Locatie asielopvang plaatst college voor dilemma’s

In haar zoektocht naar een locatie voor de noodopvang van asielzoekers lijkt het college van burgemeester en wethouders van De Bilt klem te komen zitten tussen de gemeenteraad en het COA. Het COA houdt vooralsnog vast aan asielopvang in Berg en Bosch, terwijl de raad het college juist heeft opgedragen om op zoek te gaan naar alternatieve plekken.

door Lem van Eupen

Begin juli liet het COA weten dat het 100 asielzoekers tijdelijk wil onderbrengen aan de Professor Bronkhorstlaan 2. Het wilde daarover in gesprek met de gemeente. Dat was aanleiding voor een extra raadsvergadering. Daarin gaven PRO, VVD, D66, CDA, SP en Volt het college de opdracht om op zoek te gaan naar andere locaties.

Terugkoppeling

In een terugkoppeling aan de raad laat het college nu weten hoe het overleg met het COA is verlopen. Daaruit blijkt dat het COA de deur niet helemaal dichtgooit voor alternatieven. Maar de organisatie vindt het niet logisch om andere gebouwen te huren of te kopen, omdat ze het pand aan de Professor Bronkhorstlaan 2 al heeft gekocht. Het college sluit noodopvang in Berg en Bosch ook niet uit, is te lezen in het gespreksverslag. Tegelijkertijd gaat de gemeente de komende weken wel alternatieve locaties in beeld brengen en met het COA bespreken.

Visie en kaders

Dat lijkt op het eerste gezicht in strijd met een toezegging van burgemeester Maarten Haverkamp naar aanleiding van een motie van de SGP. Daarin werd het college opgeroepen om eerst een breed gedragen visie te ontwikkelen op (nood-)opvang en statushouders in de gemeente De Bilt. De motie werd niet aangenomen door de raad, maar Haverkamp beloofde dat het college in september een stuk naar de raad zal sturen. Daarin zal het college het proces beschrijven om tot geschikte plekken te komen. Daarnaast zullen er suggesties in staan voor kaders om locaties te beoordelen.

Mosterd na de maaltijd

Volgens een woordvoerder van de gemeente is het niet vreemd dat nu toch al met het COA wordt gesproken over concrete locaties: het zou geen zin hebben om straks naar de raad te gaan met opties die in de ogen van het COA onuitvoerbaar zijn. SGP-fractievoorzitter Arie Vonk Noordegraaf kijkt daar anders naar. Hij vindt het vreemd dat er zonder het beloofde kader al afwegingen worden gemaakt over specifieke locaties. Een debat in september over dat kader voelt dan als mosterd na de maaltijd. Hij is van plan om hierover vragen te stellen.

Gedoogbesluit

De partijen in de gemeenteraad drongen er bij het college ook op aan om geen gedoogbesluit te nemen, waarmee het COA vooruitlopend op de formele procedure al zou kunnen beginnen met de noodopvang. Burgemeester Haverkamp zei daarop dat het college een vergunningsaanvraag van het COA gewoon in behandeling zal nemen. Als die aanvraag kansrijk lijkt, is het college bereid om een gedoogbesluit te overwegen, vooruitlopend op de toekenning van de vergunning. De raad wordt daarover wel vooraf geïnformeerd.

Maatschappelijke noodzaak

Daar blijft het niet bij. Eerder liet Haverkamp al weten dat de gemeente altijd overruled kan worden door de landelijke overheid. Als de minister een crisis uitroept en noodwetgeving inroept, krijgt de burgemeester een extra bevoegdheid om crisisnoodopvang toe te staan. In het verslag van het gesprek met het COA is dat anders geformuleerd. Er staat dat de burgemeester tijdens de raadsvergadering heeft benadrukt dat hij gebruik zal maken van de bevoegdheden van het college ‘in geval van een grote maatschappelijke noodzaak’. Het is niet duidelijk wat daaronder wordt verstaan en welke juridische basis er voor is. Ook daarover zal de raad ongetwijfeld opheldering vragen.

Inventarisatie

Intussen zijn gemeenteambtenaren bezig met het inventariseren van mogelijke plekken voor opvang. Begin 2024 maakten ze ook al eens zo’n lijst, met naar eigen zeggen ‘rijp en groen’ door elkaar. Een deel van de locaties op die lijst is inmiddels niet meer beschikbaar, omdat ze een andere bestemming kregen.