Trots op de boer

Een verjaarskado van mijn geliefde, racen op het circuit van Zandvoort, is aanleiding voor een tripje naar zee. Het is een bijzonder kado want ik ben helemaal geen autofreak. Niet omdat ik woke ben of iets wat daarop lijkt. Auto’s interesseren me gewoon niet. Nooit keek ik naar een Formule 1-wedstrijd op televisie. Voor mij zijn auto’s enkel een handig vervoersmiddel. Niet iets om van te houden. Daarom is dit juist een mooi verjaarskado ‘buiten de box’. 

We reden de gemeente uit over de Biltse Rading. We herinneren ons het boerenprotest daar in 2020 tegen het stikstofbeleid van de overheid en de rekenmethodes daarbij van het RIVM. Honderden tractoren en barbecueënde boeren op een afgesloten Biltse Rading. Legervoertuigen schermden het RIVM af om te voorkomen dat de boze boeren daarheen zouden trekken. Politiehelikopters in de lucht. Het dorp in rep en roer.

Nu zoeven we ongehinderd richting A27 en karren door naar de kust. Daar ontvangt Menno ons, uitbater van autoverhuur op het circuit. Een houding van ‘nobody fuck with Menno’ straalt van hem af als hij deelnemers aan een ‘clinic’ uitleg geeft over de BMW’s. Ze gaan eerst een paar rondjes met een instructeur en mogen dan zelf onder begeleiding racen. Deelnemers zijn veelal mannen, die een teleurstelling en daarom gretigheid over zich hebben. Grote dromen die zij in hun leven nooit waar hebben kunnen maken. Dat willen zij nu compenseren door keihard te rijden of door hun bibberende zonen de auto in te sturen in de hoop dat die opvallen als talent op de baan. Menno verdient al jaren zijn geld aan deze emoties. 

Mensen met vragen over uitstoot van schadelijke stoffen krijgt hij nooit. Misschien toch wel, maar Menno lijkt er ook niet de persoon naar om daar actief naar te willen luisteren. Hij duldt geen tegenspraak. Want dit is zijn levenswerk. Volgens hem wordt alleen al aan een Formule 1-wedstrijd 200 miljoen euro verdiend. Dus dan moet er maar wat anders wijken voor milieueisen. De landbouw bijvoorbeeld. 

Hij wijst me een auto waarin ik plaats mag nemen op de passagiersstoel. Helm op, in een tuigje vastgeklikt. De binnenkant van de auto is voorzien van een metalen kooi voor extra stevigheid. Als de wagen omslaat, kan die wat meer hebben. Een geruststellend idee. De teleurgestelde mannen van de BMW-clinic kijken mij met bewondering aan alsof ik een ‘echte’ ben. Maar tot dat moment heb ik zelf geen idee dat de wagen waar ik instap, een Ford Mustang heet. 

Het is een fantastische belevenis om in deze auto naast een ervaren coureur te mogen zitten. 225 kilometer per uur gaat de Mustang op rechte stukken en de druk op mijn lijf is ongekend voor een leek. Met een gevoel alsof mijn organen allemaal een andere plek in mijn buikholte hebben gekregen, stap ik na een aantal rondes uit. Ik probeer recht te lopen om de deelnemers aan de BMW-clinic het idee te geven dat dit doodnormaal voor mij is.

Op weg naar huis nemen we afslag Bilthoven aan de A27 en stoppen langs de N234 bij de immer sympathieke Landwinkel met boeren-streekproducten. Daar hangt de vlag niet meer op de kop, zoals tijdens de protesten in 2020, die ook op de Biltse Rading plaatsvonden. Ze kregen commentaar van sommige klanten, die een omgekeerde vlag geen goede manier van protest vonden. Maar ja, ook de Landwinkel leeft in onzekerheid over voortbestaan van het bedrijf. Iemand als Menno op circuit Zandvoort wil dat boeren zoals van de Landwinkel hun bedrijfsvoering inperken zodat zijn levenswerk in de autosport onaangetast blijft. 

Maar de mensen van de Landwinkel hebben evengoed hun levenswerk gemaakt van het bedrijf. Nog heel wat rokende Remkes’en zullen nodig zijn om een passende oplossing te vinden. Intussen hebben ze bij de Landwinkel hun protest van een omgekeerde vlag omgezet in een positieve boodschap op een nieuwe vlag: ‘Trots op de boer’. En zo is het.

(Floris Bijlsma)