Nieuwe brandhaard in AZC-discussie Berg en Bosch

door Veroniek Clerx

Is het een politieke campagneroddel of berusten de geruchten op waarheid? Bilthovenaar Patrick Flerackers en de gemeentelijke VVD-fractie onder leiding van Ralph Jacobs brachten het nieuws op 9 september: een speurtocht door de archieven van de Wet Open Overheid had opnieuw doen veronderstellen, dat al sinds eind 2024 concrete afspraken zijn gemaakt tussen rijksambtenaren van het COA en projectambtenaren van de gemeente.

Explosief

De WOO-informatie die nu weer is opgedoken en de opnieuw explosieve sfeer in zijn dorp doen zelfs bij Niels Lensen de deur dicht. De woordvoerder van kern Maartensdijk, tevens lid van de klankbordgroep en initiator van het Burgerinitiatief, heeft genoeg van de aanhoudende afleidingsmanoeuvres vanuit het college en zegt de onderste steen boven te willen. 

Psychiatrische zorgopvang of niet?

Eén van de onthullingen in de WOO-stukken betreft een overleg tussen gemeente en COA waarin is geopperd om de locatie als zijnde een opvang met psychiatrische zorg, aan te laten sluiten op de al bestaande zorgbestemming van Berg- en Bosch. De ambtenaren hadden, zo bleek uit de WOO-stukken, een onderzoek aangehaald van de Wereldgezondheidsorganisatie WHO over opvang en behandeling over vluchtelingen met psychische klachten. De interne instructie luidde bovendien: Niet op schrift stellen richting gemeente. 

Bus

Met andere woorden: hoever waren de ambtelijke besprekingen eigenlijk al gevorderd zónder ruggenspraak met de raad en de klankbordgroep? ‘Nog nergens’, brengt waarnemend wethouder Anne Marie ’t Hart in. ‘In de WOO zijn slechts gedachtewisselingen tussen de betrokken ambtenaren te lezen, die onderdeel zijn van het voorbereidende werk en geen enkele status hebben’. Het is opvallend te noemen dat in de tussentijd een tweetal projectleiders van de gemeentelijke portefeuille AZC-Berg en Bosch zijn vertrokken. Fractievoorzitter Ralph Jacobs is hier bondig over: ‘Ze zijn voor de bus gegooid’. 

Uniek

Nog bij de raadsvergadering van juni jl. werd ingestemd met de motie Mischa van der Heijden (SP) om de wettelijk voorgeschreven participatiestappen in het AZC-proces extra op te hogen met de inbreng van het zogenoemde Burgerinitiatief. Dit zou gelden als speciaal slot op de deur van een toekomstig bestuursakkoord én uniek zijn in Nederland. Een meerderheid van de raad stemde destijds in om, voorafgaand aan het uiteindelijke besluit van de raad, alle inwoners van gemeente De Bilt gelegenheid te geven hun zorgen en ideeën in te brengen. 

Knauw

Aan de wieg van dit initiatief stonden de heren Niels Lensen (Maartensdijk)en Jan Boesten (Bilthoven-Noord), die tijdens de commissievergadering van twee dagen daarvoor de raadsleden van hun goede bedoelingen hadden proberen te overtuigen. Met de aanname van de motie leek de rust weergekeerd, immers verantwoordelijk wethouder Dolf Smolenaers had de raad er opnieuw van weten te doordringen dat er niets besloten was, de procedure in onderzoeksfase verkeerde, en de raad echt het laatste woord zou krijgen. Tot deze week het vertrouwen van de bewoners opnieuw een knauw heeft gekregen en zelfs Niels Lensen nu heel snel met het college om tafel wil om de werkelijke feiten boven tafel te krijgen.

Regulier AZC

De waarnemend wethouder probeert inmiddels de geest terug in de fles te krijgen. Zij heeft het AZC de komende zes weken als extra taak op haar bordje gekregen omdat eerstverantwoordelijk wethouder Dolf Smolenaers met ouderschapsverlof is. 

Bij monde van haar woordvoerder laat ze optekenen: ‘dat het belangrijk is om WOO- verzoeken op de juiste wijze te interpreteren. Het gaat niet om een concreet plan of besluit. Het is logisch dat in deze fase van ambtelijke voorbereiding meerdere opties werden onderzocht waarvan de meeste vaak als onhaalbaar en onwenselijk werden bestempeld. De gedachtewisseling is uiteindelijk niet verder opgevolgd en er is een aanvraag voor een regulier AZC ingediend via een VOP (voorlopig ontwikkelplan)’.