Stilte rond miskraam en vroeggeboortes

De 22-jarige Anna Wildschut heeft in haar eigen omgeving meegemaakt hoe groot de impact van een miskraam kan zijn, maar ook hoe stil het om dit onderwerp blijft. Voor haar minorproject Making Waves aan Hogeschool Inholland richt zij zich op iets waar verrassend weinig over gesproken wordt: het verdriet en het rouwproces rondom zowel miskramen als vroeggeboortes.

In Nederland krijgt één op de tien vrouwen te maken met een miskraam. Ook vroeggeboortes tussen de zestiende en achtentwintigste week komen veel vaker voor dan veel mensen denken. Toch wordt er opvallend weinig over gesproken. Dat merkte ik ook in mijn eigen familie. Mijn moeder maakte in de vijfentwintigste week van haar zwangerschap een vroeggeboorte mee, iets dat veel impact heeft gehad. Toch spraken we er thuis nauwelijks over. Niet omdat het niet belangrijk was, maar omdat niemand precies wist hoe je aan zo’n stil verdriet woorden geeft.

Die stilte zie je op veel plaatsen terug. In de eerste twaalf weken van een zwangerschap wordt vaak niets verteld, omdat de kans op een miskraam in die periode het grootst is. Veel vrouwen zeggen: “Ik ben dertien weken, dus nu kan ik het eindelijk delen.” Maar die veilige grens bestaat niet echt. Mijn moeder zei het treffend: mensen denken dat het na twaalf weken niet meer mis kan gaan, maar dat is niet zo. Het laat zien hoe diep het taboe zit én hoeveel onduidelijkheid er is. Wanneer een zwangerschap al in stilte wordt gedragen uit angst dat het misgaat, blijft het verdriet ook stil wanneer het daadwerkelijk misgaat. Hierdoor voelen veel vrouwen zich extra alleen op een moment waarop ze juist steun nodig hebben.

Of het nu gaat om een miskraam of om een vroeggeboorte: het zijn verliezen die voor de buitenwereld vaak vooral medisch lijken, terwijl ze voor ouders voelen als het wegvallen van een leven dat al volop aanwezig was in hun gedachten en verwachtingen. Het verdriet is groot, maar de ruimte om het te delen is klein. Er is geen ritueel dat steun geeft, geen vanzelfsprekende manier om afscheid te nemen en vaak geen veilige plek om het gesprek te beginnen. Daardoor blijft rouw rondom vroeg verlies vaak achter gesloten deuren.

Van binnen gebeurt er echter veel. De hoop, de verwachtingen en het beeld van een toekomst die al vorm begon te krijgen, vallen in één keer weg. En juist omdat dit voor de buitenwereld onzichtbaar is, voelen veel vrouwen en hun partners zich alleen in hun ervaring. Ze krijgen reacties die goed bedoeld zijn, maar het gesprek juist stilmaken, terwijl ze vaak vooral iemand nodig hebben die luistert zonder te proberen het op te lossen.

Met mijn project wil ik die stilte doorbreken. Door ervaringsverhalen zichtbaarder te maken en het gesprek open te trekken hoop ik dat vrouwen en hun partners meer ruimte krijgen om hun verlies te delen, ongeacht het moment waarop het gebeurde. Rouw na een miskraam of vroeggeboorte verdient erkenning, aandacht en tijd.

Je bent niet alleen, ook al voelde het misschien wel zo.