Column - Jacoba

Wat een prachtig initiatief om de nieuwe weg in de Leyen te vernoemen naar Jacoba van Tongeren, ook wel de Bonnenkoningin of Juffrouw 2000 genoemd.

‘Meer vrouw op straat!’ Is een motie die in dit voorjaar door de raad is aangenomen en daarom kreeg de gemeentelijke straatnamencommissie de opdracht om op zoek te gaan naar vrouwen uit De Bilt die van historische of maatschappelijke betekenis zijn geweest of op het gebied van kunst, cultuur, onderwijs of wetenschap van belang zijn geweest.

Groot respect verdient Jacoba van Tongeren die enige tijd in Groenekan heeft gewoond.

Jacoba van Tongeren (1903-1967) groeide op op Sumatra waar haar vader KNIL-officier was. Ze ging niet naar school en kreeg onderwijs van haar vader die haar een militaire opvoeding gaf.

Van 1916-1922 bezocht zij het Gereformeerd Gymnasium in Amsterdam. Niet gewend aan een gezinsleven, geen schoolervaring en onbekend met de omgang met leeftijdsgenoten maakte het lastig voor haar om zich aan sociale normen aan te passen. Na haar middelbare schooltijd volgde ze een opleiding tot verpleegster in Rotterdam tot ze in 1928 ziek werd. Gedurende 7 jaar moest zij herstellen o.a. aan de Vijverlaan in Groenekan. Eind jaren ’30 opperde zij een plan voor werkverschaffing voor het Villapark Voordaan. De Copijns zouden voor bloembollen zorgen die door werklozen zouden worden geplant.

Maar waar zij respect voor verdient is haar hulp aan onderduikers en het oprichten van de zelfstandige verzetsgroep ‘Groep 2000’ tijdens WOII.

Haar militaire opvoeding kwam hierbij van pas: het toepassen van geheime codes, het onbekend houden van namen en adressen en door nooit aantekeningen te maken. Ze maakte gebruik van gecodeerde correspondentie voor het zoeken naar onderduikadressen, ze bedacht een cijfercode voor de leden, de adressen en de onderduikers. In maart 2045 viel het systeem in handen van de Duitsers die de codes niet konden ontcijferen, waardoor 4500 onderduikers niet werden gevonden.

Sinds 2021 staat er een standbeeld van deze verzetsheldin in Amsterdam in de Baarsjes en nu hebben wij onze eigen Jacoba van Tongerenlaan. Als ik in die laan zou wonen zou ik heel trots zijn en aan iedereen uitleggen naar wie mijn straatnaam vernoemd is!

Ike Bekking