Begroting 2025 krijgt steun van meerderheid gemeenteraad

door Guus Geebel

De gemeenteraad stelde donderdag 5 november met 18 stemmen voor en 7 tegen de Programmabegroting 2025 vast. Van de elf in stemming gebrachte amendementen werd het amendement met als onderwerp ‘School met de Bijbel Kompas Westbroek’, ingediend door Arie Vonk Noordegraaf (SGP) unaniem aangenomen. De raad nam ook het door de SGP ingediende amendement met als onderwerp ‘Planeconomie’ aan. 

Van de zeven in stemming gebrachte moties werden er drie unaniem aangenomen. Die werden ingediend door de SGP en hadden als onderwerp: Kruispunt Nachtegaallaan/Dorpsweg in Maartensdijk, Parkeerdruk Maertensplein Maartensdijk en Overleg, communicatie en groene inpassing bij plaatsing transformatorhuisjes.

Voorafgaand aan de begrotingsbehandeling kregen twee insprekers het woord. Jan Brands-Leever, directeur bestuurder van Kunstenhuis Idea, begint met zijn waardering voor de samenwerking met de gemeente De Bilt uit te spreken. Hij is bezorgd om financieringsstromen, die lijken op te gaan houden. ‘Terwijl we daar voor de inwoners van De Bilt, specifiek voor jongeren, veel preventief werk verzetten.’ Brands-Leever stelt voor een aantal wensen waar geen dekking voor is anders in te richten. Hij vertelt dat subsidie aangevraagd gaat worden om een extra jongerencultuurcoach aan te kunnen stellen. Ook gaat hij in op te verwachten overheidsmaatregelen in 2026. Hij hoopt samen met het college en de raad een gedragen en gemotiveerd perspectief voor de toekomst neer te kunnen leggen.

Inspreker
Oud-wethouder Ebbe Rost van Tonningen vertelt onder meer over zijn werk als vrijwilliger waarin hij geprobeerd heeft om te participeren in het gemeentelijk beleid. ‘De coalitiepartijen maakten op mij de indruk een muur op te zetten waar geen geluid doordringt. Burgerparticipatie had heel veel geld kunnen besparen, maar de gemeente bleek niet bereid de aangeboden gratis kennis van een ex-RIVM-directeur te gebruiken in het participatieplan Spoorzone.’ Rost van Tonningen zegt dat er geen plan ligt waarin de grote financiële tekorten de volgende jaren worden weggewerkt. Hij toetst de voornemens aan het coalitieakkoord waarin staat dat voor een meerjarig sluitende begroting wordt gezorgd. Over het sociaal domein zegt hij dat er tekorten zijn die nog steeds niet worden gedicht.

Bezuinigingen
De eerste termijn van de raad begint met een beschouwing van de tien aanwezige fracties. Zij stellen vragen aan het college, dienen amendementen en moties in en lichten die toe. Ralph Jacobs (VVD) vindt dat de begroting getuigt van gebrek aan grip, realisme en verantwoordelijkheid. Hij dient net als in voorgaande jaren een motie in om de hondenbelasting af te schaffen, die niet wordt aangenomen. Audrey Kruiniger (GroenLinks) zegt dat haar partij pleit voor een benadering die duurzaamheid en rechtvaardigheid vooropstelt en de kwetsbaren in de gemeente niet uit het oog verliest. ‘Wij willen voorkomen dat de storm van bezuinigingen straks het sociale leven en de solidariteit in onze gemeente verwoest.’ Peter Schlamilch (Forza De Bilt) zegt dat het college een motie van wantrouwen verdient. ‘Het is een socialistisch, communistische roulettepolitiek die kwalijk is en een volgend college opscheept met 9 miljoen tekort en 142 miljoen schuld.’

Inkomstenstroom
Donja Hoevers (D66) somt een aantal speerpunten van haar partij op: Het maken van duurzame keuzes, zorgen voor voldoende passende woningen en het beste onderwijs voor iedereen. Zij vraagt om stukken in begrijpelijke taal. Peter Flierman (CDA) pleit ervoor de inkomstenstroom voor de gemeente stabieler te maken. Arie Vonk Noordegraaf (SGP) geeft aan de hand van een fietstocht door de gemeente een aantal knelpunten aan. Hij vindt het onder meer mooi dat het College erkent dat er op het Maertensplein in Maartensdijk een grote parkeerdruk is, maar wil dat het college daar iets mee doet. Dat geldt ook voor de kruising Dorpsweg/Nachtegaallaan aldaar.

