Weerstand tegen aardgasvrij Brandenburg-West

Bij een peiling vorig jaar had 87% van de bewoners van Brandenburg-West ‘een positieve grondhouding’ tegenover het aardgasvrij maken van hun wijk. Maar een rondgang door de buurt leert dat het enthousiasme over de uitwerking van de plannen door de gemeente minder groot is.

Op maandag 10 maart organiseerde de Buurt Energie Groep (BEG) een bijeenkomst in Het Lichtruim. Daar kwamen ruim 100 buurtbewoners op af. BEG is een initiatief van een aantal bewoners van Brandenburg-West die grote zorgen hebben over de manier waarop de gemeente de energietransitie in hun wijk vorm wil geven. 

Niet nu en niet dit

Een paar dagen na de bijeenkomst licht Cees-Jan Kersten het standpunt van BEG toe: ‘Er moet wel iets gebeuren qua energietransitie, maar niet nu en niet dit. De gemeente wil een lagetemperatuur warmtenet, waarbij gebruik wordt gemaakt van restwarmte uit de nabijgelegen rioolwaterzuiveringsinstallatie. Maar met dat type bronnet is in Nederland nog helemaal geen ervaring opgedaan. En voor veel huizen in onze wijk is zo’n net met water van 50 graden Celsius niet de meest geschikte oplossing, omdat ze niet goed geïsoleerd zijn. Wij zouden liever een hogetemperatuur warmtenet zien, met water van 70 graden Celsius, want daarvoor hoeft er minder aan onze huizen te gebeuren.’

Hoge kosten en veel werk

In opdracht van de gemeente hebben de Warmtetransitiemakers verschillende scenario’s uitgewerkt. Bewoners maken daaruit op dat een goede isolatie en ventilatie van hun woningen hoge kosten met zich meebrengen. Kersten: ‘Dat kan oplopen tot wel 75.000 euro per huis. Om het in mijn huis lekker warm te krijgen met een lagetemperatuurnet zouden bijvoorbeeld de voor- en achterpui helemaal vervangen moeten worden, dat alleen kost al 30.000 euro.’ Bewoners zien ook op tegen het ‘gedoe’ dat zulke ingrepen met zich meebrengen.

Kanttekening

Lisanne Havinga, buurtbewoner en lid van de kerngroep van buurtinitiatief Brandenburg West, plaatst kanttekeningen bij de berekeningen van BEG. ‘De gemeente rekent soms te gunstig, terwijl BEG uitgaat van worst-case-scenario’s. De waarheid ligt in het midden’, stelt ze. Volgens Havinga presenteert BEG cijfers die geen rekening houden met al uitgevoerde isolatiemaatregelen en wordt er uitgegaan van de duurste oplossingen en woningtypen. 

Ook wordt alleen naar investeringen gekeken en worden subsidies, kostenbesparing en waardestijging van de huizen niet meegenomen. ‘Veel huishoudens komen gunstiger uit dan BEG suggereert. Het belangrijkste is dat iedereen een weloverwogen keuze kan maken, ook als dat een “nee” is.’. De individuele gesprekken die de gemeente voert met wijkbewoners moeten per woning duidelijk maken wat de kosten en de baten zijn.

Oudere bewoners

Voor huiseigenaren boven de 58 jaar wil de gemeente een speciale regeling treffen als tegemoetkoming in de kosten: zij kunnen een lening krijgen die pas afgelost hoeft te worden als zij hun woning verlaten en verkopen. Afhankelijk van hun inkomen betalen ze daarvoor geen of een lage rente. Wijkbewoner Henk de Haan plaatst daar vraagtekens bij: ‘Wie zegt mij dat dat ook echt zo zal zijn? Kijk maar naar de regelingen rond zonnepanelen en studiebeurzen. Die worden ook zomaar gewijzigd waardoor het financieel gezien veel ongunstiger uitvalt.’

Voorstanders

Natuurlijk zijn er ook voorstanders in de wijk. Zij zien dat de kosten voor bewoners bij de aanleg van het lagetemperatuurnet hoger zijn, maar dat wordt in de loop van de tijd gecompenseerd door lagere verwarmingskosten. Een hogetemperatuurnet mag dan minder hoge kosten voor de huiseigenaren met zich meebrengen, maar de kosten voor het warmtebedrijf zijn hoger en die zullen doorberekend worden aan de bewoners. Bovendien zijn lagetemperatuurnetten vanuit het oogpunt van duurzaamheid beter, omdat er meer mogelijkheden zijn om CO2-arme bronnen in te zetten en omdat het warmteverlies lager is.

Communicatie

Tegenstanders van de plannen zeggen dat ze zich gemanipuleerd voelen door de gemeente. Cees-Jan Kersten: ‘Kijk alleen al naar de Kieswijzer die de gemeente verspreidde. Die heeft maar drie opties: het bronnet en twee types individuele warmtepompen. De optie “niet meedoen” staat er niet bij.’ Hij is dan ook niet onder de indruk van de positieve score van 87% bij de eerdere peiling van de gemeente. ‘Dat ging over het idee van aardgasvrij in het algemeen, niet over de uitwerking waarvoor de gemeente nu kiest.’

Gesprek

Vertegenwoordigers van BEG gaan op 20 maart in gesprek met wethouder Krischan Hagedoorn. Daarvoor hebben ze een petitie uitgezet waarin ze het college en de gemeenteraad dringend vragen om geen lagetemperatuur bronnet aan te leggen voor grondgebonden woningen in Brandenburg-West. Volgens Cees-Jan Kersten is die petitie inmiddels meer dan honderd keer ondertekend.