Verkeersonderzoek Spoorzone ‘gestuurd’

door Henk van de Bunt

‘De uitkomst van het verkeersonderzoek naar de Spoorzone stond feitelijk al vast vóór het onderzoek begon’. Dat stelt de Spoorzonegroep, het collectief van bezorgde inwoners en ondernemers.

Zij waren in april 2024 Woo-procedures gestart, nadat duidelijk werd dat het verkeersonderzoek dat de gemeente De Bilt had laten uitvoeren als conclusie had dat 500 tot 1000 woningen in de Spoorzone verkeerskundig geen significante problemen met zich mee zou brengen. 

Bij de documenten, die de groep op 19 april ontving zat de opdrachtformulering van het College aan het verkeersbureau Sweco. Uit de informatie die de groep op de dag van de 2de hoorzitting 22 april ontving werd bovendien duidelijk dat de gemeente zelf effectief heeft gestuurd op de input in het verkeersmodel. 

Volgens de groep is bewijs daarvan onder meer te vinden in de officiële opdracht van het onderzoek: ‘Het plan moest passend worden gerekend voor 500 tot 1000 woningen’. In bijlage van het Onderzoek mobiliteitsopgave Spoorzone Bilthoven staat klip en klaar te lezen: ‘Doel is verkeerskundige inpassing van het gewenst woon-werkprogramma Spoorzone Bilthoven’. 

Geen bezwaar

In gesprek met vertegenwoordigers van de Spoorzonegroep - Ina Duthler namens bewonersvereniging Bilthoven Noord, Johan ‘L Honoré Naber secretaris van Wijkraad de Leijen en Mario van Dijkhuizen (voorzitter van de Ondernemersvereniging Bilthoven-Centrum wordt het nogmaals verwoord:

 ‘De Spoorzonegroep heeft geen enkel bezwaar tegen woningbouw in Bilthoven in tegendeel, echter het baart ons ernstige zorgen dat het onderzoek van de effecten op de bestaande situatie zo onzorgvuldig is uitgevoerd door het college’.
Buitenspel

Volgens de groep waarvan ook Kees Moens (voorzitter Platform 3R) deel uitmaakt zet het College De Bilt gemeenteraad en burgers buitenspel en sleutelt zij aan verkeersgegevens om enorme woningbouwambities door te drukken in het dorp Bilthoven: ‘Een opsomming van feitelijke tekortkomingen, die geconstateerd zijn: 

Vooraf vaststaande uitkomst: het verkeersonderzoek had als doel om woningbouw mogelijk te maken, niet om de effecten eerlijk te toetsen. Gebrek aan transparantie: cruciale informatie werd achtergehouden, ondanks meerdere Woo-verzoeken, sturende invloed (de gemeente paste actief verkeersgegevens aan om een positief beeld te creëren) en het ondergraven van vertrouwen (het onderzoek is niet onafhankelijk uitgevoerd), wat de verkeersveiligheid van inwoners in gevaar brengt. Gemeenteraad en inwoners werden en worden niet serieus genomen en buitenspel gezet’. 

Woo-verzoek

Iedereen heeft recht op informatie over wat de overheid doet, hoe ze dat doet en waarom. Overheidsorganisaties moeten die informatie uit zichzelf geven, of als iemand daarom vraagt. De informatie wordt dan openbaar. Dat is geregeld in de Wet open overheid (Woo). 

De Spoorzonegroep diende drie Woo-verzoeken in naar de opdrachtformulering, de gebruikte uitgangspunten en de facturen van Sweco. Het college leverde onvolledige stukken aan. Pas een jaar later bleek, per toeval, dat de opdracht daadwerkelijk voorschreef om een mobiliteitsvisie op te stellen, die het gewenste programma mogelijk maakt. Volgens de Wet open overheid moet beleid controleerbaar zijn - hier werd cruciale informatie achtergehouden.

Sturende invloed van de gemeente

Uit interne documenten (opgevraagd door Woo-verzoeken) blijkt dat de gemeente actief heeft gestuurd op de inhoud van het model. Zo gaf Sweco aan dat 2017 het technische basisjaar was, maar de gemeente eiste 2023 als uitgangspunt, omdat dat gunstiger uitpakt. Uit mailverkeer blijkt dat de gemeente stelt: ‘Technisch gezien is 2017 de nul-situatie. Voor de rapportage is het van belang 2023 te nemen’. 

Ook zijn parkeernormen kunstmatig verlaagd. In documenten staat: ‘De verkeersgeneratie van de Spoorzone is voor de woningen gebaseerd op CROW-verkeersgeneratiekengetallen, rekening houdend met een correctiefactor, die geldt voor Bilthoven. Deze correctie is niet onderbouwd met cijfers of gedragsdata en is dus een beleidsmatige correctie’. Dit wordt nog een keer bevestigd in ander e-mailverkeer. Ook gaat het over het arbeidsplaatsen en blijkt dat het aantal daarvan op Schapenweide is verlaagd van 600 naar 400. Door dit soort aanpassingen lijkt het verkeer minder druk dan het werkelijk zal zijn. De gemeente past - alweer volgens de groep - dus actief parameters aan om een positief plaatje te creëren.

Geschonden

De Spoorzonegroep vraagt al ruim een jaar om transparantie over het verkeersmodel. De meeste informatie wordt niet geleverd of komt pas veel te laat. Nu blijkt al uit de eerste documenten, die wel verkregen zijn dat de gemeente cijfers van Sweco heeft bijgesteld om tot een wenselijke uitkomst te komen. De groep zegt te verwachten dat er nog veel meer documenten zijn.

Tegen de gebiedsvisie, die nog door de gemeenteraad moet worden vastgesteld op 27 mei zal de groep dan ook bezwaar maken.

 ‘In het begin was er vertrouwen in een goede samenwerking met het college, maar gaandeweg is inmiddels overduidelijk dat dit vertrouwen geheel misplaatst was met als triest resultaat dat er feitelijk een onmogelijk, irrealistisch voorstel door het College zal worden gepresenteerd’.