ASD adviseert gemeente gevraagd én ongevraagd

door Henk van de Bunt

De Adviesraad Sociaal Domein (ASD) De Bilt is een onafhankelijk adviesorgaan dat het gemeentebestuur adviseert over beleid binnen het sociaal domein. Daarbij gaat het vooral om de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo), de Jeugdwet en de Participatiewet.

De raad bestaat uit inwoners van de gemeente met kennis van of ervaring in zorg, welzijn, participatie en gemeentelijk beleid. De ASD geeft zowel gevraagd als ongevraagd advies aan het college van burgemeester en wethouders. Doel is om ervoor te zorgen dat het gemeentelijk beleid aansluit bij de behoeften van inwoners en bijdraagt aan een zelfstandig en prettig leven voor iedereen.

In gesprek met vrijwilligers

Secretaris Ria Aalders vertelt dat de ASD de afgelopen periode uitgebreid heeft gesproken met vrijwilligers uit alle kernen van de gemeente: ‘We hebben gesproken met betrokken inwoners die zich inzetten voor hun buurt of dorp. Dat varieert van mensen die koffieochtenden organiseren of taallessen geven tot bestuursleden van wijkverenigingen, dorpsraden en organisatoren van Koningsdagactiviteiten.’

De gesprekken waren bedoeld om input te verzamelen voor adviezen aan het nieuwe college en de gemeenteraad. Daarbij keek de ASD nadrukkelijk verder dan alleen de wettelijke taken binnen het sociaal domein: ‘We hebben gesproken over onderwerpen als eenzaamheid, jeugdactiviteiten, burenhulp, de rol van uitvoeringsorganisaties zoals Mens en de samenwerking met de gemeente. 

Ook kwam naar voren dat inwoners en kernen graag meer betrokken willen worden bij het sociaal domein en bij gemeentelijke plannen. We hebben gevraagd wat zij ons zouden meegeven voor een ongevraagd advies aan een nieuwe coalitie.’

Werk aan de winkel

De opbrengst van de gesprekken is verwerkt in een tienpuntenplan in het document Versterk de kernen en buurten in gemeente De Bilt. Voorzitter Paul van Maanen: ‘Uit de gesprekken blijkt duidelijk dat inwoners graag betrokken zijn bij wat er in hun eigen omgeving gebeurt. Veel mensen zetten zich actief in voor buurthuizen, jongerenactiviteiten en ondersteuning van ouderen. Die betrokkenheid vormt de basis van een sterke samenleving, maar kan alleen blijven bestaan als de gemeente deze ondersteunt en stimuleert.’ 

Volgens de ASD verdient het sociaal domein meer aandacht binnen de lokale politiek: ‘Onze conclusie is dat er voor de gemeente werk aan de winkel is. Het sociaal domein krijgt in de gemeenteraad onvoldoende aandacht, terwijl het om het grootste deel van de gemeentelijke begroting gaat. Bovendien vormt het de basis voor een prettige leefomgeving voor alle inwoners.’

Concrete aanbevelingen

De ASD doet meerdere aanbevelingen aan het gemeentebestuur. ‘Vrijwilligers zijn goud waard’, zegt Van Maanen. ‘Zij verdienen structurele ondersteuning vanuit de gemeente. Hun inzet is aanvullend op die van professionals en mag daar nooit een vervanging van worden. Ook moet worden bekeken hoe Mens beter kan aansluiten bij de vragen en behoeften van inwoners en bestaande vrijwilligersinitiatieven kan versterken.’

Daarnaast pleit de adviesraad voor een sterkere positie van de dorpsraden: ‘Dorpsraden weten wat er leeft in hun kern. Betrek hen daarom vroegtijdig bij plannen en ontwikkelingen en geef hen een duidelijke rol. Stimuleer initiatieven met kleine financiële bijdragen en laat zien dat de gemeente niet vanuit een ‘nee-houding’, maar vanuit een ‘mee-houding’ werkt.’

Bereikbare voorzieningen

Ook de dorpshuizen spelen volgens de ASD een cruciale rol: ‘Dorpshuizen zijn onmisbare ontmoetingsplekken die zorgen voor verbinding en activiteiten in de kernen. Daarvoor zijn goede ondersteuning, passende financiering en praktische hulp noodzakelijk. Denk aan ondersteuning bij vergunningen, voldoende financiële middelen en een betaalde coördinator voor ieder dorpshuis.’

Verder vraagt de adviesraad aandacht voor de bereikbaarheid van voorzieningen, zowel fysiek als digitaal. Voor inwoners - vooral buiten De Bilt - is het niet altijd eenvoudig om het gemeentehuis of winkelvoorzieningen te bereiken. Tegelijkertijd zorgt verdere digitalisering ervoor dat sommige inwoners moeite hebben om informatie te vinden of gebruik te maken van diensten: ‘Vooral ouderen lopen het risico buiten de boot te vallen. 

Daarom zijn goed openbaar vervoer en herkenbare steunpunten in alle kernen belangrijk. Inwoners moeten daar terecht kunnen voor bijvoorbeeld hulp bij digitale zaken, het verlengen van een rijbewijs of een spreekuur van Mens’. 

Kracht van inwoners benutten

Aalders en Van Maanen besluiten met een duidelijke boodschap: ‘Wanneer een nieuw college deze aanbevelingen serieus oppakt en er prioriteit aan geeft, wordt de kracht en betrokkenheid van inwoners niet alleen gewaardeerd, maar ook verder versterkt.’

Tien punten

Wie kennis wil nemen van het ‘tienpunten advies’ van de ASD
zie www.asddebilt.nl