Onzekerheid voor proeftuin Brandenburg-West

door Lem van Eupen

Het lijkt er op dat de plannen voor het aardgasvrij maken van Brandenburg-West in hun huidige vorm geen groen licht zullen krijgen van de gemeenteraad. In de commissie Openbare Ruimte bleek dat een aantal fracties ronduit tegen is. Anderen willen alleen instemmen als de plannen worden aangepast.

De bezwaren en twijfels werden door Deborah Versluis (CDA) nog eens op een rijtje gezet: ‘De energietransitie is belangrijk, en de CO2-uitstoot moet omlaag om klimaatverandering tegen te gaan. Maar zorgvuldig handelen is belangrijk. Er zijn zorgen over de haalbaarheid in de grondgebonden woningen uit de jaren ’60 en de kosten voor woningeigenaren zijn hoog. Daardoor ontbreekt draagvlak. En als nu een zeerlagetemperatuur (ZLT) warmtenet wordt aangelegd, kan er niet iets anders worden aangelegd, ook als er straks betere oplossingen zijn. Met pijn in het hart moet ik zeggen dat we op basis van de beschikbare informatie nu niet vóór kunnen zijn.’

Keuzevrijheid

Een belangrijk punt is de keuzevrijheid voor woningeigenaren in Brandenburg-West. D66, VVD, Lokaal De Bilt, SP, SGP en Forza De Bilt benadrukken allemaal dat bewoners niet gedwongen mogen worden om aan te sluiten op het warmtenet. Floris den Boer (D66) stelt voor om de plannen eerst verder uit te werken voor de raad een definitief oordeel over het ZLT-net velt, en wil daarbij de optie openhouden dat woningeigenaren niet meedoen. De VVD wil daarnaast een amendement indienen om vast te leggen dat de gemeente haar bevoegdheid om wijken van het gas af te sluiten niet gebruikt voordat dit echt verplicht wordt. Kenneth Ruigrok (VVD): ‘Brandenburg-West gaat gebukt onder stress, zo hoort het niet te gaan.’

Warmtebedrijf

Ook bij het op te richten warmtebedrijf worden vraagtekens gezet. Arie Vonk Noordegraaf (SGP) vindt het voorstel over de kaders niet besluitrijp. ‘Het voorstel is ver onder de maat. De kaders zijn zo breed dat je er alle kanten mee op kunt. We willen daarom dat er nader onderzoek wordt gedaan en dat het college op basis daarvan een startnotitie aan de gemeenteraad voorlegt. Daarin zou bijvoorbeeld nader moeten worden ingegaan op de kosten en de risico’s.’ Ook andere partijen willen voorwaarden stellen bij de oprichting van een warmtebedrijf. Floris den Boer (D66): ‘Huishoudens moeten zeggenschap en eigenaarschap kunnen krijgen in het warmtebedrijf. En we willen dat zij beschermd worden tegen financiële risico’s door eventuele verliezen van het warmtebedrijf.’ Wethouder Hagedoorn zei eerder dat het warmtebedrijf ook andere taken zou kunnen krijgen, op het gebied van klimaataanpassing en het terugdringen van energiearmoede. Den Boer kondigt een amendement aan om de reikwijdte juist te beperken: ‘Een smallere scope maakt de aansturing gemakkelijker.’

Voorstanders

Naast de tegenstanders en twijfelaars zijn er ook warme voorstanders van de plannen. Martijn Lauxtermann (PvdA): ‘Iedereen is voor de energietransitie, maar als er concrete stappen moeten worden genomen deinst men terug. Je kent ze wel: die mensen die op de snelweg steeds met de voet op het gaspedaal en de voet op de rem tegelijk rijden. Daar word je gek van. We moeten nu gas geven om van het gas af te komen. We hebben gekozen voor transitie, we krijgen een belangrijke subsidie en mochten de aannames niet bewaarheid worden, dan kunnen we altijd nog stoppen.’

Bescherming

Rinus Scheele (GroenLinks) sluit zich daarbij aan. Hij vindt het ZLT-net de beste oplossing, en ziet voor de korte termijn geen alternatief. ‘Het zwembad wordt al jaren op deze manier verwarmd, dus technisch kan dit. Bovendien geeft een bronnet consumentenbescherming, die je niet hebt met individuele oplossingen. Het is wel belangrijk dat er uitgewerkte offertes komen per woning, want de mate van isolatie verschuilt enorm.’ Ook Audrey Kruiniger (Fractie Kruiniger) denkt vóór te gaan stemmen, ondanks de weerstand uit de buurt. ‘De mensen die we horen zijn eigenaren van woningen. Bij eigenaarschap hoort de verplichting om je huis te onderhouden. Huizen zijn daarnaast enorm in prijs gestegen. We kunnen de kosten van de energietransitie niet afwentelen op mensen die nu al meer dan 100.000 euro aan eigen geld moeten meebrengen om een huis te kunnen kopen.’

Uitsluitsel

Op 30 oktober vergadert de gemeenteraad over het warmtebedrijf en het warmtenet. Dan moet blijken of er voldoende steun is voor vervolgstappen.