Raad stemt in met onderzoek naar plek voor windenergie

door Guus Geebel

De gemeenteraad besloot op 26 september na hoofdelijke stemming met 14 stemmen voor en 12 tegen om het college opdracht te geven besluitvorming voor te bereiden ten behoeve van de mogelijke realisatie van windenergie in het gebied tussen de A28, de Bitsche Hoek en de Universiteitsweg in De Bilt. 

Het zogeheten onderzoeksgebied 67 is bij de provincie Utrecht in beeld voor een windmolen van 250 meter hoog (tiphoogte van de wieken) of twee van 210 meter. De provincie schaart het terrein onder de meest kansrijke gebieden voor windmolens. Voorafgaand aan de besluitvorming stemde de raad over een motie ingediend door René Olthof (Lokaal De Bilt) met als onderwerp: Geen onteigening vanwege windmolens. Na hoofdelijke stemming werd de motie met 11 stemmen voor en 15 tegen verworpen. Een amendement ingediend door Ralph Jacobs (VVD) met als onderwerp: Gefaseerde besluitvorming voor windenergie in onderzoeksgebied 67 naar aanleiding van belemmeringen, werd eveneens verworpen. 

Standpunten
In de eerste termijn van de raad gaven de fracties hun standpunten over het raadsvoorstel, waarbij vooral de bezwaren van de grondeigenaren aan de orde kwamen die een belemmering kunnen zijn. Een showstopper noemden enkele raadsleden dat. Een Vlaamse website noemt een showstopper een beleefde manier om nee tegen een voorstel of vraag te zeggen. Ook zijn er veel vragen over eventueel onteigenen. Wethouder Krischan Hagedoorn begint, alvorens op de vragen van de fracties in te gaan, zijn bijdrage in de eerste termijn met een toelichting op de vraag van de raad om het college de opdracht te geven om besluitvorming van de raad voor te bereiden ten behoeve van de realisatie van windenergie in onderzoeksgebied 67.

Initiatiefnemers
De wethouder noemt daarvoor een aantal stappen die genomen moeten worden. De provincie Utrecht over het besluit informeren, potentiële initiatiefnemers uitnodigen, criteria voor de beste initiatiefnemer vaststellen, die moeten in ieder geval invulling van de RES (Regionale Energiestrategie) doelen bevatten. Verder de uitgangspunten die in het rapport van Pondera Consult genoemd worden en de realisatie van lokaal eigendom. Daarna volgt een raadsvoorstel waar de raad beslist of een omgevingsvergunning wel of niet verleend wordt. ‘Het college heeft tijdens de commissiebehandeling de raad en de insprekers gehoord en alle aspecten komen aan de orde in de vervolgonderzoeken die door de initiatiefnemer moeten worden uitgevoerd. Die moet aan de hand daarvan aantonen dat er geen belemmeringen zijn of verzacht kunnen worden.’

Relevant
De wethouder ontraadt het amendement om te faseren door alvorens verder te gaan, eerst overeenstemming met de grondeigenaren te hebben. ‘Extra tussenstappen vragen veel tijd en intussen komt 2030 steeds dichterbij voor het inlossen van ons RES bod.’ Op de vraag van Peter Flierman (CDA) dat niets wordt gezegd over meewerken van grondeigenaren zegt hij dat dit voor dit besluit nu niet relevant is, evenals onteigening. Tegen Arie Vonk Noordegraaf (SGP) zegt Hagedoorn dat hij eerst het besluit nodig heeft om verder te gaan met het onderzoek. ‘Dit is een eerste verkenning, daarna gaan we met belanghebbenden in gesprek.’

Aandachtspunten
René Olthof zegt in zijn tweede termijn te willen dat zijn motie over onteigening vóór het raadsvoorstel in stemming wordt gebracht. Falco Jansen (ChristenUnie) vindt dat het geld voor een onderzoek beter aan iets anders besteed kan worden. Hij zal tegen het voorstel stemmen. Ralph Jacobs: ‘Wij erkennen het belang van duurzame energieopwekking en zien belangrijke aandachtspunten bij de plaatsing van windmolens waarop we willen focussen. We willen een gefarceerde besluitvorming en als blijkt dat het kan zonder onteigening willen we verder. Daarmee voorkomen we dat we geld en middelen stoppen in een project dat niet haalbaar is. De VVD wil alle obstakels goed doorgronden voor er verder gegaan wordt. Peter Flierman ziet te veel risico’s en zal tegen het voorstel stemmen.

Onteigening
Martijn Lauxtermann (PvdA) zegt over de gevolgen van netcongestie (filevorming op het elektriciteitsnet) dat dit een van de grote obstakels is in de energietransitie en dat we hier een geweldige kans hebben om direct stroom te leveren aan onze grote buren. Daarmee leveren we een geweldige bijdrage aan de energietransitie. Over onteigening zegt hij: ‘Ik begrijp eerlijk gezegd de gedachte niet dat onteigening iets heel vreemds zou zijn. De onteigeningswet dateert uit 1851 en is geschreven door de klassieke liberaal Thorbecke die begreep dat het algemeen belang af en toe de doorslag moet krijgen. De PvdA zal daarom af en toe voor onteigening kiezen, maar voor we daar zijn heb je eerst een initiatiefnemer nodig die gaat beoordelen wat de harde en zachte belemmeringen zijn. Die gaat met de grondeigenaren praten en misschien is er wel interessant ruilmateriaal beschikbaar en komt er wel of niet een deal. Komt die er niet dan zou in het algemeen belang ervoor gekozen kunnen worden gebruik te maken van het instrument dat door Thorbecke in het leven is geroepen.’

Tandeloos
Peter Schlamilch (Forza De Bilt) zegt dat hij tegen windenergie in onze gemeente is en kiest voor groen. Hij kondigt een motie van wantrouwen aan tegen wethouder Hagedoorn die hij later verandert in een motie van afkeuring. Bij de stemming krijgt die motie alleen steun van zijn fractie. Ivo Kok Palma (GroenLinks) zegt dat als het tot een onteigeningsbesluit zal komen dit waarschijnlijk voor een periode van 25 tot 30 jaar is, en niet voor de eeuwigheid. GroenLinks wil het RES bod graag onderzoeken. Raadslid Menno Boer (SP) heeft tegen het RES gestemd maar steunt dit voorstel. Wethouder Hagedoorn ontraadt de motie van Lokaal De Bilt over onteigening omdat die de gemeenteraad tandeloos maakt. De raad kan dan niet meer onteigenen in de toekomst. ‘Ik zou het betreuren als ik met die opdracht op pad word gestuurd om te gaan onderhandelen.’ Op de vraag van de SGP over de helikopter zegt hij dat de vraag is uitgezet bij de provincie maar dat nog geen antwoord is ontvangen. ‘Uit eerdere gesprekken kwam naar voren dat het een aandachtspunt is maar op die moment nog geen showstopper.’

Ontwikkeling van windenergie staat al enige tijd op de agenda van de gemeente. 

Martijn Lauxtermann geeft uitleg over de onteigeningswet van 1851.  

Peter Schlamilch dient een motie van afkeuring in tegen wethouder Hagedoorn, die alleen steun van zijn fractie krijgt.