In memoriam monseigneur Bär

door Guus Geebel

Op 8 maart overleed op 96-jarige leeftijd Ronald Bär de voormalige bisschop van Rotterdam. Hij werd op 29 juli 1928 geboren in Menado op Celebes, dat nu Sulawesi heet, in toenmalig Nederlands-Indië. Tijdens de Japanse bezetting van Nederlands-Indië in de Tweede Wereldoorlog was hij, gescheiden van zijn ouders, geïnterneerd in een gevangenenkamp voor jongens.

Op zondag 15 augustus 2010 was Monseigneur Bär met zuster Augusta de Groot van het Moederhuis in ’s-Hertogenbosch aanwezig bij de herdenking van de Japanse capitulatie, die toen 65 jaar daarvoor had plaatsgevonden. De Zusters van het Moederhuis hebben ook een tak in Indonesië en regelmatig komen Indonesische zusters naar Nederland. Zij hebben geregeld dat er aarde van de Erebegraafplaats Kalibanteng naar Nederland kwam. Op die begraafplaats liggen naast militairen ook vrouwen en kinderen. Op 20 juli 2010 is de Javaanse aarde met de aarde van het oorlogsmonument bij Jagtlust vermengd en daar ingebracht. ‘Nederland en Nederlands-Indië zijn door de hier vermengde aarde voor altijd aan elkaar verbonden, in ieder geval in Bilthoven.’

‘Ik ben maar een kampjongen uit Ambarawa 7’, zei monseigneur Bär tijdens die herdenking. Hij herdacht de velen die het niet hebben overleefd en dus niet hebben kunnen meemaken om weer in vrijheid te zijn. Het vermengen van de grond uit Kalibanteng, vlakbij Semarang, vond hij heel bijzonder. In een toespraak zei hij: ‘De goede grond van Java, waar ik gewoond heb en op school zat. Heerlijk, ik ben er ontroerd door.’ Hij las daarna de tekst van de plaquette voor die bij het oorlogsmonument bij Jagtlust is aangebracht.