Natuur heeft meer evenwicht nodig

Het is voorjaar en de natuur ontwaakt. 

Maar vlinders, bijen en andere insecten hebben het heel moeilijk.

Elk jaar zijn er minder. Dat is geen goed nieuws want ze zorgen voor de bestuiving van onze bloemen en gewassen. En ze zijn het voedsel voor de vogels en andere dieren in onze tuin. Maar het goede nieuws is dat we zelf iets tegen de insectensterfte kunnen doen door in onze eigen tuin geen schadelijke bestrijdingsmiddelen te gebruiken, vooral inheemse plantensoorten plaatsen het gras minder te maaien en de natuur zijn eigen werk laten doen.

Evenwicht in de tuin

In het voorjaar komen insecten weer tot leven. Niet alleen de bijen en vlinders, maar ook soorten die het groen in de tuin kunnen gaan ontsieren, zoals bladluizen en slakken. Tegen deze ongewenste soorten worden vaak bestrijdingsmiddelen ingezet. Maar zónder deze middelen zullen hun ‘natuurlijke vijanden’ zoals vogels, egels en padden dat klusje op natuurlijke wijze klaren. Mezen zijn bijvoorbeeld dol op luis. Egels op slakken. En de planten zelf dragen ook hun steentje bij. Wanneer een plant sterk wordt aangevreten door een bepaald insect, stuurt deze plant chemische signalen uit om de schade te beperken. Andere insectensoorten reageren daarop door hun eitjes op die plant te leggen De larfjes die daar uit komen zullen zich tegoed doen aan de insecten die het gevaar vormden. Veel insectensoorten houden elkaar zo in evenwicht. 

Bestrijdingsmiddelen

Mocht je toch bestrijdingsmiddelen willen inzetten, kies dan voor biologische. Synthetische bestrijdingsmiddelen zijn zeer schadelijk en zorgen voor sterfte onder bijen, vlinders, vogels en andere dieren. En ook voor mensen zijn ze schadelijk, zo zijn er aanwijzingen dat pesticiden tot de ziekte van Parkinson kunnen leiden.

Inheemse plantensoorten

De insecten in ons land zijn aangepast aan de plantensoorten die hier van oudsher voorkomen. Met planten uit andere windstreken kunnen bestuivers als vlinders, bijen en zweefvliegen vaak niets. Probeer eens wat meer inheemse soorten aan te planten. Op de website van de Utrechtse Heuvelrugtuinen vind je een selectie van planten die in onze regio van nature voorkomen en ook nog eens makkelijk te onderhouden zijn. Wil je iets doen voor dagvlinders, kijk dan eens op de website van de vlinderstichting.

Minder maaien

Het gazon houden veel mensen graag strak. Planten zoals madeliefjes of pinksterbloemen krijgen hierdoor geen kans. Jammer voor veel soorten zweefvliegen, vlinders en bijen die hier hun voeding vinden. Elke plantensoort in een grasland heeft specifieke insecten die er hun voeding uit halen. Door minder te maaien help je hen dus. Je kunt bijvoorbeeld wel tot tien keer meer bijen aantrekken door niet elke week te maaien, maar slechts om de 3 à 4 weken. Heb je een groot gazon, dan kun je ook telkens een ander deel maaien. Of sommige delen zelfs ongemoeid laten of maar 2-3 keer per jaar maaien. In het voorjaar is er minder keuze voor insecten dan in de zomer. Stel het maaien daarom zo lang mogelijk uit, liefst tot mei.

Elly Duijf,

Werkgroep Biodiversiteit De Bilt