De Bilt voelt zich verantwoordelijk voor opvang

door Henk van de Bunt

Waar ze precies worden gehuisvest is nog de vraag, maar zeker is dat De Bilt 277 asielzoekers gaat opvangen binnen de gemeentegrenzen; ‘Wij voelen ons verantwoordelijk en dragen ons steentje bij’, lichtte burgemeester Sjoerd Potters het collegebesluit toe.

Vanaf nu start de zoektocht naar geschikte locaties in gemeente De Bilt naar panden waar de 277 asielzoekers straks onderdak kunnen krijgen. Potters verwacht binnen de gemeente geen weerstand tegen de komst ervan. De opvang van asielzoekers in De Bilt is een gevolg van de spreidingswet die onlangs is aangenomen door de Tweede Kamer. Hoeveel asielzoekers een gemeente in principe moet opvangen, hangt af van het aantal inwoners en het niveau van welvaart in de gemeente. Voor de Bilt komt dat getal dan uit op 277.

2000
Bijna een kwart eeuw geleden was er binnen de huidige gemeentegrenzen van De Bilt, destijds gemeente Maartensdijk, al een asielzoekerscentrum. In de barakken van landgoed Beukenburg, tussen Groenekan en Maartensdijk, werden toen 180 asielzoekers ondergebracht. In 2000 kwamen de asielzoekers daadwerkelijk naar Groenekan. Het verzet tegen de asielzoekers verstomde snel en de kinderen werden allemaal vrij probleemloos opgenomen op plaatselijke scholen in Groenekan, Maartensdijk en De Bilt.

Drie jaar later is de verontwaardiging des te groter, als blijkt dat de tijdelijke opvang eerder dichtgaat dan gedacht. De stroom van asielzoekers nam af en het Centraal Orgaan Opvang Asielzoekers (COA) besloot het asielzoekerscentrum in Groenekan niet langer open te houden. De bewoners werden overgeplaatst naar andere asielzoekerscentra om de bezettingsgraad daar op peil te houden. De gemeente De Bilt en bewoners deden destijds vergeefs hun best om de opvang open te houden tot het einde van het schooljaar.

Actie
Collega Guus Geebel schreef in februari 2003 over een heude handtekeningenactie: ‘We hebben in De Bilt, Bilthoven en Groenekan meer dan 800 handtekeningen verzameld van mensen die willen dat het AVO Groenekan openblijft. We hopen dat het helpt’, zeggen de in het centrum woonachtige scholieren Sune (12) en Anush (13). Zij krijgen een daverend applaus van de aanwezigen tijdens de gemeenteraadsvergadering op 20 februari jl. Even daarvoor heeft een andere bewoonster van het centrum, de Syrische mevrouw Narine Khenkikian al haar teleurstelling over de sluiting uitgesproken. Veel bewoners zijn naar Jagtlust gekomen om te luisteren naar wat de gemeente te zeggen heeft over de onverwachte sluiting van het asielzoekerscentrum. Hun verontwaardiging en emoties worden gedeeld door het gemeentebestuur’.

Onaangenaam
‘Het bestuur van de gemeente De Bilt is uiterst onaangenaam getroffen door het besluit van het COA’, zegt (toenmalig wethouder) Van Eijken. ‘Het zou uitermate slecht zijn als kinderen hun schoolopleiding moeten onderbreken om naar een onbekende bestemming te vertrekken. Het college en de raad zullen alles in het werk stellen om dat te voorkomen.’ In een motie verzoekt de raad het COA met grote klem het besluit de AVO in Groenekan te sluiten te heroverwegen en op zijn minst uitstel te creëren voor schoolgaande kinderen. De motie wordt ook gericht aan Kamerleden en de Vereniging van Nederlandse Gemeenten.

Welkom in de gemeente
(Toenmalig) wethouder Mar Dekker zegt best te begrijpen dat wanneer er minder instroom van asielzoekers is, centra gesloten gaan worden; ‘Maar laten we dat op een humane en fatsoenlijke manier proberen te realiseren’. Dekker heeft dat bij het COA neergelegd. ‘Er zijn kleine zaken bereikt, maar wat we graag willen is nog niet gerealiseerd. We hebben bereikt dat gezinnen met kinderen in de regio Utrecht geplaatst gaan worden en dat er voor de kinderen vervoer naar hun huidige scholen geregeld kan worden’. De gemeente grijpt elke strohalm en probeert er juridisch uit te halen wat mogelijk is. Alles in het belang van de bewoners. ‘U bent gewoon welkom in Groenekan en De Bilt’, zegt een geëmotioneerde Mar Dekker.

Geen Beukenburg (meer)
In december 2008 kwam de gemeente de Bilt met Burgland Projectontwikkeling overeen de locatie Beukenburg aan te kopen. Met de aanschaf van het terrein heeft de gemeente de bouw van een woonzorg-complex op die locatie weten te voorkomen. Landgoed Beukenburg zal daarmee zijn overwegend groene karakter behouden.

Bij de aankoop van Beukenburg heeft de gemeente bedongen dat projectontwikkelaar Burgland het terrein vrij van bebouwing zou opleveren. De barakken en overige bebouwing aan de Beukenburgerlaan hebben in het verleden dienst gedaan als verpleeghuis en later ook als asielzoekerscentrum. De sloop van de op Beukenburg aanwezige gebouwen en barakken is in 2009 afgerond. Het overwegend groene karakter van het landgoed is daardoor veiliggesteld. 

2024
Of er nu opnieuw één asielzoekerscentrum in De Bilt komt, of dat de mensen worden gespreid over de gemeente, kan burgemeester Potters nog niet zeggen: ‘’We zijn afhankelijk van de beschikbare accommodaties’.

Anush (links) en Sune haalden 21 jaar geleden meer dan 800 handtekeningen op.  - foto Guus Geebel

Opa en oma Susanne en Yerdzjanik waren toentertijd verdrietig omdat ze Groenekan misten, waar ze iedereen kenden en de mensen heel goed met elkaar omgingen; in 2003 bezocht Guus Geebel hen met anderen uit Groenekan. - foto Guus Geebel