Open dag bij melkveebedrijf Grootendorst in Westbroek

door Henk van de Bunt

Bij de familie Grootendorst aan de Kooijdijk in Westbroek, wordt op vrijdag 25 september een open dag georganiseerd. In het gesprek met Rick Grootendorst wordt het waarom en de aanleiding van deze open dag duidelijk.

Bertus en Rick Grootendorst zijn al jaren een ‘vader-zoon V.O.F.’(ook wel ‘maatschap’ genoemd). Dat is een bedrijfsvorm die in de agrarische sector heel veel voorkwam, maar de laatste jaren sterk afneemt omdat er weinig opvolgers zijn die het ouderlijk bedrijf voortzetten. Ook voor de familie Grootendorst was dit tot een aantal jaren geleden een onzekere zaak. Het melkveebedrijf aan het einde van de Kerkdijk is in 2012 namelijk al op slot gezet doordat de landerijen van het één op het andere moment werden ‘ingetekend’ met de bestemming ‘Nieuw te ontwikkelen natuur’. Dit was een invulling van de ontwikkeling van het natuurgebiedennetwerk waar het Natura 2000-gebied ‘De Oostelijke Vechtplassen’ een onderdeel van is. Vanaf dat moment ontstond er veel onzekerheid voor de familie. Inmiddels zitten zij op het nieuwe bedrijf aan de andere kant van het dorp en willen zij belangstellenden na vele verbouwingen verwelkomen op deze nieuwe plek. 

Niet emigreren

Op de vraag naar het waarom wordt een duidelijk antwoord geformuleerd: ‘Vele opties hebben de revue gepasseerd, maar een ding werd steeds duidelijker: de strijd tegen de plannen van de overheid in ons gebied gaan we niet meer winnen. Er werd dus uitgekeken naar een geschikte locatie met meer toekomstperspectief. Mijn vrouw Marjolein en ik wilden eigenlijk van begin af aan in de omgeving van Westbroek blijven. We hebben hier onze kerk (waar ik ook organist ben), school en opvang voor de kinderen en veel familie en vrienden. Dit was voor ons belangrijker dan alleen het bedrijf zelf. Ga je emigreren of bijvoorbeeld naar Groningen of Friesland verhuizen dan moet je een compleet nieuw bestaan opbouwen. We wisten dat Wout en José Lam aan de andere kant van het dorp met hun bedrijf op een hele mooie plek zaten en omdat er daar geen opvolger was hadden we de stille hoop dat we misschien daar wel heen konden. Uiteindelijk is mijn vader in 2019 een keer bij Wout en José achterom gefietst en bleek dat zij wilden gaan stoppen en hun bedrijf wilden verkopen. “Alsof het zo moest zijn’ flitst het dan door je hoofd.’

Vergunningstelsel

Waarom is er dan nu - bijna 7 jaar later - een open dag? ‘Toen wij in dit proces stapten bleek dat er op de locatie aan de Kooijdijk geen geldige stikstof vergunning was, omdat toen dit bedrijf gebouwd werd in 2002 daar nog helemaal geen sprake van was en het bedrijf dus via de toen geldende route vergund was. Een enorm lang en slopend traject voor ons volgde om hier toch een goede vergunning op te krijgen. Jarenlang heeft het ons gefrustreerd: waarom kan een overheid die jouw bedrijf weg wil hebben voor natuurontwikkeling niet zorgen voor een vergunning op een locatie ver bij die natuur vandaan? Het dieptepunt was dat we onze vergunningsaanvraag zelfs moesten verdedigen bij de rechtbank nadat er hiertegen een proces was aangespannen door een milieuclub. Maar gelukkig werd de vergunningverlener (de Provincie Utrecht) door de rechter in het gelijk gesteld en konden we eindelijk door. 

Stal

De familie kond nog niet gelijk met hun vee naar de Kooijdijk: ‘Nee, om het bedrijf weer klaar te maken voor de komende 25-30 jaar waren er wel verbouwingen aan de melkveestal noodzakelijk. We hebben daarom de stal totaal gerenoveerd en onder andere geschikt gemaakt voor melkrobots en hebben alle stalinrichting ook vervangen met het oog op de toekomst. We hebben alles zo comfortabel mogelijk proberen te maken. Zo liggen onze koeien op een combinatie van matrassen met daar bovenop een waterbed en zijn de ligboxen zo ontworpen dat een koe altijd op haar natuurlijke manier kan gaan liggen en staan. De demontage van de stal hebben we met heel veel hulp van familie, kennissen en vrienden kunnen doen. Zonder hen was het allemaal niet gelukt. Dan besef je weer waarom je zo graag in Westbroek wilde blijven. Alle verbouwingen hebben we ook zo veel mogelijk proberen te doen met aannemers een leveranciers uit het dorp. Zo is er door heel veel mensen uit onze naaste omgeving meegewerkt en mee gedacht. Hoe mooi is dat!’

25 september

Er is van alles te zien; ook door de aanwezigheid van vele exposanten uit de sector, welke die dag tot 16.00 uur er zullen zijn. De catering is tot 20.00 uur aanwezig. ‘Dat wilden we zodat het ook mogelijk is om ‘na het werk’ nog even een kijkje te komen nemen bij ons. Maar het meest unieke zijn misschien wel de ‘Cow Toilets’ van Hanskamp; deze koe-toiletten zorgen ervoor dat we zoveel mogelijk urine van de melkgevende koeien apart kunnen opvangen. Deze urine kunnen we vervolgens gebruiken als een vervanger van kunstmest. Zo proberen we meer organische/dierlijke mest op het eigen bedrijf te gebruiken en minder kunstmest. Dit heeft voordelen voor de bodem maar zeker ook financieel omdat we dan minder mest hoeven af te voeren. 

Blij 

‘Het totale comfort voor de melkkoeien is voor ons elke dag weer genieten. Het werkt voor ons ook nog eens heel fijn doordat de koeien ontzettend veel rust uitstralen. Ook zijn we heel blij met onze melkrobots die ook heel gemakkelijk de koeien richting de wei kunnen sturen zodat we de koeien bij geschikte omstandigheden zo veel mogelijk buiten kunnen laten lopen.’ 

Plannen 

Heb je nog plannen voor de toekomst? ‘Jazeker! We willen nog graag een stal bouwen voor de kalveren en pinken. Deze worden nu nog grotendeels op de oude locatie gehouden. Daarnaast is het de komende jaren nog een grote uitdaging om de stal enigszins gevuld te krijgen met koeien omdat de productierechten (fosfaatrechten) momenteel zo duur zijn dat het eigenlijk niet uit kan. Maar bovenal hopen we hier vooral vele jaren met ons gezin en als familiebedrijf te mogen wonen en werken in de Schepping, die ons door God is gegeven’.