Het weer in 2023 brak opnieuw vele records

22 december 2023 om 09:00 Algemeen

door Guus Geebel

advertentie

Met het KNMI binnen de gemeentegrenzen maken we natuurlijk ook een terugblik op het weer van 2023. Het KNMI gebruikt het gemiddelde over de jaren 1991-2020 als de nieuwe normaal voor het langjarig gemiddelde. De normaal wordt om de tien jaar vastgesteld. In dit overzicht gebruiken we de benamingen voor weertypes van het KNMI.

Zo zijn ijsdagen dagen waarop de temperatuur het gehele etmaal niet boven het vriespunt uitkomt. Bij een vorstdag daalt in De Bilt op een dag de temperatuur op anderhalve meter boven de grond tot onder het vriespunt. Een warme dag is een dag met een maximumtemperatuur van 20,0°C of hoger en een zomerse dag is 25,0 °C of hoger. Bij een tropische dag is de maximumtemperatuur 30,0°C of hoger. Wanneer in De Bilt minimaal vijf zomerse dagen zijn en minimaal drie daarvan tropisch zijn, is sprake van een hittegolf.

Januari
De eerste maand van het jaar was zacht en begon met een warmterecord. In De Bilt was de gemiddelde temperatuur 5,8 °C tegen normaal 3,6 °C. De eerste tien dagen bedroeg de gemiddelde temperatuur in De Bilt 9,3 °C. Na het midden van de maand werd het duidelijk kouder, er viel plaatselijk sneeuw en het was langdurig mistig. Op 25 januari vroor het overdag in vrijwel heel Nederland. De laagste temperatuur van de maand, -6,7 °C, werd op 21 januari in Beek gemeten. De Bilt had acht vorstdagen tegen normaal twaalf maar geen ijsdagen. In De Bilt viel met 142 mm de meeste neerslag sinds 1901. De zon scheen in De Bilt 56 uur tegen 67 uur normaal.

Februari
Met een gemiddelde temperatuur van 5,7 °C tegen normaal 3,9 °C was februari ook vrij zacht. Zeer zachte en koudere periodes wisselden elkaar af. Op 27 februari werd het op KNMI station Twente -7,1°C gemeten. Het was de laagste temperatuur deze maand. Er waren in De Bilt dertien vorstdagen, normaal zijn dat er 11,6. IJsdagen waren er niet. Februari was een zeer droge maand. In De Bilt viel 21 millimeter neerslag tegen 63 millimeter normaal. Met gemiddeld over het land 111 uur zon tegen 92 uren normaal was de maand zonnig. In De Bilt scheen de zon 102 uur, normaal is 90 uur.

Maart
Maart kende een droog begin en was met een gemiddelde temperatuur van 7,0°C tegen normaal 6,5°C vrij zacht. De eerste nacht werd het in Twente -7,6°C, de laagste temperatuur van de maand. Vanaf 8 maart was er een scherpe grens tussen koude en zachte lucht. Het verdrijven van de koude lucht ging uiterst moeizaam en resulteerde in langdurige regen en natte sneeuw. Op 13 maart hadden we de eerste storm van het jaar. Maart had in De Bilt zes vorstdagen, normaal acht. Warme dagen waren er niet, dat is vrij normaal. In De Bilt viel 101 millimeter neerslag, tegen 58 millimeter normaal. In De Bilt scheen de zon 117 uur, tegen 139 uur normaal en De Bilt telde vijf zonloze dagen.

April
De maand april was koel, met een gemiddelde temperatuur van 8,7°C tegen normaal 9,8°C. Met -5,0°C in Eelde werd in de nacht van 5 april de laagste temperatuur van de maand gemeten. De hoogste temperatuur werd op 22 april met 21,6°C in Twente gemeten. De maand telde in De Bilt vijf vorstdagen normaal zijn dat er drie tot vier. Warme dagen waren er niet in De Bilt, normaal zijn dat er vier of vijf. De Bilt registreerde 67 millimeter neerslag, tegen 42 millimeter normaal. Het was overal natter dan normaal. In De Bilt scheen de zon 186 uur, tegen 189 zonuren normaal.

Mei
Met een gemiddelde temperatuur van 13,5°C week de temperatuur in mei nauwelijks af van het langjarig gemiddelde van 13,4°C. De laagste temperatuur van de maand werd in de nacht van 3 mei met -2,2°C in Twente gemeten. Op 4 mei werd de eerste warme dag van het jaar gemeten. In De Bilt werd het toen 22,1°C. Op 22 mei werd het in De Bilt 24,3°C, net geen zomerse dag. De hoogste temperatuur deze maand werd met 25,8 °C in het Limburgse Ell gemeten. In De Bilt werd het 22,4 °C. Mei had in De Bilt dertien warme dagen en geen zomerse dagen. Normaal zijn dat er respectievelijk elf en vier. Er viel in De Bilt 56 mm neerslag tegen normaal 59 mm. De zon scheen in De Bilt 268 uur tegen 218 uur normaal.

