Winkelleegstand in De Bilt

door Henk van de Bunt

In het Algemeen Dagblad van 20 januari schrijft Martijn Klerks: ‘Van de 218 winkels in winkelgebieden in De Bilt stonden er begin dit jaar dertig leeg, blijkt uit nieuwe cijfers van retail-onderzoeker Locatus’. Daarmee ligt volgens de datajournalist de winkelleegstand hier opnieuw hoger dan in vergelijkbare gemeenten, maar wel lager dan een jaar geleden.

In de winkelgebieden van De Bilt staat 14 procent leeg, tegen 17 procent een jaar geleden. In de vijftien gemeenten, die qua welvaart en gezinssamenstelling het meest op De Bilt lijken staat 8 procent van de winkels leeg. Sterker: in geen enkele van die gemeenten ligt het leegstandspercentage hoger dan hier.

Dat de leegstand in De Bilt het afgelopen jaar is gedaald is tegen de landelijke trend in: in alle winkelgebieden van Nederland samen staat 7 procent van alle panden leeg, tegen 6,7 procent een jaar geleden. De landelijk toenemende leegstand is des te opvallender, want er zijn ook afgelopen jaar weer winkelpanden verdwenen. Landelijk ging het om een paar honderd panden, bijv. door sloop of omdat de panden zijn omgebouwd naar woningen.

De Bilt

De winkelgebieden in De Bilt volgen die trend: er zijn alles bij elkaar zes panden verdwenen. Het winkelgebied in de gemeente De Bilt kent de meeste leegstand is Maartensdijk; van de vijftien winkels daar staan er (als winkelpand) drie leeg, 20 procent dus. Dat is opvallend want een jaar geleden was de leegstand nog het hoogst in Bilthoven. De minste leegstand vind je in het winkelgebied De Bilt, waar slechts 11 procent van de winkelpanden leeg staat.

Passende functies

Wethouder Krischan Hagedoorn reageert: ‘Het is goed om te zien dat de leegstand met 3% is afgenomen ten opzichte van vorig jaar, tegen de landelijke trend in. De leegstand heeft zich een lange tijd met name gecentreerd in De Kwinkelier in Bilthoven, waar sinds medio 2025 actief wordt ingezet op het invullen van de leegstaande panden. Het is positief dat de leegstand juist daar is afgenomen, want dat laat zien dat deze maatregelen effectief zijn. Maar de invulling van panden ligt natuurlijk altijd bij de eigenaren en markt, wij kunnen als gemeente enkel op beleid sturen.

Uiteraard volgen wij de ontwikkelingen in de winkelgebieden actief. Daarbij geldt dat een zekere mate van leegstand niet ongebruikelijk is en kan bijdragen aan doorstroming binnen het winkelaanbod. Wanneer er sprake is van structurele leegstand, ondernemen we actie. In de Omgevingsvisie is vastgelegd dat wij winkelgebieden compact organiseren, zodat ruimte ontstaat voor mogelijke transformatie naar andere passende functies om leegstand te voorkomen. Daarbij kan bijvoorbeeld een winkelpand in gebruik genomen worden door een maatschappelijke organisatie’.

Jongerencentrum

Voorbeelden hiervan in Maartensdijk; Vorig jaar opende aan het Maertensplein (37) in Maartensdijk - in het pand waar voorheen een bloemenwinkel was - iets wat voor het dorp nieuw was; een zaakje waar je koffie etc. kunt drinken, kunt bijpraten en ook nog leuke cadeautjes kunt kopen. Het wordt gerund door vrijwilligers en de winst gaat naar een goed doel. Mens Dichtbij opende oktober 2025 in de ernaast gelegen voormalige fietsenwinkel het nieuwe jongerencentrum aan het Maertensplein; een plek waar kinderen en jongeren elkaar kunnen ontmoeten, ontspannen en meedoen aan leuke activiteiten. Voor kinderen en tieners wordt er van alles georganiseerd. Het centrum biedt een veilige en gezellige omgeving met ruimte voor creativiteit, gesprekken en samenwerking. In en rondom het pand is aandacht voor een rustige sfeer. Er wordt geen harde muziek gedraaid en er vinden geen feesten plaats. Alcohol is niet toegestaan, en de activiteiten gebeuren binnen om overlast te voorkomen.