Martin Spelt doet Vrijwilligerswerk in Calais

door Henk van de Bunt

Martin Spelt was de afgelopen twee jaar hier in De Bilt o.a. een zeer gewaardeerd PvdA-fractielid. Martin doet nu vrijwilligerswerk voor een vluchtelingenorganisatie in Calais en heeft daarom te kennen gegeven, dat hij voorlopig wil stoppen met het raadscommissiewerk. 

Martin woonde vanaf 2021 (weer) in De Bilt en vertelde toen: ‘Voor mij is dat terug naar m’n wortels, aangezien ik ben opgegroeid in Groenekan. In het dagelijks leven werk ik als senior beleidsmedewerker bij het ministerie van Justitie en Veiligheid. De gemeentepolitiek is nieuw voor me en ik heb een hoop te leren daarin, maar ik ga van harte m’n best doen om bij te dragen en om toegankelijk te zijn. Ik wil me inzetten voor een sterke gemeente, die er is voor iedereen, ongeacht wie je bent, wat je doet, wat je gelooft, van wie je houdt of wat dan ook. Voor kansen voor alle kinderen, voor steun voor wie het nodig heeft, zeker in deze tijd van inflatie en dure energie, voor meer en betaalbare plekken om te wonen, voor een sociale duurzame toekomst en voor een samenleving waarin we niet voor onszelf leven maar het samen doen’. 

We zochten contact met Martin en vroegen hem te vertellen over z’n ervaringen: 

Op zoek
Martin Spelt: ‘Eind februari heb ik ontslag genomen van mijn werk bij de Rijksoverheid op zoek naar een nieuw avontuur en een plek om meer te kunnen betekenen. Eerst heb ik een aantal maanden rondgereisd in Europa per trein en bus en daarna was ik weer even terug in De Bilt. Deze zomer ben ik voor drie maanden in Calais aan de Franse noordkust. Calais is misschien nog wel vooral bekend van de plek die een aantal jaren geleden is ontmanteld en de ‘jungle’ werd genoemd. Ook nu verblijven er in deze omgeving nog honderden mensen, die onderweg zijn naar Groot-Brittannië. De grootste groep mensen komt momenteel uit Soedan, waar nu een gigantische humanitaire crisis plaatsvindt waardoor veel mensen ontheemd zijn geraakt. Hier in de omgeving van Calais wonen veel mensen verspreid over verschillende geïmproviseerde woonplekken, meestal op braakliggend terrein. Zo ongeveer iedere 48 uur komt de politie langs en wordt de plek even ontruimd. Soms worden tenten kapotgemaakt en persoonlijke bezittingen in beslag genomen. Iedere keer betekent het dat mensen even hun spullen moeten meenemen en een stukje verderop neerzetten totdat de politie is vertrokken en de mensen weer terugkeren’.

Basisbehoeften
‘Er werken hier een heel aantal organisaties om mensen zo veel mogelijk te voorzien in basisbehoeftes; vooral vrijwilligersorganisaties, maar bijvoorbeeld ook Artsen zonder Grenzen. Wat beperkte voorzieningen worden ook geboden door de gemeente en de regio’s, zoals een aantal wc’s. De Mensenrechtenraad van de VN heeft al jarenlang aangedrongen op verbetering daarvan, om bijvoorbeeld er voor te zorgen, dat mensen in elk geval toegang hebben tot genoeg drinkwater. Dat gebeurt echter nog niet, dus ook voor drinkwater zijn veel mensen afhankelijk van vrijwilligersorganisaties. Ook voor het wassen van kleding zijn er weinig mogelijkheden. Daarin wordt beperkt voorzien door Collective Aid, de organisatie waar ik nu even meehelp. Normaal heeft Collective Aid een klein centrum waar mensen zelf terecht kunnen om kleding te wassen, maar dit is op last van de gemeente gesloten, waardoor we nu kleding van mensen ophalen bij de verschillende woonplekken om deze kleding voor hen te wassen’.

Tandpasta
‘Het werk hier bestaat dus uit enerzijds het wassen en drogen van kleren in het centrum, het ophalen van de kleding bij de woonplekken en het uitdelen van basisvoorzieningen zoals tenten en tandpasta. Vaak gaan we gelijk met een andere organisatie (Channel Info Project) die een ‘charging session’ organiseert, waar mensen hun telefoon kunnen opladen, informatie kunnen krijgen en kunnen voetballen of een spelletje Jenga kunnen spelen. Vaak is er hier een leuke ontspannen sfeer en wordt er gedanst, gepraat, getekend.

Aan de andere kant is het intens om soms verhalen te horen over geweld, onderdrukking of verwaarlozing, die mensen hebben meegemaakt. Heftig vond ik bijvoorbeeld een gesprek met een jongeman die een paar dagen eerder had geprobeerd om het Kanaal over te steken, maar van de boot was gevallen. Gelukkig kon hij weer veilig aan wal komen, maar hij had niets meer behalve de kleding die hij droeg. Ook heftig vind ik bijvoorbeeld om gezinnen met kinderen tegen te komen die geen veilige plek hebben om te slapen. Vaak moeten we helaas ook ‘nee’ verkopen als we niet genoeg plek hebben voor de was van iedereen, of als mensen op zoek zijn naar slaapzakken of bijvoorbeeld schoenen of shampoo.

Kanaal
Regelmatig komt nog voor dat mensen overlijden wanneer ze de oversteek wagen. Tussen 12 en 19 juli kwamen binnen een week zes mensen om het leven. Terwijl mensen met een ander paspoort - zoals ik - zonder problemen de veerboot, een bus of trein kunnen nemen, zijn er voor deze mensen geen mogelijkheden om veilig over te steken. Het verschil in mogelijkheden om grenzen zoals het Kanaal of de Middellandse Zee over te steken op basis van welk paspoort je toevallig hebt, ervaar ik als zeer onrechtvaardig. Maar ook wanneer je anders naar migratiebeleid kijkt, dan lijkt het me belangrijk om te weten wat dichte gemilitariseerde grenzen in de praktijk betekenen: stevige onderdrukking en het ontzeggen van basisbehoeften. En voor veel mensen is dit de zoveelste plek waar ze dit meemaken na andere etappes op hun reis; in dit geval onderweg naar Engeland vanuit Frankrijk, maar de mensenrechtenschendingen op andere plekken onderweg zijn helaas ook wijdverspreid, bijvoorbeeld in de Balkan, Griekenland, Libië en Tunesië’.

Verder
Martin vertelt tenslotte: ‘De lunch krijg ik hier gratis van de Refugee Community Kitchen, een organisatie die ook voor migranten hier kookt en meteen ook voor de vrijwilligers. Verder leef ik nu van m’n spaargeld. Ik blijf tot 15 september; dat zijn de drie maanden die ik had gepland. Wat daarna komt ga ik nu de aankomende weken uitzoeken, dat is nu nog niet bekend; ik ben wel weer aan het rondkijken voor mogelijkheden voor hierna’.

Martin wast kleding van vluchtellingen. 

Basisvoorzieningen zoals tenten en tandpasta worden uitgedeeld.