Tentoonstelling over bijen in gemeentehuis De Bilt

Vrijdag 2 oktober is de tentoonstelling ‘Bijen!’ op de begane grond van gemeentehuis geopend. Tot het eind van de maand te bezichtigen tijdens de reguliere openingstijden.

door Henk van de Bunt

De tentoonstelling is samengesteld uit de enorme privécollectie van Imkerij Mellinde uit Maartensdijk die al vijftig jaar alles verzamelt wat met bijen te maken heeft. De cultuurhistorische expositie in de Kunstgang biedt een fascinerende blik op het leven en nut van de bij. Aart van der Linden vertelt: ‘Het idee voor de tentoonstelling is ontstaan in de bijeenkomsten voor agrariërs in het dorpshuis van Westbroek, begeleid door Erwin Riedstra, die onderzoek deed naar agrarische bedrijven in gemeente De Bilt. Een imkerij wordt ook als een agrarisch bedrijf gezien en daarom kwam Erwin bij mij om informatie in te winnen. Naast de problemen die je als imker tegenkomt, heb ik toen aangegeven de kunstgalerij van het gemeentehuis wel een keer te willen inrichten voor een tentoonstelling met als onderwerp bijen. Vandaar’. 

Geschiedenis

Imker Aart van der Linden (73) uit Maartensdijk verzamelt al vijftig jaar van alles over bijen. Hij steekt zijn liefde voor de insecten niet onder stoelen of banken: ‘Hoe bijen samenleven vind ik echt heel boeiend. Ik ben begonnen met het houden van bijen op een boerderij in Achttienhoven. Net zoals bijen naar verschillende locaties vliegen heb ik op verschillende bijzondere locaties in de gemeente De Bilt een schuur met bijen gehad; o.a. langs de Tolakkerweg, aan de Eikensteeg en op verschillende plekken aan de Bantamlaan in Maartensdijk. Sinds de imkerij een officieel bedrijf is staan de bijenvolken in groepjes op verschillende plaatsen in de omgeving (Lage Vuursche, Groenekan, Utrecht, Tienhoven en Loosdrecht). In het voorjaar gaan de bijenvolken naar de boomgaarden in de provincie Utrecht, voor de bestuiving van appels, peren en kersen. De honing wordt dus lokaal geproduceerd. Het is een voorrecht om al 50 jaar in de natuur met bijen in de weer te zijn’.

Hoornaar

Van der Linden vertelde verder: ‘U heeft waarschijnlijk in de afgelopen tijd wel gelezen of gehoord dat het niet goed gaat met de honingbij in Nederland. Er is een aantal grote uitdagingen waardoor het houden van bijen steeds moeilijker wordt, zoals dat de hoeveelheid bloeiende planten minder is dan 50 jaar geleden, toen ik begon met het houden van bijen. Minder bloeiende planten betekent minder nectar en stuifmeel voor de bijen. De bij wordt ook sinds een jaar of 30 belaagd door de varroamijt. Varroamijten zijn hele kleine beestjes die zich aan een bij vastklampen en deze ziek maken, waardoor bijenvolken verzwakken. De bij wordt verder sinds enige jaren ook belaagd door hoornaars, een soort van grote wespen. Hoornaars vliegen voor de bijenkasten en voeden zich met bijen, waardoor bijenvolken sterk in aantal kunnen afnemen. In onze gemeente is er daarom een actief netwerk van vrijwilligers om hoornaars te vangen en op te sporen. Ondanks deze moeilijkheden is de honingbij een belangrijke schakel in ecosystemen door bestuiving van bloemen, en natuurlijk een producent van lokale honing.’

Verzamelen

‘Bijen verzamelen nectar, stuifmeel, water, propolis, dat is een soort lijm die de bijen uit knoppen en hars van bomen verzamelen. Alle jaren heb ik zelf ook verzameld, maar dan dingen die met bijen te maken hebben. Dit kunnen typen bijenkasten of korven zijn, of gereedschap. Maar ook honingpotjes en honing etiketten tot krantenknipsels toe. Door de jaren heen is er thuis een waar imkerijmuseum ontstaan.

Voor deze tentoonstelling was best veel aanwezig, maar niet veel ingelijst. Het afgelopen half jaar zijn er lijstjes verzameld om de gravures, posters e.d. in te lijsten. De lijstjes komen vrijwel allemaal van kringlopen’.

Tentoongesteld is o.a. een olieverf van Adri Pieck, die veel in deze omgeving geschilderd heeft. De afbeelding is een imker uit Lage Vuursche. Bijzonder is ook een Japanse tekening in Ukiyo-e stijl uit het boek Nihon Shoki uit 1799 waarop de imkerij vanaf de 7e eeuw omschreven en afgebeeld wordt. Maar er hangen ook krantenknipsels tussen.