‘De Gouden Stad’ is geopend

BILTHOVEN Nog tot eind januari is in Jagtlust ‘De Gouden Stad’ te bezichtigen; de expositie van het werk van ‘moderne mystica’ Iris van Haaren, die in 2022 overleed. Of, in haar eigen woorden, naar huis ging. Voor haar broer Frank van Haaren was het opzetten van de expositie ‘één groot avontuur’ dat ervoor zorgde dat pijnlijke stukken in hemzelf werden geheeld en hij terug in verbinding werd gebracht met een veld van liefde. Frank: ‘De liefde die ons allemaal met elkaar verbindt; het gevoel dat we kunnen zijn waarvoor we bedoeld zijn. Dát is De Gouden Stad.’

Door Merlyn van Dobben

Het gebeurde op de fiets naar school: als door de bliksem getroffen, kreeg Iris op haar twaalfde haar eerste mystieke ervaring. Een visioen van een andere wereld, waar tijd niet bestond. Frank: ‘Ik heb haar twee keer meegemaakt toen ze net een visioen had gehad en ik krijg daar nog steeds kippenvel van. Het was alsof ze volledig aanstond, alsof al haar poriën openstonden. Vaak wordt er een scheiding gemaakt tussen wat we fysiek zien en wat ons geestesoog ziet. Iris had de gave om op ‘het Alles’ in te tunen. Dus zowel hier en nu als overal en altijd. Dat maakte het heel groots en tegelijkertijd heel intiem.’

Ze werkte aan een ‘blauwdruk’ om de ‘eindige structuur in de oneindigheid’ die ze had ervaren, concreet te maken. Frank: ‘Maar de beste beschrijving van hoe alles met elkaar samenhangt, zijn haar gedichten en schilderijen. Iris léefde de blauwdruk en die komt dan automatisch tot uiting in wat je maakt. Zelf beoefen ik qigong en in een van de boeken daarover staat ook: dit boek kun je niet lezen als je niet in de ‘chi-stand’ staat. Als de levensenergie niet vrij door je heen stroomt, is zo’n boek abracadabra. Als je niet in contact staat met je eigen blauwdruk, is zo’n schilderij van Iris niet meer dan een beetje verf. Maar als dat contact wél wordt gemaakt - en haar werk heeft de neiging dat contact bij de kijker te herstellen - herken je de universitaliteit van jezelf en de ander en van alles om je heen.’

‘Dat noemde ze ‘wakker worden’. Iris had een onbedwingbare behoefte om mensen bewuster te maken. Dat had ook een keerzijde, want ze ervaarde veel verdriet als ze zag hoeveel potentie er aanwezig was, maar niet werd gebruikt. Mensen die in een ‘doolhof van zelfbedrog’ bleven ronddolen - droeviger kon je haar niet maken. Een van de gedichten gaat daar ook over.’

Op de expositie zijn verhalen te beluisteren van mensen die door een bepaald schilderij zijn ‘gezien’. Alsof Iris hen, door het schilderij heen, iets wezenlijks heeft geleerd. Iets dat Frank herkent: ‘Dan hing ik een van haar schilderijen voor een bepaalde periode bij mij op, omdat ik wist dat het me iets te leren had. En als ik voelde: nu snap ik het, werd het opeens een doodgewoon schilderij. Toen was de les geleerd.’

Op 12 en 26 januari geeft Frank rondleidingen, op de 27e (10:00 - 12:00 uur) is er een speciale bijeenkomst ter afsluiting, en op de 28e (10:30 - 11:30 uur) staat Iris centraal in de serie ‘Moderne profeten en mystici’ in de Woudkapel, waar onder meer live muziek - geïnspireerd op haar werk - gespeeld zal worden. Geïnteresseerden kunnen zich aanmelden via evenement@debilt.nl.

Meer informatie is te vinden op

degoudenstadvanirisvanhaaren.nl.