Niet wachten tot incidenten zich opstapelen

Het aantal aangevallen dieren loopt landelijk behoorlijk op. Het leed gaat onze dorpen niet voorbij. In de eerste 9 maanden van 2026 heeft de wolf in Groenekan, Maartensdijk, Westbroek en Hollandsche Rading flink huisgehouden. Voor zover bekend zijn ongeveer 30 schapen door het roofdier gedood of na een aanval geëuthanaseerd. Hetzelfde geldt voor een geit en een hoogdrachtige ree. Verder zijn op verschillende locaties koeien aangevallen.

Aanvallen

De wolf wordt regelmatig gespot via wildcamera’s in de omgeving. Wie denkt dat dit allemaal in de nachtelijke uren gebeurt, heeft het mis. De wolf heeft in de afgelopen tijd ook overdag toegeslagen. Niet alleen op Bilts grondgebied, ook vanuit Loosdrecht, Tienhoven en Maarssen circuleren berichten over aanvallen door wolven. Soms betreft het een enkele wolf, andere keren een roedel. Het is bekend wat al dit leed doet met de, soms nog jonge, eigenaren van de aangevallen dieren. En als dat leed niet bekend is, dan is wel te bedenken wat het met iemand doet als dieren, die je de ene dag nog verzorgd hebt, de andere dag verscheurd in de wei liggen.

De wet beschermt

Wanneer jagers spreken met dierhouders, is de wolf een telkens terugkerend onderwerp. Niet alleen zij, ook andere inwoners spreken jagend Nederland in toenemende mate aan met de vraag: kunnen jullie niet iets tegen die wolf doen? Willem van der Linden, voorzitter van de lokale jagersvereniging Wildbeheereenheid (WBE) Noorderpark: ‘Jagers hebben een gedegen opleiding gehad. Natuurlijk kunnen zij, als kenners van het veld, iets betekenen in effectief beheer van de wolf. Maar het dier is in de wet zó beschermd, dat jagers het aantal wolven op dit moment niet mogen en daarom ook niet kunnen inperken. Zelfs verjagen is wettelijk verboden.’

Maatregelen

Het is volgens jagers te goedkoop en te gemakkelijk om houders van dieren uniform te sommeren om als oplossing wolfwerende maatregelen te treffen. Willem van der Linden: ‘Denk aan het plaatsen van een hek of gaas om de dieren. Dit valt wat mij betreft in de categorie wensdenken. Sommige percelen zijn kilometers lang. Het is gewoon niet realistisch en ronduit onmogelijk om dergelijke percelen af te rasteren. Bovendien klimt een wolf over gaas en hekken heen en belemmert zo’n afrastering de doorgang voor andere dieren zoals reeën en hazen. Ik hoorde pas dat iemand dode egels in het wolfwerende gaas aantrof. Ook zag ik beelden van jonge haasjes die een schok van stroomdraden niet overleefd hebben. Dat wil je toch niet?’

Gewenning

Dat de wolf ’s nachts, maar ook overdag jaagt of aanwezig is binnen de bebouwde kom, heeft de mens deels aan zichzelf te danken. De Koninklijke Nederlandse Jagersvereniging (KNJV) heeft onlangs kennis over dit onderwerp in haar magazine gedeeld, wat onder andere als bron voor dit artikel gebruikt is. Van nature is een wolf een schuw dier. Het rapport ‘How to Deal with Bold Wolves’ beschrijft dat wolven zich aangepast hebben aan menselijke infrastructuur. Daarbij went het dier aan menselijke activiteiten en wordt het zelfs getriggerd om de omgeving van mensen op te zoeken, omdat daar eten te halen is. Dit gedrag zie je bijvoorbeeld ook bij Wilde Eenden in het park. Hoe meer die gevoerd worden, hoe dichterbij ze komen en brutaler ze worden. Want de mens zien ze niet als gevaar. Volgens het genoemde rapport is de combinatie van gewenning en het voedselaanbod vaak de belangrijkste oorzaak van brutaal of problematisch wolvengedrag. Zolang een wolf de mens niet als gevaar ziet of steeds minder als gevaar zal gaan zien, blijft de kans aanwezig dat prooidieren de dupe worden.

Beleid

Volgens de Jagersvereniging is het huidige beleid vooral gericht op het bestrijden van individuele probleemwolven, terwijl de echte vraag onbeantwoord blijft: hoe houden we de balans tussen de bescherming van de wolf en een veilige, leefbare omgeving voor mens en dier? Het veelbesproken getal van 56 wolvenroedels in Nederland uit onderzoek van Wageningen University & Research mag volgens de vereniging niet als streefgetal worden gezien. Dat cijfer beschrijft wat ecologisch maximaal mogelijk is, niet wat maatschappelijk wenselijk of bestuurlijk verantwoord is.

Oplossing

Volgens WBE Noorderpark ligt de oplossing in het beheren van de wolf. Willem van der Linden: ‘Daarmee sluiten we aan bij de visie van de KNJV, die eind augustus in een persbericht verwoord is. Het gaat dan om proactief wolvenbeheer en niet wachten tot incidenten zich opstapelen. Dus vooraf duidelijke keuzes maken over populatieontwikkeling, draagkracht en beheer.’ Beheer kan ook invloed hebben op het gedrag van de wolf, namelijk dat het dier mensen gaat mijden en zo vaker uit de buurt blijft van de schapen, geiten en koeien in het buitengebied van De Bilt of waar dan ook.

Het buitengebied van gemeente De Bilt is in de ban van de wolf. Meerdere keren is over dit dier in De Vierklank gepubliceerd. De kans een wolf tegen te komen, wordt steeds groter. Zelfs overdag. Wat WBE Noorderpark betreft is het tijd voor beheer ter bevordering van natuurlijk gedrag.