Raadsbesluit AZC lijkt verkiezingsthema te worden

Onderzoek toont aan: Keuze Berg- en Boschterrein ook niet in belang asielzoekers

door Veroniek Clerx 

In de vroege ochtend van vrijdag 6 maart stapten de heren Jan Boesten en Patrick Flerackers binnen bij burgemeester Maarten Haverkamp. De beide leden van het Burgerinitiatief De Bilt boden de collegevoorzitter de rapportage aan van een veiligheidsanalyse op het Berg- en Boschterrein.

Het bureau Triangular Group Insights uit Roosendaal heeft het onderzoek uitgevoerd in opdracht van zorgprofessional Eveline van Dijk. Het rapport was de avond ervoor gepresenteerd in het Koetshuis naast De Mauritshoeve op de grens van Bilthoven en Maartensdijk.

Doel van de aanbieding was om Haverkamp, die de bestuursportefeuille Veiligheid beheert, ervan te overtuigen dat een eventueel asielzoekerscentrum ter plaatse, qua veiligheid en algemeen maatschappelijk, een onmogelijke optie is. De burgemeester, die het rapport naar eigen zeggen in ontvangst nam als onafhankelijk ‘burgervader’ gaf het boekwerk direct door aan AZC-portefeuillehouder Dolf Smolenaers die nog dezelfde dag via een persbericht liet weten dat ‘de gemeente zich gepasseerd voelde door een onvolledig en onzorgvuldig rapport’.

Alleen maar beter

Desgevraagd liet de wethouder weten op zijn beurt in contact te willen treden met het betreffende onderzoeksbureau. ‘Daar kan het rapport alleen maar beter van worden’, is zijn verwachting. In de herinnering van Smolenaers heeft de gemeente geen kans gekregen om tijdig, dus voorafgaand aan de publicatie, te reageren. In zijn persbericht stelt hij in het duister te tasten over hoe de rapportage zonder de input van gemeente en COA tot stand heeft kunnen komen.

Anders

Het Burgerinitiatief ziet dat heel anders want de gemeente zou wel degelijk zijn geconsulteerd. ‘Triangular heeft in de week voorafgaand aan de presentatie persoonlijk met de twee verantwoordelijke wethouders gesproken. Zij wilden niet on-the-record meewerken’, laat Eveline van Dijk weten. Overigens beschikt het Burgerinitiatief over schriftelijk bewijs dat de ‘onwetendheid ‘van de gemeente betwist. Gemeente stelt dat het eerste contactverzoek pas op 3 maart 2026 zou hebben plaatsgevonden. ‘Dat is niet juist’, reageert Triangular. ‘Wij hebben de gemeente op 24 februari benaderd met het verzoek om in een gesprek onze bevindingen te delen. Op 25 en 26 februari hebben wij opnieuw en met hetzelfde verzoek telefonisch contact gehad met twee van uw wethouders.’

Klankbord

Het Burgerinitiatief met bovengenoemd initiator en woordvoerder Jan Boesten in de gelederen, kwam tot stand met de aanname van de motie Mischa van der Heijden (SP) eind juni vorig jaar. Daarin tekenden SP, GroenLinks/PvdA, D66, Lokaal De Bilt en CDA voor akkoord over burgerlijke inbreng in het besluitvormingsproces. Dit rapport is daar een voorbeeld van, met als bijkomend voordeel dat de onderzoeksresultaten nu tijdig in de reguliere overleggen van Klankbordgroep en Omgevingstafels kunnen worden meegenomen’, zo is de overtuiging. 

Het bureau Triangular is naar verluidt gespecialiseerd in veiligheidsvraagstukken en risicoanalyse en wordt over deze onderwerpen breed geconsulteerd; het COA zelf en collega-gemeenten waren er klant. De rapportpresentatie van jl. donderdagavond in het Koetshuis was al geruime tijd gepland. Dit in tegenstelling tot de raadsvergadering op hetzelfde tijdstip die, gezien het recesbesluit van januari, helemaal niet zou plaatsvinden. Dus trad VVD-fractievoorzitter Ralph Jacobs op als discussiemoderator in plaats van op Jagtlust aanwezig te zijn.

Rode vlaggen

Zorgprofessional Eveline van Dijk, zelf gevestigd op het Berg- en Boschterrein en vertegenwoordigend eigenaar van het rapport, meldde donderdagavond ten overstaan van de volle zaal, dat Triangular al in het najaar een eerste ‘schouw’ had verricht, zowel overdag als ’s avonds na zonsondergang. Die had de onderzoekers niet optimistisch gestemd, want zowel de analyse van het terrein, als die van de directe omgeving en de beschikbare voorzieningen, gaven bedenkingen. Nergens anders in Nederland zou op een dergelijk afgelegen terrein zonder stedelijke bufferzone een AZC zijn ingericht. Dat zou ook niet in het belang zijn van de AZC-bewoners zelf, temeer omdat het de integratie kan bemoeilijken. Triangular schat het aantal te verwachten incidenten nog hoger in dan op elke andere bestaande locatie in Nederland. Daarom voorspelt de onderzoeker dat zonder substantiële investeringen een AZC ter plaatse significante risico’s oplevert voor zowel ondernemers als bewoners in Maartensdijk en Bilthoven. Wat de risicoanalyse betreft krijgt het Berg- en Boschterrein uitsluitend rode vlaggen: ‘Het is niet alleen hóe waarschijnlijk iets is, maar ook wat de gevolgen zijn áls er iets gebeurt.’

Minder dan tien procent

Bilthovenaar Patrick Flerackers had de bijeenkomst in het Koetshuis afgesloten met een toelichting op een bewonersenquête onder ruim 850 inwoners van en rondom de zes gemeentekernen. Uit de resultaten sprak dat minder dan tien procent voorstander is van een asielzoekerscentrum voor 300 personen waarvan 80 procent alleenstaande mannen op het Berg- en Boschterrein en gedurende 30 jaar. Ook deze rapportage werd op vrijdagochtend aan de burgemeester overhandigd. Het is niet ondenkbaar dat de AZC-discussie zal worden voortgezet tijdens het grote verkiezingsdebat van woensdag 11 maart in het HF Witte Centrum in De Bilt.