Werkbezoek minister voor Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening

door Henk van de Bunt

Donderdag 26 januari kwam minister Hugo de Jong voor een werkbezoek naar Bilthoven om met de M50-gemeenten te spreken over de woningbouwopgave in Nederland. De Biltse burgemeester Sjoerd Potters -voorzitter van de M50- legde samen met 25 wethouders, een gezamenlijk woning bod bij minister Hugo de Jonge op tafel. ‘Middelgrote gemeenten willen graag minstens 65.000 woningen bouwen en kunnen dat vaak sneller en goedkoper dan grotere gemeenten’; aldus Potters. 

Om de publieke tekorten voor deze woningbouw af te dekken is een bijdrage van het rijk noodzakelijk, maar het aantal middelgrote gemeenten, dat een bijdrage van het rijk krijgt is relatief laag. Potters stelt: ‘Voor de zogenaamde woningbouwimpuls deed het kabinet een greep uit de kas van het gemeentefonds, maar door strenge eisen en hoge drempels vloeien de gelden vooral naar grote gemeenten en advieskantoren. Bij de vorige tranche van de Woningbouwimpuls bleef er zelfs geld over in de pot’. Een inventarisatie van de M50 constateert veel drempels in het beleid van het kabinet die het bouwen in middelgroot sterk bemoeilijken.

Minder
Op de dag van het bezoek verscheen het bericht van het Economisch Instituut voor de Bouw (EIB): ‘Er worden dit jaar niet meer dan 70.000 nieuwe woningen gebouwd, terwijl het kabinet mikt op 100.000 woningen per jaar. Ook in 2024 komen er hooguit 70.000 huizen bij’.

De onderzoekers zien dat de woningmarkt de afgelopen maanden is afgekoeld, onder meer door de hogere prijzen van bouwmaterialen. Er werden afgelopen jaar 12,5 procent minder vergunningen afgegeven voor de bouw van nieuwe woningen dan een jaar eerder. Ook de oplopende rente speelt een rol. Daardoor haken sommige potentiële kopers af, omdat ze een nieuw huis niet kunnen betalen. Daarnaast speelt mee dat bouwers sinds de uitspraak van de rechter in november meer rekening moeten houden met de stikstofuitstoot die bij bouwprojecten vrijkomt.

In het streefcijfer dat het kabinet gebruikt, zit ook de ombouw van kantoren en winkels naar woningen. Die telt het EIB niet mee. Dat zijn er zo’n 15.000 per jaar, maar ook als die worden meegeteld komt het streefcijfer van 100.000 dit en volgend jaar nog niet in zicht.

Doorstroming
Bankeconomen denken dat de prijzen op de huizenmarkt sneller gaan zakken. Eerder verwachtten ze een daling van de prijzen met 2,5 procent, dat is nu bijgesteld naar 6 procent. Voor volgend jaar is de verwachte daling 4 procent. Dit wordt algemeen als een probleem bij de doorstroming ervaren; kopers van nieuwbouwwoningen zullen minder voor hun oude woning ontvangen.