Informateurs adviseren: vorm coalitie van PRO, VVD, D66, CDA

‘Om een nieuwe start te maken en de huidige (giftige) bestuurscultuur om te buigen is – conform het advies van de verkenners – een breed samengestelde coalitie met PRO en VVD nodig.’ Dat zeggen de informateurs Stef Depla en Dennis Wiersma in hun verslag van de coalitiebesprekingen.

door Lem van Eupen

Volgens de informateurs is alleen met én PRO én VVD een breed samengestelde coalitie mogelijk die zowel recht doet aan de verkiezingsuitslag als bijdraagt aan de stabiliteit en draagvlak in de gemeenteraad. Met inspanning van beide partijen zijn daar ook geen inhoudelijke belemmeringen voor, stellen zij. Ze maken daar wel een kanttekening bij: ‘Op gebied van samenwerking en gedrag zal dat blijvend inzet en betrouwbaar gedrag vragen.’

D66 en CDA erbij

Voor het vervolg adviseren Depla en Wiersma gesprekken met D66 en CDA: ‘Start de volgende fase van de coalitievorming met PRO en VVD als motorblok van een te vormen 4-partijen coalitie, samen met D66 en het CDA.’ Andere (voorkeurs-)varianten moeten worden losgelaten.

Geen alternatieven

Dat zo’n coalitie niet de eerste keus van PRO en VVD is, steken de informateurs niet onder stoelen of banken. Ze schrijven dat ze ‘in tegenstelling tot zowel PRO als de VVD, geen andere haalbare, stabiele alternatieven zonder deze beide partijen’ zien. En de voorkeurscoalities van PRO en VVD, zonder elkaar, vinden ze ‘niet opportuun cq onhaalbaar.’ Ze baseren zich daarbij op gesprekken met CDA en D66.

Inhoudelijke overeenstemming

Volgens Depla en Wiersma wordt het bereiken van inhoudelijke overeenstemming gemakkelijker als landelijke en provinciale regelgeving als kader wordt genomen. ‘Op veel beleidsterreinen van de gemeente De Bilt zijn het rijk en de provincie Utrecht kaderstellend en maakt het het speelveld om inhoudelijk van elkaar te verschillen kleiner en de ruimte om tot overeenstemming te komen groter.’ Zo kunnen ‘de breekpunten van de ene partij en de gewenste herkenbaarheid van de andere partij een plek krijgen.’

Bemensing

De informateurs dringen daarnaast aan op ‘een bestuurlijk stevige bemensing met wethouders, passend bij de complexe situatie waarin de gemeente bestuurlijk verkeert.’ Ze adviseren om grofweg uit te gaan van één wethouder per vier zetels. Daarmee komen ze uit op: PRO: 2, VVD: 1, D66: 1, CDA: 1.

Geen spel

Dat het geen gemakkelijk proces wordt is ook duidelijk. Depla en Wiersma doen een nadrukkelijke oproep aan partijen ‘daarvoor over schaduwen heen te springen.’ 

Als afsluiting van hun verslag doen ze daar nog een schepje bovenop: ‘Om een stabiele coalitie te krijgen is blijvend investeren in gedrag en samenwerking van belang. In dat kader willen de informateurs opmerken om niet alles te beschouwen als spel en strategie en niet alles is inhoud. Neem afscheid van het idee dat je concurrent bent van elkaar en maak de stap naar het worden van collega’s.’