Column Project Rust

Oktober is de maand van de geschiedenis met elk jaar een ander thema. Dit jaar is het thema ‘lichaam & geest’ en is Suzanna Jansen gevraagd een essay te schrijven over een onderwerp dat binnen dit thema past.

Suzanna Jansen schreef ooit ‘het Pauperparadijs’ over het 19e-eeuwse heropvoedingsexperiment in Veenhuizen. In dit verhaal volgt ze vijf generaties van haar eigen familie die terechtkwamen in de arme bedelaarskoloniën om als paupers te worden hervormd tot nette landbouwers.

Voor het huidige essay dook Suzanna in het verleden van haar moeder. Suzanna werd geboren toen haar moeder 42 jaar oud was. Ze was een nakomertje met vier oudere zussen. Voor haar moeder was ze een geschenk omdat deze herstellende was van een depressie. Voor die depressie was ze in 1963 zes weken behandeld in een Rusthuis voor overspannen vrouwen in Zeist. De geboorte van dit vijfde kind, terwijl ze al vier grotere kinderen had, gaf haar weer een doel: de klachten zijn dan ook nooit terug gekomen wellicht ook omdat de omstandigheden voor vrouwen in de jaren ‘60  beter werden. (Mijn oma kwam mijn moeder in 1966 alleen maar in de kraamperiode helpen als mijn vader een wasmachine aanschafte!)

Vrouwen mochten een betaalde baan hebben tot ze trouwden, daarna kwamen de kinderen en werden ze huisvrouw. Het huisvrouwenbestaan was eentonig en zwaar, zeker als er veel kinderen in een gezin waren. Geen wasmachine en droger, geen afwasmachine, vaak grote gezinnen, geen anticonceptie, zelf kleding naaien en verstellen.

Deze geschiedenis van haar moeder inspireerde Suzanna Jansen om onderzoek te doen naar Rusthuizen en Herstellingsoorden voor ‘geknakte vrouwen’ in de vorige eeuw en op zoek te gaan naar verhalen van en over vrouwen die daar ooit verbleven en naar de dochters die soms op heel jonge leeftijd de taken van de afwezige moeder moesten overnemen waardoor ze zelf niet naar school konden. Ook op hen was de impact groot.

Inmiddels is Suzanna Jansen betrokken bij het kennisinstituut voor emancipatie en vrouwengeschiedenis en is ze op zoek naar mensen die herinneringen en verhalen hebben over deze rust- en herstellingsoorden voor vrouwen.

Meer informatie vindt u op www.project-rust.nl

Ike Bekking