Akkoord over ophalen afval en oud papier

door Lem van Eupen

Het huishoudelijk afval in de gemeente De Bilt wordt vanaf 1 januari 2027 opgehaald door ROVA, het Regionaal Orgaan Verwijdering Afvalstoffen. Daar is de gemeenteraad op 18 december mee akkoord gegaan. Daaraan is wel een voorwaarde verbonden: de raad wil dat vrijwilligers van verenigingen het oud papier mogen blijven inzamelen.

De commissie Burger en Bestuur had eerder nog geadviseerd om het onderwerp van de raadsagenda te halen. In het voorstel van het college van burgemeester stond dat vrijwilligers niet langer een rol zouden spelen bij het ophalen van oud papier. Dat sloeg in als een bom. De verenigingen hebben samen jaarlijks bijna 100.000 euro aan extra inkomsten door de inzameling. Als ze die kwijtraken levert dat flinke financiële problemen op. Dat het onderwerp toch besproken werd was vooral te danken aan Arie Vonk Noordegraaf (SGP). Hij was de initiatiefnemer van een amendement, dat een mogelijke uitweg bood.

Viertrapsraket

Vonk Noordegraaf legde eerst uit waar de pijn zit. ‘In de voormalige gemeente Maartensdijk haalden de verenigingen al heel lang het oud papier op. Dat is later naar alle kernen van De Bilt uitgebreid. Voor de gemeente was dat een mooie bezuiniging en de verenigingen kregen er wat voor betaald. Een echte win-winsituatie. En verder is het ook een mooie activiteit die samenbindt. Wij willen daarom de inzameling door vrijwilligers niet zomaar bij het oud papier zetten.’

Vervolgens diende hij namens alle partijen in de raad een amendement, met vier stappen; De gemeente moet allereerst onderzoeken of het inzamelen van oud papier apart kan worden aanbesteed. Kan dat niet, dan moet in de overeenkomst met ROVA worden vastgelegd dat ook bij hen de vrijwilligers de inzameling blijven doen. Als ook dat niet lukt, moet de gemeente verkennen of de verenigingen vervangende activiteiten kunnen doen tegen een gelijkblijvende vergoeding. En als die er niet zijn, moeten de verenigingen financieel gecompenseerd worden. 

Wethouder door het stof

Wethouder Annemarie ’t Hart erkende in haar reactie dat het proces niet goed is verlopen. De gemeente stond onder grote druk om op tijd een nieuwe afvalinzamelaar te vinden. Uit een marktverkenning werd duidelijk dat er weinig gegadigden zouden zijn. Het gaat om een kleine markt met weinig concurrentie. De gemeente ging daarom in gesprek met twee publieke bedrijven: RMN en ROVA. ’t Hart: ‘RMN viel daarbij af, omdat eerder besloten is dat we de buitendienst in eigen beheer willen houden. Dat bleek uiteindelijk niet te kunnen bij RMN, wel bij ROVA. In de opluchting dat we dat geregeld kregen, zijn we te gemakkelijk heengestapt over de inzet van vrijwilligers bij het oud papier. We hebben een foutje gemaakt, het spijt me lieve mensen, dat gaan we dus oplossen.’

De wethouder zei dan ook dat ze Vonk Noordegraaf dankbaar was voor zijn constructieve bijdrage. Ze gaat graag in gesprek met de Stichting Inzamelen Oud Papier De Bilt/Bilthoven (SIOP), ROVA en andere betrokkenen om samen te bekijken welke van de opties de beste zijn.

Motie van treurnis

De ChristenUnie had toen al een motie van treurnis ingediend. Falco Jansen: ‘We krijgen een zeer eenzijdig voorstel, zonder goede vergelijking met alternatieven. Daardoor kunnen we als raad geen volledig geïnformeerde en goede financiële afweging maken, terwijl het gaat om langdurige operationele en financiële gevolgen voor de gemeente.’ Hij betwijfelt ook of het juridisch houdbaar is als de gemeente de verenigingen eventueel gaat compenseren voor het verlies aan inkomsten. ‘In Maartensdijk wordt het oud papier nu opgehaald door korfbal en volleybal. Wanneer de gemeente straks komt met alternatieve financiering direct uit de gemeentekas, dan willen andere verenigingen dat natuurlijk ook. Dan geldt toch het gelijkheidsbeginsel?’ Al met al reden voor de ChristenUnie om een motie in te dienen waarin de raad zijn treurnis uitspreekt over het handelen van het college bij de toetreding tot ROVA.

Groen licht van de raad

Het merendeel van de raad ging hierin niet mee. Alleen de VVD en Forza De Bilt steunden de motie van de CU, waardoor deze verworpen werd. De rest van de raadsleden nam genoegen met de excuses van de wethouder. Het voorstel om aan te sluiten bij ROVA werd uiteindelijk met een ruime meerderheid aangenomen: alleen de VVD en Forza De Bilt stemden tegen.