Expositie in Maartensdijk

‘Schilderen is de beste therapie’

MAARTENSDIJK Vanaf 19 oktober zijn de schilderijen van de Maartensdijkse kunstenaar Chris Nijland te bewonderen in het Servicecentrum van Mens De Bilt in Maartensdijk. De expositie toont zijn veelzijdigheid: van landschappen tot surrealisme en ook heel persoonlijk werk over zijn ziekteproces.

Door Julie Houben

Bevrijdend Chris komt uit een kunstenaarsfamilie. Zijn oom Gerrit Nijland was een bekend kunstschilder, zijn tante Renske Nijland is kunstenares. ‘Maar bij mij thuis was er geen oog voor kunst. Ik heb, misschien daarom, helaas nooit een kunstopleiding gedaan. Maar ik schilder al wel mijn hele leven’, vertelt Chris (60). ‘Dat begon al toen ik als kind een tijdje bij mijn oom Reindert woonde, die landschappen schilderde. Dat wilde ik ook! Helaas ben ik ook net zo perfectionistisch als hij. Vooral bij landschappen heb ik vaak het gevoel ‘dit kan beter, dit klopt niet’. Daarom ben ik blij dat ik later in mijn leven het surrealisme ontdekte. Dat klopt altijd. Want je verbeeldt gewoon wat jij denkt en voelt. Heel bevrijdend vond ik dat.’ 

De wijde wereld in Chris was door omstandigheden al vroeg het huis uit en wilde meer van de wereld zien. Samen met zijn Bilthovense jeugdliefde Flipsje, met wie hij al sinds zijn 15e samen is (’okee, het was een tijdje uit’), woonde hij vanaf zijn 20e een tijdje op Sicilië en later nog een tijd in San Francisco. ‘Ik werkte als huisschilder, dreef wat handel en daarnaast schilderde ik, veel landschappen nog in die periode.’ Uit die periodes zijn ook bijzondere werken te zien, zoals een surrealistische versie van een uitbarstende Etna. ‘Als ik aan een doek begin, is het voor mij vaak ook een verrassing wat eruit komt. Soms wordt het surrealistisch, soms realistisch, of een mengvorm. Ik heb niet één bepaalde stijl.’

Ziekteproces Inmiddels woont Chris al weer een flinke tijd in zijn geboortedorp, samen met Flipsje en hun zoon Gabriël. Veel van zijn recente werk gaat over een heftige periode uit zijn leven, vertelt hij: ‘Vijf jaar geleden kreeg ik de diagnose keelkanker. Het was een zware tijd met veel chemokuren en bestralingen. In die tijd was het schilderen voor mij de beste therapie, echt een uitlaatklep. Ik ben een enorme beelddenker, dus als ik dan in zo’n bestralingsapparaat lag, of ik kreeg een chemo, drongen vanzelf de beelden zich aan mij op van wat er in mijn lichaam gebeurde. Daar heb ik een aantal werken over gemaakt, die ook op de expositie te zien zijn. Twee ervan heb ik aan het Helen Downing Insituut geschonken voor een veiling en aan mijn behandelaar die zo’n fijne arts voor me was. Godzijdank ben ik nu ‘schoon’ zoals dat heet. Gelukkig ook maar, want sinds een tijdje ben ik mantelzorger voor Flipsje, die ernstige COPD heeft. Ik schilder nu weinig, ik heb er niet de tijd en de rust voor. En daardoor ook minder inspiratie.’

Morgen, 19 oktober, om 16.30 is de opening. Daarna is tentoonstelling geopend tijdens kantooruren. Er zijn zo’n 25 werken te zien. Locatie: Servicecentrum Maartensdijk, Maertensplein 96.