In atelier ‘de kooi’ in De Bilt creëerde hij zijn karakteristieke sculpturen, schilderijen, tekeningen, glaskunst, aquarellen en sieraden. Het atelier, waar nog altijd de sfeer van zijn kunstenaarschap voelbaar is, biedt een unieke inkijk in zijn leven en werk. 

Dankzij de zorg voor behoud, restauratie en openstelling door de Stichting Jits Bakker Collectie blijft deze bijzondere kunstenaarsplek behouden voor toekomstige generaties. Zo vormt atelier ‘de kooi’ een inspirerend voorbeeld van veerkrachtig erfgoed.

Een bezoek aan het atelier is een ervaring die iedere inwoner van De Bilt en omgeving eigenlijk minstens één keer beleefd zou moeten hebben. Het atelier is op 12 september geopend van 12.00 tot 18.00 uur. De rondleidingen starten om 13.00 uur en 14.30 uur, maar het is ook mogelijk om het domein zelfstandig te verkennen. 

Hervormde Kerk, Westbroek

In de Middeleeuwse heerlijkheid van Westbroek werd in 1467 begonnen met de bouw van een Gotische zaalkerk. Die kerk moest een aanzet worden voor meer uitgebreide bebouwing, vermoedelijk een klooster. Dat is er nooit gekomen, maar een grote kerk wel. Naar alle waarschijnlijkheid stond er daarvoor al een woontoren op die plek. De kerk werd daaraan vast gebouwd en kwam in 1481 gereed. Daarna werd de woontoren verhoogd tot een klokkentoren.

Bij de restauratie van de kerk werden unieke fresco’s onder de lagen kalk, die na de Reformatie waren aangebracht, gevonden die nu te bewonderen zijn. Ze zijn uniek omdat daar de heiligen die in Westbroek vereerd werden, op een rij afgebeeld staan. En omdat de geschiedenis van de ontmoeting tussen een groep ridders en de dood op de muur werden geschilderd met de Utrechtse dom op de achtergrond. Tijdens Open Monumentendag kunt u het bijzondere Rijksmonument bezoeken en zijn er rondleidingen.

Hiernaast treft u een compleet overzicht aan van de locaties die u kunt bezoeken. Zoals bijvoorbeeld de Immanuëlkerk in De Bilt die na jaren van voorbereiding verbouwd tot woonappartementen. En wat te denken van Landgoed en tuinderij Eyckenstein waar u wordt u meegenomen in de uitdaging om het, in particulier bezit zijnde, landgoed te behouden. 

Van 10.00 tot 17.00 uur valt er van alles te ontdekken in de gemeente.