Lezing over waarden Jagtlust

door Henk van de Bunt

De zaal in gebouw WVT in Bilthoven bleek dinsdag 18 december te klein. De organistoren van de Historische Kring en van Behoud Jagtlust werden verrast door een hoge opkomst bij de lezing over de geschiedenis van Landgoed Jagtlust en het huidige gemeentehuis. Enkele tientallen stoelen werden bijgezet zodat uiteindelijk een zeventigtal aanwezigen de boeiende lezing konden volgen.

De lokale historici Ellen Drees en Anne de Boer namen de toehoorders mee in een reis door de eeuwen heen. Veel aandacht was er voor de bewonersgeschiedenis van het landhuis van late middeleeuwen tot aan het gebruik als gemeentehuis vanaf 1932. Een aantal markante bewoners werden toegelicht zoals Jan Wolters van de Poll, de Amsterdamse burgemeester en aandeelhouder in Surinaamse slavenplantages, die Jagtlust aankocht in de Franse Tijd. En jonkheer Van den Bosch, enkel jaren burgemeester van De Bilt die grond afstond voor de spoorlijn tussen Utrecht en Amersfoort op voorwaarden dat er een halte kwam, het huidige station Bilthoven.

Historisch park

Het park rondom het huidige Jagtlust heeft einde 18de, begin 19de eeuw waarschijnlijk al een ontwikkeling doorgemaakt naar de toen in de mode komende Engelse landschapstuin. In ieder geval wordt bij de verkoop in 1826 gesproken over een landgoed van 73 hectare met ’Engelsche partijen en Vischkommen’. Van de beroemde hoveniersfamilie Copijn uit Groenekan is correspondentie bekend met de toenmalige eigenaar Jan Boissevain op het einde van de 19de eeuw. Het historische park is door experts aanbevolen voor bescherming als monument.

Bunkers uit WOII

Ook de vier bunkers die tijdens de Duitse bezetting achter Jagtlust werden gebouwd zijn voorgedragen als monument. De Boer en Drees vertelden dat het gemeentehuis vanaf einde 1943 tot de bevrijding in beslag was genomen en gebruikt werd voor de administratieve en logistieke staf van het 88st legerkorps. Bilthoven was een van de drie centra van waaruit met de Atlantikwall de verdediging tegen een geallieerde invasie werd aangestuurd.

Monumentale waarden

Nu er door het Biltse college plannen worden ontwikkeld voor bebouwing van het park met woningen en een nieuw gemeentehuis vinden Ellen Drees en Anne de Boer het bijzonder belangrijk dat niet alleen de voorzijde van Landgoed Jagtlust als monument beschermd wordt maar dat dit ook voor het historische park, de bunkers en de open ruimte moet gaan gelden: ‘Aan de hand van het verhaal van Landgoed Jagtlust kan het verhaal van De Bilt en van Nederland verteld worden, zichtbaar en tastbaar gemaakt worden.’