Riool verwarmt zwembad en woningen Brandenburg

De gemeente De Bilt legt een nieuw warmtenet aan bij zwembad Brandenburg, waarbij warmte uit het riool wordt gebruikt. Het warmtenet verwarmt straks niet alleen het water in het zwembad, maar ook 24 nieuwe woningen.

door Lem van Eupen

Het plan voor een rioolwarmtenet ontstond al in 2017, maar toen was er nog weinig animo voor. Inmiddels zet de gemeente vol in op de energietransitie, waarbij fossiele energiebronnen worden ingeruild voor meer duurzame varianten. In Brandenburg wordt gebruik gemaakt van de warmte van water dat in het riool stroomt, bijvoorbeeld uit de douche of de wasmachine.

Voortrekkersrol

De gemeente kiest hierbij voor een voortrekkersrol. Veel projecten zijn gericht op grootschalige omschakeling, maar hier gaat het om een relatief klein project. Dat de gemeente het voortouw neemt is ook niet vanzelfsprekend. Verantwoordelijk wethouder Krischan Hagedoorn: ‘Eigenlijk gaan we hiermee terug naar de oude situatie waarin gemeenten voorzagen in nutsvoorzieningen. Je moet je afvragen of dit wel een taak is van een gemeente. Vraag is dan ook hoe we hier straks mee verder gaan.’

Rol provincie

Hagedoorn kijkt dan ook uit naar de oprichting van een regionaal warmtebedrijf, waarbij gemeenten zich kunnen aansluiten. Hij hoopt het warmtenet in Brandenburg daaraan straks over te kunnen dragen. ‘De Bilt heeft nu gepionierd. Mijn oproep aan de provincie is: op het moment dat wij het werkend hebben, neem het dan van ons over.’

Provinciaal gedeputeerde Huib van Essen voor Energietransitie erkent het belang van het project, maar tempert de verwachtingen: ‘Voor het regionaal warmtebedrijf UWarmte richten we ons vooral op grote aantallen. Maar misschien kunnen kleine netten geclusterd worden. Hoe dan ook ligt de lead voor de energietransitie in eerste instantie bij gemeenten.’ Hierbij verklapt hij per ongeluk de naam van het warmtebedrijf, dat tot nu toe bekend stond als UWO, Utrechts Warmteondersteuningsbedrijf.

Toch ziet hij wel een rol voor de provincie. ‘De warmtetransitie is echt cruciaal voor de energietransitie. We dragen dan ook graag bij met subsidieregelingen en met een expertteam dat gemeenten, woningcorporaties en verenigingen van eigenaren helpt om de transitie mogelijk te maken. De kracht van de provincie is dat we krachten kunnen bundelen, en dat is zeker voor kleinere gemeenten van belang.’

Naast verwarming ook koeling

Waar van oudsher de aandacht in Nederland vooral lag op het vasthouden van warmte in de winter, ontstaat er door de klimaatverandering steeds meer behoefte aan koeling in de zomer. Van Essen: ‘Grote raampartijen met veel vierkante meters glas zijn niet meer van deze tijd. Dat is niet alleen belangrijk vanuit een energieoogpunt, maar ook om ervoor te zorgen dat mensen prettig wonen.’ Ook dat is mogelijk met het rioolwarmtenet in Brandenburg. Koeling is nu nog geen onderdeel van de opdracht aan UWarmte, maar Van Essen ziet daar wel mogelijkheden.

Woningcorporatie

Dat wordt onderschreven door Danny Visser, directeur-bestuurder van woningcorporatie Woongroen – eigenaar van de 12 nieuwe huurwoningen, naast de 12 koopwoningen in Brandenburg. ‘Wij streven ernaar dat over 3 à 4 jaar al onze woningen een energielabel A hebben, bijvoorbeeld door betere isolatie. De omschakeling naar andere verwarmingsbronnen dan gas is daarna nog wel een grote opgave. Maar in alle gevallen is wooncomfort ons doel. Dit is een project waarbij we daarin wel het best mogelijke kunnen realiseren. Dat geldt zowel verwarming als koeling.’

Boringen

Intussen zijn de werkzaamheden voor het rioolwarmtenet begonnen. De warmte wordt in de zomer diep in de grond opgeslagen, zodat die in de winter gebruikt kan worden. Voor het zwembad en de woningen in Brandenburg zijn tien boringen van 300 meter diep nodig. Als alle werkzaamheden volgens planning verlopen, kan de bouw van de woningen eind dit jaar starten.