Sociaal domein
Gija Schoor (PvdA) vindt betaalbare huizen, bereikbare zorg en een leefbare groene omgeving belangrijk. Zij wil onderzoeken wat we kunnen doen om minder jongeren in de jeugdzorg terecht te laten komen. René Olthof (Lokaal De Bilt) vraagt gelet op de grote hoeveelheid projecten of dat niet wat minder kan en of we ons niet beter kunnen focussen op minder projecten en die goed doen. Falco Jansen (ChristenUnie) noemt het sociaal domein bijna het belangrijkste programma van de begroting. Hij schrikt van de kosten in de jeugdzorg en maakt zich zorgen over budgetplafonds. Menno Boer (SP) ziet veel punten in de begroting die voor de SP belangrijk zijn. Hij benadrukt dat de programmabegroting over 2025 gaat en niet over 2026.

College
De wethouders Dolf Smolenaers, Krischan Hagedoorn en Anne Marie ’t Hart en burgemeester Fränzel beantwoorden vervolgens vragen van de fracties en geven duiding aan de ingediende amendementen en moties. Wethouder Smolenaers vindt bestaanszekerheid een belangrijk thema waar het college nog steeds voor staat. ‘We geven op bijna elk onderwerp minder geld uit en krijgen minder geld binnen dan vergelijkbare gemeenten.’ Hij zegt nog nooit zo weinig vragen gehad heeft als bij deze begrotingsbehandeling.

Jeugdhulp
Wethouder Krischan Hagedoorn neemt tijdelijk de portefeuille jeugd over van wethouder Van de Veerdonk. Hij noemt het een moeilijke portefeuille omdat we op dit moment te maken hebben met misschien wel het grootste maatschappelijke probleem in onze gemeente. ‘Eén op de zeven jongeren maakt op dit moment gebruik van jeugdhulp. Onderzocht wordt hoe dit preventief opgelost kan worden. De afgelopen jaren geven we meer geld uit aan jeugdzorg dan de zes miljoen die we van het Rijk krijgen. Het lijkt erop dat daar vijf miljoen extra voor nodig is, wat we financieel niet meer kunnen dragen. Om het anders in te richten zijn maatregelen nodig.’ De wethouder gaat na deze inleiding in op de gestelde vragen.

Spoorzone
Wethouder ’t Hart zegt over de Spoorzone dat het college voor de zomer de integrale visie en het stedenbouwkundige plan wilde voorleggen, maar de raad wilde dat na de zomer. ‘Bij de stap die we met de grondeigenaren zouden willen bereiken zijn we op het punt dat we kunnen zeggen of de grondeigenaren al dan niet meedoen. Ook als ze niet allemaal mee willen doen is dat geen weggegooide energie of middelen geweest.’ Zij hoopt daar snel zekerheid over te hebben. Burgemeester Fränzel gaat in op opmerkingen en amendementen over zijn portefeuille. Die bevat bestuurlijke coördinatie, openbare orde, brandweer, bedrijfsvoering en dienstverlening. De gemeenteraad wordt tijdens de behandeling van deze portefeuille voortreffelijk voorgezeten door plaatsvervangend voorzitter Werner de Groot.

Epiloog
Na een tweede termijn met reacties van de portefeuillehouders vindt de stemming over de amendementen plaats en wordt de begroting aangenomen. In een epiloog geeft de burgemeester de raad een compliment. ‘We hebben de tijd gehaald en er is geen uitloopvergadering nodig.’ Fränzel vond de sfeer al beter dan in zijn eerste vergadering op 5 november. ‘Ik vind dat u een compliment verdient over de inhoudelijkheid van het debat.’

Na de begrotingsbehandeling wordt nog een motie vreemd in stemming gebracht ingediend door Ralph Jacobs (VVD) met als titel: ‘Verkorting van Spreektijd en Latere Start Begrotingsraad’. De motie wordt met 19 stemmen voor en 5 tegen verworpen.

Ralph Jacobs (VVD) en Peter Schlamilch (Forza De Bilt) waren het meest aan het woord.

Wethouder Dolf Smolenaers van Financiën.