Nieuwe gemeenteraad staat voor grote opgaven

[Op woensdag 1 april is de nieuwe gemeenteraad geïnstalleerd. Van de 27 raadsleden zijn er 17 nieuw. Een aantal nieuwkomers heeft al wel ervaring als commissielid.

door Lem van Eupen

Burgemeester Maarten Haverkamp richtte zich allereerst tot de partners, kinderen en vrienden van de nieuwe raadsleden: ‘Kijk nog even goed naar deze mensen. De komende periode zult u ze wat minder vaak gaan zien.’

Daarna sprak hij de raadsleden toe: ‘Vanavond staan wij stil bij een bijzonder moment. De inwoners van de gemeente De Bilt hebben aan de raadsleden hun vertrouwen en mandaat gegeven en vertrouwen erop dat hun belangen en omgeving in goede handen zijn. Dat is een eervolle maar ook belangrijke opgave die op uw schouders rust.’

Advies

‘Als raad wachten u belangrijke taken’, zo zei Haverkamp. ‘U zult besluiten moeten nemen, soms onder druk. Soms met verschil van inzicht, overtuigingen of manier van werken. Dat hoort bij democratie. Maar dat komt pas tot bloei als u samenwerkt als collega’s en elkaar ook de ruimte geeft. Mijn advies is daarom: investeer in relaties met elkaar, over de grenzen van fracties heen. Want hoe u met elkaar omgaat bepaalt in hoge mate ook hoe u voor uw inwoners kunt werken.

Respect, geduld en het vermogen om te luisteren zijn daarbij onmisbaar. Als het schuurt, als het tempo verschilt of als de emoties oplopen, vertrouw er dan op dat het gesprek altijd de weg vooruit biedt. Laten we gezamenlijk bouwen aan een raad die stevig staat. 

Alvast gefeliciteerd met uw verkiezing, ik wens u heel veel wijsheid en plezier toe in het eervolle werk waar u vanavond aan gaat beginnen.’

Eed of belofte

De 27 raadsleden legden daarna allemaal de eed of belofte af. Daarmee beloven ze trouw te zijn aan de Grondwet, de wetten na te komen en hun plichten als lid van de raad naar eer en geweten te zullen vervullen.

Inwerkprogramma

De nieuwe raadsleden wacht nu een uitgebreid inwerkprogramma. Daarin maken ze kennis met de gemeentelijke organisatie, het raadswerk en de belangrijkste beleidsterreinen. De vorige raad heeft een overdrachtsdocument opgesteld met de actuele stand van zaken op diverse onderwerpen. Daarnaast is er een Handboek Gemeenteraad met praktische informatie over procedures en werkwijzen.

Formatieproces

Parallel daaraan loopt het proces voor de vorming van een coalitie. Alle partijen geven daarin allereerst aan welk type akkoord en eventueel welke coalitie hun voorkeur heeft. Ook kunnen ze al kandidaat-wethouders naar voren schuiven voor het college. De gesprekken hierover zijn op 30 maart begonnen.

Bestuurscultuur

Een onderwerp dat de komende tijd in elk geval aandacht zal krijgen is de bestuurscultuur. In een heisessie op 10 april gaat de nieuwe raad afspraken maken over de uitgangspunten voor samenwerking, omgangsvormen en spelregels.

Burgemeester Haverkamp schreef daarover aan de raad: ‘De raad moet functioneren in een gezond bestuursklimaat om duurzaam te kunnen werken aan zijn kernfuncties: volksvertegenwoordiging en het dienen van de (lange-termijn) belangen van de samenleving.’

Ingrijpende besluiten

Dat is des te belangrijker omdat het werk van de raad steeds complexer is geworden doordat gemeenten de afgelopen jaren veel extra taken hebben gekregen, zonder dat daar altijd voldoende extra geld voor kwam. Haverkamp: ‘De opgaven waar we als gemeente voor staan, betekenen dat de gemeenteraad in de komende jaren besluiten moet nemen die ingrijpend kunnen zijn voor inwoners.’

Vertrouwen in lokaal bestuur

‘Financiële tekorten, ruimtelijke keuzes, veranderingen in het sociaal domein en maatregelen rond opvang en huisvesting kunnen leiden tot zorgen of maatschappelijke onrust. Juist dan is het voor het vertrouwen in het lokaal bestuur essentieel dat inwoners kunnen begrijpen hoe en waarom de raad tot besluiten komt. Daarom is het van belang dat de gemeenteraad, als hoogste bestuursorgaan, besluiten neemt op een open, transparante en navolgbare wijze.’, aldus Haverkamp.