COA houdt vast aan Bronkhorstlaan

Het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) blijft bij zijn voornemen om noodopvang voor asielzoekers in te richten aan de Professor Bronkhorstlaan 2 in Berg en Bosch. Dat bleek bij een nieuw overleg van het COA met burgemeester Maarten Haverkamp.

door Lem van Eupen

Het COA heeft aangekondigd dat het een aanvraag voor een Buitenplanse Omgevingsplanactiviteit (BOPA) gaat indienen. Zo’n BOPA is een speciale vergunning voor een activiteit die in strijd is met het omgevingsplan dat de gemeenteraad heeft vastgesteld voor een bepaald gebied. Voor asielopvang op de locatie in Berg en Bosch is zo’n vergunning nodig.

Procedure

Burgemeester Haverkamp zei na eerder overleg met het COA dat de gemeente een vergunningsaanvraag van het COA gewoon in behandeling zal nemen, ook al heeft de gemeenteraad aangedrongen op een andere locatie. Als de aanvraag in de ogen van het college van burgemeester en wethouders kansrijk lijkt, wordt met het COA overlegd over een bestuursovereenkomst en werkafspraken. Daar hoort ook een veiligheidsplan bij.

Het college zegt in een mededeling aan de gemeenteraad toe dat het geen onomkeerbare stappen zal zetten voordat de gemeenteraad zijn oordeel over de bestuursovereenkomst en werkafspraken heeft kunnen geven. Daarnaast heeft het college zoals beloofd een document opgesteld over de uitgangspunten voor noodopvang. Dat raadsvoorstel wordt besproken in de eerstvolgende vergadering van de commissie Openbare Ruimte op 17 september.

Ruimte voor de raad

Tijdens een extra vergadering in juli droeg de raad het college nog op om op zoek te gaan naar alternatieve locaties. De raad wilde daarmee zelf de regie nemen, in plaats van het COA te volgen. Het is de vraag hoeveel ruimte daar nu nog voor is. Op andere plaatsen in het land is het gemeenten wel gelukt het heft in eigen hand te nemen. De gemeente Oss is daarin het verst gegaan: ze heeft de asielopvang in eigen beheer.

De casus Oss

Toeval heeft daar een grote rol in gespeeld. Thijs van Kessel was destijds de wethouder die het asieldossier in portefeuille had. Hij vertelt dat alles begon met een fout in Den Haag: ‘Op een avond kregen we een telefoontje dat er twee bussen met vluchtelingen onderweg waren naar Oss. Bij het ministerie van Justitie en Veiligheid stond namelijk genoteerd dat wij noodopvangplekken beschikbaar hadden. Dat was een administratieve fout. Maar voor we dat konden corrigeren, stonden de mensen al voor onze neus. Ze hadden de hele dag in de bus gezeten, zonder eten en drinken, want het was ramadan. Er waren ook geen begeleiders bij, en de dienst van de buschauffeurs zat erop. De mensen konden die avond echt niet meer weg. Toen zijn we maar in de doe-stand gegaan.’

Tegenover het gemeentehuis was een gebouw waarin Oekraïense vluchtelingen waren ondergebracht. Daar was nog plek. ‘We zijn eten gaan regelen en iets te doen voor de kinderen. Daarbij konden we leunen op de vrijwilligers die al actief waren met eerdere vluchtelingen uit Syrië en Oekraïne. Eigenlijk liep alles heel goed. Kort samengevat: de nieuwe groep is gebleven.’

Afspraken

Na de eerste acute hulp werden wel duidelijke afspraken gemaakt met het COA. Van Kessel: ‘Voor ons was het helder: er wordt iets gevraagd van Oss, dan moet er ook ruimte zijn om daarvoor iets terug te krijgen.’ Zo zijn er extra voorzieningen getroffen op het gebied van sociale veiligheid en verkeersveiligheid, zoals extra lantaarnpalen en fietspaden.

De gemeente ontvangt een vergoeding per vluchteling - volgens Van Kessel voldoende voor de gemeente en goedkoper voor het COA dan andere oplossingen. En de gemeente bepaalt zelf, in overleg met het COA, hoeveel en welke mensen ze opvangt. ‘Die mensen krijgen hier kansen die ze van het COA niet krijgen: onderwijs, sport, vrijwilligerswerk - in Oss houden wij niet van verveling. De organisatie Thuis in Oss speelt daarin een belangrijke rol. Met de inzet van 200 vrijwilligers hebben we nu een opvang voor 500 asielzoekers die goed loopt en draagvlak heeft in de samenleving van Oss. Bij die vrijwilligers zitten ook mensen die eerst tegen asielopvang waren. Ik denk eerlijk gezegd dat de angst voor het onbekende vaak veel groter is dan wat er feitelijk gebeurt. Dat neemt niet weg dat je die zorgen niet moet bagatelliseren, een luisterend oor is echt een vereiste.’

Voorbeeld

Van Kessel erkent dat de bijzondere start heeft geholpen. ‘Als dit in een reguliere procedure moet, vraagt dit heel veel bestuurlijk lef. Maar wat de uitvoering betreft sluit wat we doen eigenlijk goed aan op onze gewone taken als gemeente. Net zoals we voor voorzieningen zorgen in onze kernen, doen we dat ook voor de asielopvang. En het COA noemt ons nu als voorbeeld.’ Of De Bilt het voorbeeld van Oss kan volgen zal de komende tijd moeten blijken. Vooralsnog lijkt het COA hier een andere koers te kiezen.