Juni
Met een gemiddelde temperatuur van 19,4 °C tegen normaal 16,2 °C was het de warmste junimaand sinds 1901. Van de warmste tien junimaanden vielen er zeven in de afgelopen tien jaar. Juni had zestien zomerse dagen en twee tropische dagen tegen normaal respectievelijk vijf en een. Er waren in juni sinds 1901 in De Bilt nog nooit zoveel zomerse dagen als dit jaar. De laagste temperatuur van de maand werd met 4,7 °C op 3 juni in Nieuw Beerta gemeten. De hoogste op 11 juni met 32,3 °C in Hoek van Holland en Gilze-Rijen. In De Bilt viel 14 mm neerslag tegen 71 mm normaal. De zon scheen in De Bilt de 326 uur, tegen 207 uur normaal.

Juli
In De Bilt lag met 18,1°C de gemiddelde temperatuur net iets onder het gemiddelde van 18,3°C. Het begin van de maand was koel en nat met maximum temperaturen rond 20°C en dagelijks regen. Op 5 juli was er de zeer zware storm Poly, één van de zwaarste zomerstormen in ruim vijftig jaar, met zeer zware windstoten tot 146 km per uur. e laagste temperatuur was met 7,0°C op vliegveld Eelde. De maand juli telde in De Bilt 24 warme dagen ongeveer de normale hoeveelheid die 23 is. Er waren in De Bilt zes zomerse en één tropische dag, normaal zijn dat er respectievelijk negen en twee. In het zuidoosten werd het op negen dagen zomers warm en op drie dagen tropisch. Gemiddeld over het land viel 110 millimeter tegen normaal 78 millimeter. In De Bilt scheen de zon 201 uur tegen gemiddeld 214.

Augustus
Augustus was met een gemiddelde temperatuur van 17,6 °C tegen normaal 17,9 °C iets minder warm dan normaal. De hoogste temperatuur van de maand was 29,4 °C, die werd op 11 augustus in Nieuw Beerta en Ell gemeten. De laagste temperatuur 6,4 °C, werd op 9 augustus in Eelde gemeten. Er waren in De Bilt 23 warme dagen, normaal 24 en acht zomerse dagen, dat is precies normaal. Tropische dagen waren er niet, normaal twee dagen. Gemiddeld over het land viel er 112 mm neerslag, gemiddeld is dat 83 mm. Het was vrijwel overal te nat. De zon scheen landelijk gemiddeld 209 uur, normaal 205 uur.

September
De maand september was zeer warm, zonnig en vrij droog. Met een gemiddelde temperatuur van 17,5°C tegen een langjarig gemiddelde van 14,7°C werd het de op een na warmste september sinds 1901. Alleen in 2006 was het in september warmer in De Bilt. Toen werd het gemiddeld 17,9 °C. De maand telde in De Bilt twee tropische dagen en 22 warme dagen. De hoogste temperatuur 32,2°C, werd op 10 september bereikt in Eindhoven en Ell. De laagste 5,8°C op 14 september in Twente. Vorstdagen waren er niet wat normaal is voor september. In De Bilt viel deze maand 53 mm neerslag tegen 78 mm normaal. De zon scheen in De Bilt 199 uur tegen 153 uur normaal.

Oktober
Met een gemiddelde temperatuur van 13,2°C in De Bilt, tegen 10,9 °C normaal, was oktober zeer zacht. In Beek bij Maastricht werd het op 2 oktober 26,1°C, de hoogste temperatuur deze maand. In Well werd het op 16 oktober ’s nachts met 0,8°C de laagste temperatuur gemeten. Het werd in De Bilt met 220 mm neerslag de natste oktobermaand sinds het begin van de waarnemingen in 1906. Gemiddeld over het land viel 150 mm neerslag, twee keer zoveel als de normale hoeveelheid van 75 mm. Storm Babet zorgde op 20 oktober voor een uitzonderlijk sterke oostenwind. In Nederland kwam het niet tot storm, maar het lagedrukgebied veroorzaakte in het hele land wel veel wind en neerslag. In De Bilt scheen de zon 101 uur tegen 119 uur normaal.

November
De gemiddelde temperatuur in De Bilt was 7,8°C, tegen 7,0°C normaal. Het betekende een zachte maand. Aan het einde van de maand werd het kouder. Daarmee werd voorkomen dat de maand bij de vijf zachtste novembermaanden eindigde. De hoogste temperatuur werd op 1 november met 15,8°C in Twente gemeten. Een dag later bereikte stormdepressie Ciaran ons land en werd in IJmuiden een windstoot van 115 km/uur gemeten. In de Bilt vroor het 26 november met -0,6°C voor het eerst sinds 27 april. Met -5,4°C werd in Leeuwarden de laagste temperatuur bereikt. De Bilt had vier vorstdagen tegen vijf normaal maar had geen ijsdagen. In De Bilt viel 159 mm neerslag en de zon scheen hier 62 uur tegen 67 uur normaal.

December
Het weer van december begon met een aantal vorstdagen in De Bilt. Daarna lijkt het erop dat er deze maand weinig vorst zal zijn, maar we beleven het nu en zullen het wel zien. Gemiddeld komt de temperatuur in december in De Bilt uit op 4,2 °C. In de nacht is het gemiddeld 1,6 graden en overdag 6,7 °C. Het moment dat de zon van richting verandert valt op vrijdag 22 december. Op het noordelijk halfrond vindt de winterzonnewende van 2023 plaats om 03:28 GMT, hier is het dan een uur later. Het is dan officieel winter en moeten we drie maanden wachten op de eerste lentebloemen.

(Januari) Het Van Boetzelaerspark in wintertooi. (foto Frans Poot)