Wonderlijk huisdierengedrag

In het Noorderpark aanschouw ik een foeterende dame die met haar keurige hakjes door de modder schrijdt. Een Oost-Indisch dove hond rolt zielsgelukkig door het slijk. Hij ligt op z’n rug en draait zijn kop en heupen ritmisch heen en weer. Af en toe staat hij weer op en begint hij van vooraf aan, zijn roepende vrouwtje negerend. Eerst verdwijnt zijn snuit in de modder, waarna hij door z’n voorpoten zakt om zich vervolgens vol overgave neer te storten voor het zoveelste bad. ‘Hè gats, je stinkt naar ganzenpoep!’ moppert de dame. Waarom doet hij dit? 

Het doet me denken aan mijn zwart-witte kat Pushkin, die regelmatig kwijlend mijn dochters pop belaagt. Ze schuurt zich langs de plastic ledematen, drukt haar neus in de miniromper en geeft onophoudelijk kopjes. Als de pop op de gladde vloer ligt, vlijt Pushkin zich er voortdurend tegenaan, waardoor ‘het duo’ de hele kamer doorschuift. Als de pop uiteindelijk klem komt te liggen tegen een muur of tafelpoot, blijft Pushkin de pop liefkozen. Er komt geen einde aan. Vind ik dit nu grappig of enigszins zorgelijk? Waarom kiest ze voor deze pop? Ruikt het naar kattengras? Is dit nu zielig voor Pushkin? Of voor de pop? Of geniet mijn waarde kat hier juist van? Waarom doet ze dit?

Blije stinkhond

Ik besluit het uit te zoeken. Over in de modder rollende honden vind ik snel voldoende informatie. Zo zijn er vijf redenen te noemen:

1. Geur en territorium: honden communiceren met elkaar via geur. Door in de modder te rollen, kunnen honden allerlei geuren in hun vacht ‘vangen’ en die weer verspreiden in hun territorium. Ze kunnen zo ook nieuwe geuren claimen. Nieuwe geuren (die wij wellicht vreselijk vinden stinken) kunnen zeer interessant en leuk zijn. Een hond kan hier werkelijk enthousiast en blij op reageren. 

2. Verkoeling: in de zomer zorgt modder voor vocht en verkoeling. 

3. Maskeren: wilde honden (en wolven) rollen zich soms in de modder om hun eigen geuren te maskeren. Dat maakt jagen bijvoorbeeld makkelijker. 

4. Plezier: veel honden vinden het gewoon heerlijk om in de modder te rollen. Het heeft een specifieke textuur en dus ook ‘aangename’ geur. Rollen in iets buitengewoons kan een verrukkelijk sensopathisch spelletje zijn. Genieten dus!

5. Extra aandacht: een hond die merkt dat hij extra aandacht krijgt als hij in de modder rolt – of dit nu positieve of negatieve aandacht is – herhaalt zijn badritueel maar al te graag. 

De dame heeft haar dier eindelijk te pakken. Direct nadat hij weer vast aan de riem zit, schudt hij zich nog even lekker uit. Stukken modder en aardsappen vliegen in het rond. Er komt stoom uit de oren van zijn baasje. Ze stapt moedig door de diepe drek en veegt ondertussen de klonten van haar jasje. De hond lijkt breed te grijnzen. Ik denk dat reden 4 en 5 voor hem van toepassing zijn.

Dolverliefde kat

En hoe zit het met mijn kat? Een zoektocht op het wereldwijde web brengt me in verwarring. Alle bronnen beweren wat anders. Ik raadpleeg mijn Dierenbeschermingscollega Piko. Hij is dierinhoudelijk expert en weet alles over huis- en hobbydieren. En jawel, hij komt met vijf mogelijke verklaringen:

1.Geur: het zou kunnen dat de pop een bepaalde geur heeft die Pushkin enorm aantrekt. Misschien ruikt de pop naar een stof, parfum of wasmiddel dat associaties oproept bij Pushkin. Katten hebben een uiterst gevoelige reukzin; een geur die wij nauwelijks opmerken kan voor hen intens zijn. Het kan zelfs zijn dat de pop naar iets dierlijks ruikt, zoals wol of iets anders dat bij de productie is gebruikt.

2. Territorium of genegenheid: katten geven kopjes om hun geur af te zetten als een manier om hun territorium te markeren en/of om genegenheid te tonen. Pushkin ziet de pop misschien als een belangrijk object dat gemarkeerd moet worden. Dat kwijlen duidt op een staat van intense tevredenheid of opwinding.

3. Textuur: katten kunnen een voorkeur ontwikkelen voor bepaalde texturen. Als de pop gemaakt is van een materiaal dat Pushkin prettig vindt, kan ze zich aangetrokken voelen om er tegenaan te wrijven. Dat zou ook verklaren waarom ze er zoveel tijd mee doorbrengt.

4. Gedragspatroon: het zou ook kunnen dat Pushkin simpelweg een bepaalde gewoonte heeft ontwikkeld rondom deze specifieke pop. Misschien was er een eerste interactie waarbij ze wat positieve prikkels voelde, en nu is het een vast patroon geworden. Katten kunnen nogal dwangmatig zijn in hun gedragingen.

5: Feromonen: sommige voorwerpen kunnen sporen van menselijke feromonen vasthouden. Hoewel wij die niet ruiken, kunnen katten er gevoelig voor zijn. Mijn dochter speelde een tijd veel met deze pop en heeft wellicht een geur meegegeven die mijn poezenkind dan weer associeert met comfort of veiligheid. 

Ik ben blij dat mijn kat geen vuige aanrandpraktijken uitvoert, maar dat ze zich om positieve redenen om zo’n pop bekommert. Ik mijmer nog wat door en vraag me af of wij, mensen, ons ook zo hartstochtelijk kunnen storten op iets als een modderbad of pop. Zeer zeker! Een hand in een zak gebrande koffiebonen, mijn gezicht begraven in de warme trui van mijn man, zacht zonlicht, een familieportret van mijn dochter (incl. huisdieren), een felrood herfstblad, het observeren van een zeldzame trekvogel, knus geknetter van een vuurtje, kneitergoeie muziek… Ik kan nog wel even doorgaan. Wat is er veel om haast voor te kwijlen. Herkent u dat? Zijn er geuren, geluiden en texturen waar u intens gelukkig van wordt? Heerlijk om over na te denken. Zwijmel ze! 

Marlijn de Jager-Gerhardt is werkzaam bij de Dierenbescherming en brengt odes aan dier & natuur.