Raadsvergadering eindigt met beladen debat

door Lem van Eupen

De raadsvergadering van 18 december liep al ten einde toen een ‘motie vreemd’ van Fracti3 (voorheen: Fractie Kruiniger) zorgde voor een beladen debat, waardoor de vergadering uitliep tot half één ‘s nachts. Een ‘motie vreemd’ is een motie over een onderwerp dat niet op de agenda van de raad staat, maar daaraan wordt toegevoegd. Meestal gaat het dan om een actueel onderwerp.

Onder de titel ‘Geen blinde vlek voor antisemitisme’ vroeg Audrey Kruiniger het College om in de Visie Sociaal Domein expliciet uitgangspunten voor beleid te formuleren over de aanpak van antisemitisme en die uit te werken in een programma ‘Aanpak discriminatie en antisemitisme’. Daarnaast vroeg ze om daarbij in ieder geval een vertegenwoordiger van de Joodse gemeenschap te betrekken. De motie werd mede ondertekend door Lokaal De Bilt en Forza De Bilt.

Uitsluiting

In de toelichting op de motie wees Kruiniger op de aanslag tijdens een Chanoeka-viering in Australië en op antisemitische incidenten in Nederland die van invloed zijn op het dagelijks leven van de Joodse gemeenschap. ‘De realiteit is dat ook in De Bilt de Joodse gemeenschap veiligheidsmaatregelen moet treffen, en precies daarom dien ik deze motie in.’

Ze constateerde dat in de Visie Sociaal Domein van de gemeente De Bilt beschreven wordt dat iedereen moet kunnen meedoen, dat mensen zich veilig moeten voelen en dat uitsluiting wordt tegengegaan. Ze mist daarbij wat concreet wordt gedaan. ‘Dat mechanisme van uitsluiting uit het normale leven is niet uniek voor antisemitisme, maar antisemitisme wordt in deze motie expliciet genoemd omdat het zich op dit moment zo zichtbaar en ontwrichtend manifesteert.’

Bredere aanpak

In zijn reactie sprak wethouder Krischan Hagedoorn namens het college zijn grote afschuw uit over de aanslag in Sydney en over antisemitisme in Nederland op dit moment. Hij gaf aan dat het tegengaan van discriminatie in 2026 wordt uitgewerkt in het programma Inclusie. ‘Daarbij wil het college het onderwerp graag breder trekken naar alle vormen van discriminatie, waaronder antisemitisme, racisme, homofobie, moslimhaat, xenofobie, discriminatie van mensen met een migratieachtergrond en andere vormen van uitsluiting.’ Dat kan wel per doelgroep leiden tot een andere aanpak.

Hij vroeg daarom om ‘discriminatie en antisemitisme’ in de motie te wijzigen in ‘discriminatie waaronder antisemitisme’, of om het weglaten van het woord antisemitisme zodat het gaat om discriminatie in bredere zin: ‘In de basis ligt daar hetzelfde principe onder.’ Daarnaast vond hij het niet wenselijk om al wijzigingen aan te brengen in de Visie Sociaal Domein voordat die is besproken in de gemeenteraad. Dat gebeurt pas in februari.

Specifieke uitingsvormen

Kruiniger nam daar geen genoegen mee. Zij stelde dat antisemitisme iets anders is dan discriminatie en specifieke uitingsvormen kent die verschillen van bijvoorbeeld discriminatie van homoseksuelen. Zij verwees daarvoor naar de definitie die gehanteerd wordt door de International Holocaust Remembrance Alliance. Daarbij gaat het niet alleen over uitsluiting, maar ook over bijvoorbeeld ontmenselijking en over Joden collectief verantwoordelijk stellen voor de daden van de staat Israël.

Wethouder Hagedoorn antwoordde dat die definitie niet juridisch bindend is. Artikel 1 van de Grondwet, waarin het beginsel van gelijke behandeling en het verbod op discriminatie centraal staat, is dat wel. Hij wil daarom in het programma Inclusie blijven uitgaan van die bredere benadering. Hij kreeg daarvoor steun van onder andere Peter Flierman (CDA) en Donja Hoevers (D66), die Kruiniger verzochten om de motie in te trekken. Hoevers voegde daar een persoonlijke noot aan toe: ‘Juist deze wethouder zet zich altijd stevig in op dit onderwerp, zakelijk en privé. Wij hebben daar alle vertrouwen in en ik vind het belangrijk dat dat ook gezegd wordt.’ 

Motie aangenomen

Pogingen om een compromis te vinden liepen op niets uit. Kruiniger besloot de motie in zijn oorspronkelijke vorm in te dienen, omdat zij wil dat antisemitisme specifiek wordt ingebed in het beleid en niet alleen als vorm van discriminatie. Omdat niet alle fracties eensgezind waren in hun oordeel, werd er hoofdelijk gestemd. Daarbij werd de motie met 16 stemmen voor en 10 stemmen tegen aangenomen.