Het schilderij van het tolhuis in (waarschijnlijk) Lage Vuursche (maker onbekend).
Het schilderij van het tolhuis in (waarschijnlijk) Lage Vuursche (maker onbekend). gem. De Bilt

Verborgen schatten van De Bilt in de kunstgang

26 februari 2026 om 14:00 Overig

door Henk van de Bunt

advertentie

De gemeentelijke kunstcollectie herbergt bijzondere schilderijen en kunstwerken, die jarenlang, soms decennia, onzichtbaar zijn geweest voor het publiek. Vanaf 27 februari 14.00u worden de mooiste stukken in de Kunstgang van het gemeentehuis getoond. De expositie is daar tot 1 april te zien tijdens de openingsuren van het gemeentehuis.



Tientallen schilderijen, tekeningen, maquettes en andere werken zien na jaren weer het daglicht, zoals tekeningen van de kunstenaar W.G. Hofker, die in de jaren ’70 tekeningen van landhuizen in De Bilt maakte in opdracht van de burgemeester.

Op het onlinemuseumdebilt.nl vertelt Ellen van de Vrugt hierover: ‘In 1971 nam het College van B&W van de gemeente De Bilt, na overleg met de raadscommissie voor culturele zaken, contact op met Willem Gerard Hofker. Hem werd gevraagd om een aantal typerende plekken en gebouwen in de gemeente te tekenen. Hofker zou in eerste instantie tien tekeningen maken. Dit aantal is later uitgebreid en gebundeld in het boekje ‘De Bilt in beeld’.

Tolhuis

Alle kunstwerken hebben een sterke relatie met (de dorpen in) De Bilt omdat ze plekken in deze gemeente laten zien. Eén van de bijzondere werken is het schilderij van het tolhuis in (waarschijnlijk) Lage Vuursche. Het is gemaakt in de het eerste kwart van de twintigste eeuw, maar de kunstenaar is nog onbekend - ook al is het werk gesigneerd. In de gemeentelijke kunstcollectie is het vooralsnog bekend als het Tolhuis van Maartensdijk. Mogelijk levert kennis van het publiek meer informatie op over de kunstenaar.

Volgens Henk Kuus - geboren en getogen in het tolhuis aan de Vuurscheweg 1 in Bilthoven - is het kunstwerk in ieder geval werk van een ook hem onbekende kunstenaar, maar stelt het wel ‘zijn’ geboorte- en tolhuis voor. Andere foto’s tonen ook een sterke gelijkenis hiermee. 

Een foto uit 1905: Tolhuis gezien vanuit noordelijke richting.