Coalitievorming De Bilt na tien weken terug bij af

Voormalig CDA-minister Aart Jan de Geus gaat proberen om de vorming van een coalitie in De Bilt weer vlot te trekken. Op verzoek van de gemeenteraad gaat hij gesprekken voeren met alle partijen, zoals de verkenners eerder ook al deden.

door Lem van Eupen

Vorige week werd bekendgemaakt dat de besprekingen tussen PRO, VVD, D66 en CDA zijn vastgelopen. De vier partijen lieten weten dat ze het niet eens kunnen worden over de samenstelling van de nieuwe coalitie: ‘PRO wil alleen toetreden tot deze coalitie als de SP deel mag nemen. VVD en CDA willen dit niet.’

SP erbij of niet

Bij de presentatie van de informateurs Staf Depla en Dennis Wiersma, drie weken geleden, liet fractievoorzitter Anne Marie ’t Hart van PRO al weten dat zij de SP graag in het college wilde houden. Nu blijkt dat dit, tegen het advies van de informateurs in, is omgezet in een breekpunt. ’t Hart: ‘Deelname van de SP is volgens ons nodig om tot een stabiele en evenwichtige coalitie te komen, met 8 zetels links, 8 zetels rechts, en 4 zetels in het midden.’ Ze doelt daarbij op PRO/SP, VVD/CDA en D66.

Tegenargumenten

De andere partijen kunnen weinig begrip opbrengen voor de eis van PRO. Peter Flierman (CDA): ‘De SP is numeriek gewoon echt niet nodig. We hebben met de vier partijen al een heel brede meerderheid met veel meer zetels dan je eigenlijk nodig hebt. En hoe meer partijen, hoe complexer je gesprekken altijd zijn. Daarnaast ontstaat er een vrij breed links-progressief front van maar liefst 12 zetels met PRO, D66 en SP. Dat doet geen recht aan de verkiezingsuitslag.’

‘Ik kan ook niet goed uitleggen waarom de SP, die helaas voor hen toch een beetje heeft verloren, wel mag toetreden tot de collegeonderhandelingen, maar bijvoorbeeld een partij als de SGP niet, terwijl die een zetel hebben gewonnen. Terwijl het allebei niet nodig is.’

Volgens hem zou de discussie moeten gaan over de vraag of de vier partijen vertrouwen hebben in elkaar. Voor het CDA is dat het geval. Mocht dat vertrouwen er bij de anderen niet zijn, dan pleit hij ervoor dat D66 en CDA als middenpartijen het initiatief pakken en samen een tienpuntenplan gaan opstellen waarbij anderen zich kunnen aansluiten.

VVD houdt opties open

VVD-fractievoorzitter Ralph Jacobs antwoordt dat hij vertrouwen heeft in alle vier de partijen. ‘Ik vind het heel jammer dat de onderhandelingen gestrand zijn op de partnerkeuze. Maar als de gesprekken voor PRO hiermee ophouden, dan kunnen we met z’n drieën door. En we kunnen ons ook vinden in het voorstel dat de heer Flierman doet om D66 en CDA een aanzet te laten geven. Natuurlijk sluiten wij daar later graag bij aan, want ik denk dat er uiteindelijk een middencoalitie zou moeten komen.’ 

SGP erbij of niet

Donja Hoevers (D66) vindt een coalitie zonder de grootste partij, PRO, niet logisch. Ze ziet daarom ook niets in het idee van Flierman voor een tienpuntenplan van D66 en CDA. Eigenlijk wil D66 het liefst een raadsakkoord, waarbij zoveel mogelijk partijen samen inhoudelijke afspraken maken. Daar zouden volgens haar wel tenminste 75% van de raadszetels aan verbonden moeten zijn. 

Eerder gaf ze aan niet in een coalitie te willen met VVD, CDA en SGP, maar in een bredere samenstelling sluit ze de SGP niet uit.

Gemeenschappelijke belangen

Lambert van Eekelen (Volt) roept PRO, VVD, D66 en CDA op om aan tafel te gaan met een onafhankelijke procesbegeleider: ‘Iemand die scherp kan doorvragen en de partijen kan helpen om de gemeenschappelijke belangen boven het eigen belang te stellen. Wees grootmoedig. Ga opnieuw in gesprek en kom ditmaal wel tot resultaten.’

Nieuwe informateur

Uiteindelijk wordt besloten om een nieuwe informateur te zoeken die met alle partijen in de raad gaat praten over wie er wel en niet in een coalitie met deze en gene zou willen stappen, ook als dat in de vorm van een raadsakkoord of een minderheidscoalitie zou zijn. Kort na de raadsvergadering wordt besloten om daar voormalig CDA-minister Aart Jan de Geus voor te benaderen.