PRO en VVD samen aan zet voor vorming van coalitie

PRO en de VVD gaan verkennen of zij samen de kern van een nieuwe coalitie in De Bilt kunnen vormen. Dat is in lijn met het advies van de verkenners Cees de Wildt en Ibtisam Daoudi, die de afgelopen weken gesprekken voerden met alle politieke partijen in de gemeenteraad van De Bilt. Ze presenteerden hun advies in een bijeenkomst met de partijen.

door Lem van Eupen

Bij de gesprekken stelden de verkenners vast dat er weliswaar inhoudelijke verschillen zijn, maar dat die niet onoverbrugbaar zijn. De Wildt: ‘Er liggen nergens keiharde blokkades.’ Veruit de meeste partijen hebben een voorkeur voor een breed samengestelde meerderheidscoalitie. Dat zou de meeste kans bieden op een stabiel en effectief lokaal bestuur. Volgens de verkenners is zo’n brede coalitie in de praktijk alleen mogelijk met deelname van zowel PRO als VVD.

De winnaar en de grootste

‘Dat doet ook recht aan de uitslag van de verkiezingen en aan de politieke verhoudingen.’, zegt De Wildt. ‘De VVD is de grootste winnaar en PRO is de grootste partij.’ Als die twee een basis kunnen leggen voor een coalitie, kunnen daarna één of meer andere partijen bij de formatie worden betrokken.

Bestuurscultuur

Daarbij moet er wel wat veranderen in de bestuurscultuur. In de gesprekken met de verkenners hebben de partijen verteld dat de verhoudingen geregeld onder druk staan en dat discussies soms persoonlijk worden. Daardoor duurt het lang voor er besluiten worden genomen en neemt de druk op de ambtenarij toe.

Volgens de verkenners ontbreekt het in De Bilt aan de basisprincipes bij politieke onderhandelingen en besluitvorming: hard op de inhoud en zacht op de relatie, en de bereidheid om tot compromissen te komen waarbij je elkaar wat gunt. De Wildt: ‘De bestuurscultuur is de afgelopen vier jaar eerder verslechterd dan verbeterd, maar niemand wil dat.’

Raadsakkoord

De verkenners adviseren daarom om parallel aan de formatiegesprekken ook te onderzoeken of er raadsbrede afspraken kunnen worden gemaakt over een aantal onderwerpen. ‘Hierbij kan worden gedacht aan thema’s die zich lenen voor een gezamenlijke aanpak. Dergelijke afspraken kunnen bijdragen aan breder draagvlak, meer continuïteit in beleid en een versterking van de positie van de raad als geheel.’ Zo’n raadsakkoord zou het werk ook wat plezieriger kunnen maken, zegt De Wildt.

Informateur

Tijdens de bijeenkomst werd gematigd positief gereageerd op het advies van de verkenners. PRO en VVD zeiden allebei bereid te zijn om serieuze gesprekken te voeren. Hoewel het geen onderdeel van hun opdracht was, hadden de verkenners ook al een suggestie voor een informateur die die gesprekken zou kunnen begeleiden: Staf Depla, in het verleden lid van de Tweede Kamer voor de PvdA. De VVD wil daar wel graag een ‘eigen’ informateur aan toevoegen. Daarover gaan PRO en VVD met elkaar overleggen.

Routekaart

Daarnaast is er bij meerdere partijen behoefte aan een routekaart, waarbij helder wordt vastgelegd wat er thuishoort in de coalitiegesprekken en wat in de gesprekken over een raadsakkoord. Als het goed gaat, zouden er eind mei een nieuwe coalitie en college kunnen zijn. Vooralsnog is er geen plan B.