Financiële positie De Bilt bemoeilijkt coalitievorming

De structurele uitgaven van de gemeente zijn, net als vorig jaar, hoger dan de structurele inkomsten. En de gemeente leunt zwaar op leningen en schulden: slechts 17% van de bezittingen is betaald met eigen geld. Daarmee is De Bilt door zijn eigen ondergrens van minimaal 20% gezakt.

door Lem van Eupen

Dat blijkt uit het verslag dat de accountant heeft gemaakt op basis van de jaarrekening van de gemeente. ‘Uit onze analyse blijkt dat de financiële positie van de gemeente aandacht behoeft. Volgens de normen van de provincie vallen deze kengetallen in de hoogste risicocategorie.’ Bovendien zijn de buffers om financiële risico’s op te vangen beperkt. De accountant adviseert daarom om financiële kaders voor meerdere jaren vast te stellen en daarbij duidelijke keuzes te maken.

Kadernota

De bevindingen en aanbevelingen van de accountant kwamen uitgebreid aan de orde tijdens de raadsbespreking van de jaarrekening en de kadernota. Die kadernota is een grove schets voor de begroting van de gemeente die later dit jaar wordt opgesteld. Het is daarmee een belangrijk document bij de coalitievorming.

Maatschappelijke opgaven

In de raadsvergadering wordt direct duidelijk dat de onderhandelende partijen verschillende uitgangspunten hebben. PRO en D66 beginnen bij de maatschappelijke opgaven voor de gemeente, zoals betaalbaar wonen, bestaanszekerheid, inzet voor de jeugd en bescherming van de natuur. Zij realiseren zich daarbij dat er naast financiële beperkingen ook een grens is aan wat de gemeente aan beleid kan uitvoeren. Zeker omdat de gemeente er steeds meer taken bij heeft gekregen, terwijl het aantal ambtenaren vrijwel gelijk is gebleven.

Schone lei

De VVD is het daarmee eens, maar legt de nadruk op ‘het op orde krijgen van de basis’. Structurele uitgaven moeten structureel worden gedekt, en nieuw beleid kan alleen als er een gezonde financiële onderbouwing is. Fractievoorzitter Ralph Jacobs wil meer focus op de kerntaken van de gemeente, waarbij hij niet toelicht welke dat volgens hem zijn. Hij wil in elk geval dat het nieuwe college met een schone lei kan beginnen en gaat de kadernota daarom niet steunen.

Verder vooruit

CDA-fractievoorzitter Peter Flierman vindt de kadernota niet heel spannend, omdat er nauwelijks nieuw beleid in staat. Hij kijkt liever al wat verder vooruit, naar de begroting voor 2027 en daarna. ‘De rode draad is: een slagvaardige gemeente, met realistische ambities, waarin de samenleving centraal staat.’ Hij noemt daarbij gezonde woningbouw, uitgekiend mobiliteitsbeleid, het benutten van de kracht in de samenleving en de energietransitie. Ook wil hij verantwoordelijkheid nemen voor de Spreidingswet: ‘We sluiten een akkoord met het COA over gespreide opvang, met goede begeleiding en mogelijkheden tot integratie van inwoners.’

Compromissen

In deze fase van de coalitieonderhandelingen blijven de partijen daarmee dicht bij hun campagnestandpunten. Voor de burgers van De Bilt is het afwachten tot welke compromissen ze kunnen komen. Dat zal moeten blijken uit het coalitieakkoord en uit de begroting voor 2027.