Column - Vrijwilligerswerk

Vorige week kreeg ik bericht van de redactie van de Vierklank dat mijn column een weekje opschuift. Geen probleem, dacht ik, maar de afgelopen week kreeg ik zoveel input voor een column dat ik dit weekend een soort keuzestress ervaar; wat zal ik doen?

Egoïsme: vredesonderhandelingen, kabinetsbesprekingen, voorstel over nog meer mest, wangedrag van voetbalsupporters (uiteraard niet bij FC De Bilt), paarse vrijdag wel of niet vieren, een gruwelijke aanslag op een festival in Australië en nog veel meer ellende. Gelukkig ook een heleboel mooie ontwikkelingen, maar het lijkt wel of die ondersneeuwen onder een hoop natte sneeuw van egoïsme.

Laat ik het maar dicht bij huis houden en het sneeuwt gelukkig niet. Afgelopen week waren mijn vrouw en ik uitgenodigd voor de vrijwilligersavond van Mens Dichtbij in Het Lichtruim. Elders in deze krant staat ongetwijfeld een artikel vergezeld van een mooie foto. Het was een prima avond, complimenten voor de organisatie en wij waren onder de indruk van de grote hoeveelheid vrijwilligers die via Mens actief zijn. En dan weten we ook dat sportclubs, kerken, scholen, buuthuizen en allerlei andere organisaties dankbaar gebruik maken van vele vrijwilligers.

Vrijwilligerswerk wordt vaak omschreven als het cement van de maatschappij. Een beeld dat misschien wat ouderwets klinkt, maar verrassend raak is. Cement zie je niet altijd, het is niet glanzend of opvallend, maar zonder dit bindmiddel stort elke constructie vroeg of laat in. Zo is het ook met vrijwilligers: ze houden onze samenleving bij elkaar, vaak onzichtbaar en meestal zonder applaus.

We hebben het graag over participatiesamenleving, burgerkracht en betrokkenheid. Mooie woorden, vooral handig als er weer ergens bezuinigd moet worden. Dan schuiven we het werk gewoon door naar de vrijwilliger. Die doet het immers “met liefde”. Liefde blijkt een uitstekende vervanger voor budget.

Wat vrijwilligerswerk zo bijzonder maakt, is dat het voortkomt uit betrokkenheid. Mensen kiezen er bewust voor om tijd en energie te geven aan iets of iemand buiten henzelf. In een samenleving die steeds individualistischer lijkt te worden, is dat geen vanzelfsprekendheid. Vrijwilligers laten zien dat omzien naar elkaar nog steeds bestaat.

Vrijwilligers zijn geen hobbyisten, geen goedkope vervanging en zeker geen eindeloze bron. Ze zijn het cement van de maatschappij. Maar zelfs het sterkste cement verpulvert als je er op blijft leunen zonder onderhoud. En dan is iedereen verbaasd dat de muur scheurt. Dankjewel Mens (en gelukkig veel meer organisaties) voor de aandacht die jullie besteden aan de vrijwilligers.

Martin van Veelen