Egels dupe van snoeibeleid

door Walter Eijndhoven 

Tussen half januari en half maart snoeien medewerkers van groenaannemer BIGA de beplanting in De Bilt in opdracht van de gemeente. Daarna stopt BIGA om vogels tijdens het broedseizoen niet te verstoren. Helaas denkt de gemeente hierbij niet aan overwinterende dieren als egels. 

Volgens de website van de gemeente snoeien medewerkers heesters tot laag bij de grond en verwijderen zij zware takken. En hier zit juist een pijnpunt: door deze werkzaamheden verstoren BIGA-medewerkers veel overwinterende dieren als egels. Zij hebben in deze tijd van het jaar hun rust hard nodig. Net als veel andere zoogdieren proberen egels deze periode van weinig voedsel goed te doorstaan. 

Klacht
Charlotte Olthof uit De Bilt, egelliefhebster, diende een klacht in over het snoeibeleid van gemeente De Bilt. ‘Ik las de Vierklank van woensdag 8 januari en schrok van het bericht over snoeien in deze tijd’, vertelt zij. ‘Ik stuurde direct een boze mail naar de verantwoordelijke ambtenaar achter dit snoeibeleid met de vraag of zij weleens van ‘overwinterende egels’ hebben gehoord. Nota bene een beschermde diersoort. Als deze dieren ontwaken door het geluid van motorzagen en bladblazers slaan zij op de vlucht en overlijden, omdat er nog geen voedsel voorhanden is. Ik vraag mij echt af of de buitendienst enige kennis heeft over de Gedragscode Soortbescherming.

Omgevingsvisie 
Helaas is de nieuwe tekst van de Gedragscode Soortenbescherming 2025 nog niet ondertekend. ‘Deze Omgevingsvisie, de opvolger van de Flora- en faunawet, kan altijd worden herzien. Het is een levend document’, legt René Olthof, gemeenteraadslid voor Lokaal De Bilt uit. Volgens gemeente De Bilt wordt, voor aanvang van snoeiwerk, eerst gescand op aanwezige dieren, dus ook egels. Dit moet altijd, dus niet alleen voor de snoei. René Olthof: ‘Een voorgestelde scan is een farce, Immers egels verstoppen zich onder struiken en bladeren en zijn niet eenvoudig op te sporen’.

Gemeente
Voor de gemeente is het lastig een juist moment te vinden om te snoeien, laat zij weten in een mail aan Charlotte Olthof. Na de periode van winterslaap volgt namelijk het broedseizoen en daarna is het groen de plek om te rusten en te foerageren, tot zij weer bij de winterslaap uitkomt. De nu uit te voeren werkzaamheden betreffen voornamelijk vakken binnen de wijken, waar het risico om egels in winterslaap aan te treffen niet groot zal zijn, laat de gemeente verder weten. De medewerkers van BIGA zijn gekwalificeerd en gecertificeerd op het vlak van uitvoering binnen de wetgeving voor natuurbescherming, tegenwoordig de Omgevingswet. Volgens de gemeente werkt zij op deze wijze conform de gedragscode.

Verstoren 
Charlotte Olthof is het niet eens met de zienswijze van de gemeente. ‘Egels in winterslaap kun je niet met een scan opsporen. Doen zij dit visueel of prikken zij met stokken? Met deze actie verstoren zij egels in hun winterslaap. En juist dat verstoren mag niet, want het is een beschermde diersoort. De werkzaamheden moeten door de BIGA derhalve in de tweede helft van oktober en in de maand november plaatsvinden. Dan zijn de egels nog niet in winterslaap en dus niet van half januari tot en met half maart’, vertelt zij.

Certificering
Ook de certificering van de BIGA-medewerkers trekt Charlotte Olthof in twijfel. ‘Ik zou graag willen weten aan welke eisen de BIGA-medewerkers moeten voldoen, voordat zij dit soort klussen mogen uitvoeren. Juist deze certificering moet ervoor zorgen dat de egel wordt beschermd en er dus geen verstoring plaatsvindt. In voorgaande jaren was ook nimmer een begeleider aanwezig tijdens de onderhoudswerkzaamheden. De BIGA-medewerkers stonden met zes personen tussen en in de struiken en dan moet ik geloven dat zij zijn gecertificeerd?´

Motie
Dinsdag 14 januari stelde Olthof leden van de gemeenteraad en het college op de hoogte van de onjuiste werkwijze van de BIGA-medewerkers en kwam hij met een motie om de bestaande ‘Gedragscode Soortbescherming van Gemeenten’ op te nemen in de Omgevingswet van gemeente De Bilt in de eerstvolgende gemeenteraadsvergadering op donderdag 23 januari.