Hoog water in meerdere kernen van De Bilt

door Henk van de Bunt

Door de vele regenval van de afgelopen tijd is er op meerdere plekken in de gemeente De Bilt wateroverlast ontstaan. Dit zorgt niet alleen voor hinder voor inwoners en ondernemers (waaronder ook agrariërs) maar ook voor gevaarlijke situaties. Voorbeelden zijn de ondergelopen parkeergarage bij de Kwinkelier, maar ook fietspaden en ondergelopen kelders en kruipruimtes van inwoners.

Van inwoners zijn ook klachten ontvangen dat de gemeente naar het waterschap verwijst en het waterschap weer naar de gemeente verwijst. Op die manier ervaren inwoners en ondernemers in een spagaat terecht te komen. Bovendien komen signalen binnen dat inwoners en ondernemers van de gemeente meer informatie zouden willen krijgen over de waterproblemen, waar ze terecht kunnen en wat mogelijke oplossingen zijn. 

Kom met water
In Hollandsche Rading staat de Vuursche Dreef regelmatig onder water. Tussen Hollandsche Rading en Hilversum ligt een kom waar teveel aan water op afgewaterd wordt. Die zit vol en sloten die daarop aangesloten zijn kunnen niet afwateren omdat duikers gedempt zijn. Het water kan niet weg. Gevolg is overlast in Hollandsche Rading (en Hilversum). De Gemeente verwijst door naar waterschap, Waterschap wijst naar de provincie. Het resultaat is dat niemand zich gehoord wordt en er geen oplossing komt.

Kwinkelier
RPGAM is eigenaar van De Kwinelier. Woordvoerder Pieter Bronsveld: ‘Op dit moment wordt de parkeergarage in de Kwinkelier geconfronteerd met overlast van water hetgeen zeer waarschijnlijk het gevolg is van de extreem hoge grondwaterstanden waar we op dit moment in grote delen van Nederland mee te maken hebben. De parkeergarage van de Kwinkelier is begin jaren ‘80 gebouwd en niet eerder is er sprake geweest van deze waterproblemen. De Kwinkelier wordt op het ogenblik gerevitaliseerd en binnenkort wordt gestart met de bouw van de volgende fase. Voorafgaand aan de revitalisatie van de Kwinkelier heeft geohydrologisch onderzoek plaatsgevonden waarmee de grondwaterstanden in en rondom de Kwinkelier in beeld zijn gebracht. Dit heeft ons ook inzicht gegeven in de historische grondwaterstanden. Uit dit onderzoek kwam naar voren dat bij een extreme situatie het grondwater zou kunnen stijgen tot de onderkant van de bestaande fundering van de parkeergarage. Helaas heeft iedereen deze week ervaren dat water vanuit de bodem door de vloer van de parkeergarage is gevloeid. Uit peilbuizen in de omgeving die worden gemonitord door het waterschap en de Gemeente blijkt dat het grondwaterpeil ca 60 cm hoger staat dan historisch gemeten. Op basis van de historische gegevens had niemand op wateroverlast in de kelder van de Kwinkelier gerekend als gevolg van stijgend grondwater. Ook voor ons is dit aldus een zeer onaangename ‘verrassing’. Op dit moment wordt met extra pompen het overtollige water afgevoerd, zodat de parkeerkelder weer kan worden gebruikt voor bezoekers van het winkelcentrum. Daarnaast laten wij extra onderzoek uitvoeren om de oorzaak te kunnen vaststellen en te bepalen of deze verhoging van het grondwater eenmalig is of dat te verwachten is dat deze fluctuatie in de grondwaterstand zich zal herhalen. Wij betreuren het ten zeerste dat bezoekers en winkeliers overlast ervaren van het water in de garage.

Vragen
In de gemeenteraadsvergadering van 29 februari stelde Arie Vonk Noordegraaf namens de fractie van de SGP daarover de volgende vragen: ‘Wat zijn volgens het college de oorzaken van de wateroverlast en wat kan het college doen om de wateroverlast van inwoners met ondergelopen kelders en kruipruimtes, van ondernemers (waaronder agrariërs), in de openbare ruimten en in de parkeergarage bij de Kwinkelier op de korte en lange termijn op te lossen en wat is de rolverdeling tussen gemeente en het waterschap’? Tenslotte vroeg de SGP-er: ‘Op welke manier communiceert het college over de wateroverlast en over de mogelijke oplossingen hiervoor?

Waterschappen
Wethouder Pim van de Veerdonk beantwoordde de vragen: ‘De afgelopen maanden heeft de Gemeente De Bilt te maken gehad met buitengewone neerslag, wat resulteerde in aanzienlijke wateroverlast. Van november 2023 tot begin januari 2024 is er 2,5 tot 3 keer meer neerslag gevallen dan normaal. Deze uitzonderlijke hoeveelheden hebben geleid tot verzadiging van de bodem, waardoor het water niet adequaat kan worden opgenomen.

Het beheer van grondwater is een gedeelde verantwoordelijkheid tussen perceeleigenaren, gemeenten en waterschappen. Perceeleigenaren moeten zelf maatregelen nemen om wateroverlast te voorkomen, zoals het onderhoud van afvoeren en het drooghouden van kelders. Gemeenten hebben een wettelijke zorgplicht voor grondwater en nemen maatregelen in stedelijke gebieden. Waterschappen zijn verantwoordelijk voor het oppervlaktewatersysteem en streven naar passende waterpeilen, met raakvlakken met de landbouw.

We stellen voor om de samenwerking op dit gebied te intensiveren, aangezien veel kwesties zich op het grensvlak van hun respectieve verantwoordelijkheidsgebieden bevinden. Dit kan worden bereikt door middel van regelmatig overleg, gezamenlijke projecten en het delen van informatie en expertise.

Het college werkt samen met het waterschap en begint gesprekken met inwoners in verschillende kernen om wateroverlast en oplossingen te bespreken. Het doel van deze overleggen is om informatie te verstrekken, te ondersteunen, te adviseren en kennis te vergaren. Met de verkregen kennis wil het college oplossingen ontwikkelen voor zowel grondwater- als hemelwateroverlast. Recentelijk heeft het college veel aandacht besteed aan dit onderwerp en zal ook actiever communiceren via de website’.

In antwoord op vervolgvragen zegde de wethouder toe de gemeenteraad te zullen informeren over wat de gesprekken met de waterschappen hebben opgeleverd.

Melding Openbare Ruimte
Voert het water niet goed af in de straat of heeft iemand directe overlast van het grondwater in de openbare ruimte, dan wordt geadviseerd dit te melden op mijnzaken@debilt.nl. Men kan daar ook melding maken van de hoge grondwaterstand. Dit soort meldingen gebruikt de gemeente alleen om overlast van de grondwaterstand in kaart te brengen. De gemeente en het waterschap kunnen momenteel weinig (andere) actie ondernemen tegen de hoge grondwaterstand door verzadiging van de bodem.

De afgedamde sloot aan het Schepersveld treedt buiten zijn oevers. 

In De Kuil in Hollandsche Rading is een meertje ontstaan. 

De Kwinkelier is op het vroegere Jodendom in Bilthoven gerealiseerd. Op deze foto van het Uilenpad (richting Julianalaan) is te zien, dat in het begin van de vorige eeuw er ook al veel nattigheid was.  - (foto van Rienk Miedema)

Aan het einde van de sloot op de hoek van de Vuursche Dreef ontbreekt een duiker waardoor de sloot overloopt op de weg.