Sterk, maar niet overal even sterk

Dat blijkt uit het Inwonersonderzoek gemeente De Bilt 2026. Sinds 2015 wordt iedere twee jaar onderzocht hoe het ervoor staat met de sociale kracht in de gemeente. Het onderzoek stond aanvankelijk gepland voor 2025, maar kon door de vervroegde landelijke verkiezingen en de daaropvolgende gemeenteraadsverkiezingen niet doorgaan. Daarom is het onderzoek in het eerste kwartaal van 2026 uitgevoerd.

Ruim tweeduizend

Voor het onderzoek kregen 6.450 inwoners van 18 tot en met 85 jaar een uitnodiging. Uiteindelijk deden 2.101 inwoners mee; een respons van 33 procent. Dat is vergelijkbaar met 2023, toen 32 procent reageerde, maar iets lager dan in 2021 (35 procent). De meeste deelnemers vulden de vragenlijst online in: 66 procent. De overige 34 procent koos voor een papieren vragenlijst. Ook was het mogelijk telefonisch mee te doen. Volgens het onderzoeksbureau kunnen de toenemende hoeveelheid enquêtes waarmee inwoners worden benaderd en het teruglopende vertrouwen in de overheid een rol hebben gespeeld bij de respons. De resultaten zijn gewogen naar onder meer sekse, leeftijd en de tien deelgebieden van de gemeente, zodat de uitkomsten een zo goed mogelijk beeld geven van de inwoners van De Bilt.

Wat maakt De Bilt sociaal sterk?

Bij sociale kracht gaat het om verschillende aspecten van het dagelijks leven. Zo is gekeken naar zelfredzaamheid, deelname aan de samenleving, eenzaamheid en financiële zelfredzaamheid. Ook de sociale samenhang in de buurt, de leefbaarheid en het gevoel van veiligheid zijn onderzocht. Daarnaast is gevraagd hoe inwoners de relatie met de gemeente ervaren. De verschillen tussen de kernen zijn niet groot, maar wel zichtbaar. Bilthoven Noord, Groenekan en Bilthoven Zuid scoren boven het gemeentelijk gemiddelde. Maartensdijk heeft een iets lagere score. Ook leeftijd, gezinssituatie, opleiding en werk spelen een rol. Inwoners tussen 30 en 65 jaar, gezinnen met kinderen, hoger opgeleiden en economisch actieve inwoners scoren relatief hoog. Onder meer 65-plussers, alleenstaanden en lager opgeleiden scoren lager.

Zelfredzaamheid

Een belangrijke kracht van De Bilt is de grote bereidheid van inwoners om zich voor anderen en hun omgeving in te zetten. Veel inwoners zijn actief als vrijwilliger, mantelzorger of binnen verenigingen en buurtactiviteiten. Ook de zelfredzaamheid is hoog. Tegelijkertijd zijn er groepen waarvoor het dagelijks leven minder vanzelfsprekend is. Gezondheidsproblemen, mentale druk of een klein sociaal netwerk kunnen de zelfredzaamheid onder druk zetten. Het onderzoeksbureau wijst daarom op het belang van tijdig signaleren en ondersteunen.

Opvallend is verder dat kwetsbare inwoners minder vaak deelnemen aan vrijwilligerswerk, verenigingen en andere activiteiten. Een belangrijke uitdaging is daarom om de grote maatschappelijke betrokkenheid in de gemeente beter te verbinden met inwoners en buurten waar de behoefte het grootst is.

Groen en woonomgeving gewaardeerd

Over de leefbaarheid zijn inwoners over het algemeen positief. Vooral de woonomgeving, het groen en de aanwezigheid van veel basisvoorzieningen worden gewaardeerd. Er zijn echter ook punten van zorg. Inwoners zijn kritischer over de kwaliteit van straten en stoepen, voorzieningen voor jongeren en plekken waar mensen elkaar kunnen ontmoeten. Bovendien maken meer inwoners zich zorgen over de ontwikkeling van hun buurt. Daarmee blijft de leefbaarheid een belangrijk aandachtspunt voor de komende jaren.

Ook de veiligheidsbeleving is overwegend positief en stabiel. De meeste inwoners voelen zich veilig in hun eigen buurt. Dat betekent niet dat er geen ergernissen of zorgen zijn. Vooral zichtbare overlast en vermogenscriminaliteit worden genoemd. Hondenpoep, zwerfafval, woninginbraken, fietsdiefstal en schade aan auto’s zijn voorbeelden die aandacht vragen. Volgens het onderzoeksbureau kan een gerichte aanpak van deze problemen helpen om zowel het veiligheidsgevoel als de leefbaarheid op peil te houden.

Relatie met de gemeente

De gemeentelijke dienstverlening krijgt een redelijk goede beoordeling. Vooral het contact aan de balie en het gemak waarmee inwoners vragen kunnen stellen of aanvragen kunnen indienen, worden positief gewaardeerd.

Over het gemeentebestuur en de communicatie zijn inwoners minder enthousiast. Ook zijn zij kritischer over de vraag of de gemeente doet wat zij zegt, inwoners voldoende laat meedenken en flexibel genoeg is.

Daarmee komt een opvallend punt uit het onderzoek naar voren: de inwoners van De Bilt zijn wel degelijk betrokken. De uitdaging is volgens het onderzoeksbureau vooral om die betrokkenheid beter te benutten.

Sterke basis, maar aandacht blijft nodig

De eindconclusie van het onderzoek is duidelijk: De Bilt is een sociaal sterke gemeente. Veel inwoners zijn zelfredzaam, doen mee aan de samenleving en zetten zich in voor anderen.

Maar het gemiddelde cijfer van 7,6 vertelt niet het hele verhaal. Achter dat mooie cijfer zitten verschillen tussen kernen, wijken en groepen inwoners. De uitdaging voor de komende jaren is daarom tweeledig: de sterke sociale basis behouden én gericht aandacht geven aan inwoners en gebieden die extra ondersteuning nodig hebben.

Daarbij hoort ook een betere relatie tussen gemeente en inwoners. Juist omdat veel inwoners bereid zijn mee te denken en mee te doen, ligt daar volgens het onderzoek een kans.

De inwoners van De Bilt beoordelen de sociale kracht van hun gemeente gemiddeld met een 7,6. Daarmee blijft De Bilt op ongeveer hetzelfde niveau als in 2023 en 2021. Achter het mooie gemiddelde cijfer blijken wel duidelijke verschillen te zitten tussen de kernen en tussen verschillende groepen inwoners.