Werkers poetsen struikelstenen

door Henk van de Bunt

Struikelstenen (Stolpersteine ) zijn een initiatief van de Duitse kunstenaar Gunter Demnig. Hij brengt gedenktekens aan vóór huizen, waar vandaan de bewoners door de nazi’s werden verdreven, gedeporteerd, vermoord of tot zelfmoord gedreven. Demnig noemt ze zo omdat je met je hoofd en je hart erover ‘struikelt’ en een buiging maakt wanneer je de tekst leest. 

Op de stenen (10 x 10 cm) zijn in een messing plaatje de naam, geboortedatum en plaats en datum van overlijden van het slachtoffer gestanst. Ze worden netjes in de openbare ruimte neergelegd. Het is immers niet de bedoeling er letterlijk over te struikelen. Demnig is daar in 1996 in Berlijn mee begonnen, in het allereerste begin ‘illegaal’. Het concept sloeg aan en heeft zo’n grote navolging gekregen dat er nu meer dan 100.000 Stolpersteine in Europa liggen tussen Stockholm en Palermo. In 2021 zijn voor het eerst ook in de gemeente De Bilt struikelstenen gelegd en vorig jaar heeft Gunther Demnig zelf 18 struikelstenen in deze gemeente geplaatst. 

Project Tweede Wereldoorlog

Leerlingen van groep 7 en 8 van de basisschool De Werkplaats hadden de afgelopen weken het thema Tweede Wereldoorlog in hun schoolprogramma. In het kader daarvan hebben Evert Theunissen en Ella Prins van de Stichting Struikelstenen De Bilt voor 150 ‘werkers’ (zoals leerlingen van De Werkplaats genoemd worden) in een les verteld hoe de Jodenvervolging zich in onze lokale gemeenschap heeft afgespeeld en welke sporen daarvan nog te zien zijn. 

Koperpoets

De struikelstenen die in onze gemeente liggen laten zien in welke huizen joodse mensen hebben gewoond, daaruit verdreven zijn en vermoord zijn in concentratiekampen. Als vervolg op deze les zijn de werkers op vrijdag 18 april in groepjes op pad gegaan om de struikelstenen in Bilthoven te zoeken. Voorzien van schoonmaakdoekjes en een busje koperpoets hadden zij de taak de struikelstenen te poetsen en weer tot glans te brengen. De werkers hebben dat met veel zorg en aandacht gedaan: bravo!

Onthulling nieuwe Struikelstenen

In gemeente De Bilt liggen nu, verspreid over meerdere kernen, 84 struikelstenen bij 29 adressen en daar gaan binnenkort 22 stenen bijkomen. Aanstaande zondag 27 april gaan leden van de Stichting Struikelstenen De Bilt op acht adressen 19 nieuwe struikelstenen onthullen. Dat gaat met een inmiddels gebruikelijke ceremonie, waarbij de namen worden genoemd, de levensverhalen verteld en het Kaddisj (een van de belangrijkste gebeden van het Jodendom) wordt uitgesproken. Als afsluiting leggen de aanwezigen een kiezelsteen bij de onthulde struikelstenen. 

Op de website www.struikelstenendebilt.nl/nieuws kan je zien bij welke adressen de struikelstenen op 27 april worden onthuld. 

Wilt u erbij zijn? Informatie over het exacte tijdstip van de legging bij een adres is op te vragen via info@struikelstenendebilt.nl.