Herinrichting Stinkgat Groenekan bijna klaar

door Henk van de Bunt

Alweer een aantal maanden terug (in juli) is de laatste vracht toegepast, waardoor de herinrichting van de Hooge Kampse Plas als bijna klaar kan worden beschouwd. In 2020 zal het project door Grondbank GMG worden opgeleverd aan het Utrechts Landschap, met als eindresultaat een prachtig natuurgebied. We spreken daarvoor nog even met projectleider Wim Vermeule:

‘Het werk wordt uitgevoerd in nauwe samenwerking met de klankbordgroep, bestaande uit Stichting Brigida, Dorpsraad Groenekan, Stichting Milieuzorg Zeist e.o., IVN-De Bilt e.o., Vogelwacht Utrecht, gemeente de Bilt en Groenekans Landschap. De Hooge Kampse Plas is begin jaren ‘70 ontstaan door zandwinning voor de aanleg van de A27. Er bleef een diepe plas over, die na de zandwinning is gebruikt voor het storten van bedrijfsafval (1974-1977) en baggerspecie uit het Amsterdam-Rijnkanaal (1978-1979). De bedoeling was om de plas weer als weiland op te leveren, maar de stank die de plas toen produceerde, heeft er voor gezorgd dat dat plan nooit is uitgevoerd. Al heel snel was de naam ‘Stinkgat’ ontstaan. Door de diepte, de mate van vervuiling én de steile oevers, leverde de plas ook nauwelijks waarde voor de natuur op’.

Herinrichting
Mede om de ecologische waarde van de plas te verhogen, is het zgn. verondiepingsproject gestart. Daarbij wordt onder meer de verontreinigde bodem afgedekt. De start van de natuurontwikkeling bestond uit het maken van eilanden, flauwe oevers met riet en ondiep water (circa 1,5 meter diep) aan de noordzijde van de plas. Door het ondiepe water kunnen waterplanten op de bodem groeien. Vermeule: ‘Daarna is het zuidelijk deel van de plas ingericht, waarbij de steile oevers zijn aangevuld tot een stabiele oever, die niet afkalft. Daardoor kan het fietspad worden behouden voor de toekomst. In het zuidelijk deel is tevens de bodem opgehoogd, maar blijft minimaal 10 meter diep. Deze dieptesprong is een extra waarborg voor behoud van helder water, nu en in de toekomst. Helder water is van belang voor de diverse soorten eenden, die al duikend en op zicht hun voedsel moeten zoeken’.

Oeverzwaluwwand
Vanaf de start in mei 2010 is er inmiddels 1,3 miljoen m³ grond en baggerspecie in de plas aangebracht. Inmiddels is het noordelijk deel bijna helemaal klaar. De komende maanden zal de grond uit de werkwegen worden toegepast in het zuidelijk deel van de plas. Zo worden de oevers aangevuld en de bodem opgehoogd. Uit de centrale werkweg, die nu midden in de plas ligt, zullen we de resterende 3 eilanden maken. ‘Langs de zuidoever (zijde Fort Voordorp) is een oeverzwaluwwand aangelegd, waarin de zwaluwen circa 15 nestgangen hebben gemaakt. Langs de zuidwestoever (zijde fietspad) is woensdag 18 september een robuust vogelkijkscherm aangelegd. Tot slot zullen de bouwvoorzieningen (keet en asfaltterrein) volgend voorjaar worden verwijderd, waarna de natuur zich ongestoord verder kan ontwikkelen’, aldus Wim Vermeule, die in dit verband ook graag de namen noemt van Wigle Braaksma (Vogelwacht) en gemeentelijk landschapscoördinator Dick van Beek en Utrechts Landschap-boswachter Maarten den Hartigh.

Flora & Fauna
Vermeule: ‘Grondbank GMG houdt zorgvuldig rekening met (beschermde) plant- en diersoorten, die zij tijdens de uitvoering tegenkomt. Daar zijn ook ecologen van Stichting Utrechts Landschap bij betrokken. Ook wordt er dankbaar gebruik gemaakt van de vele waarnemingen die door de deskundige vogelliefhebbers van de Vogelwacht worden doorgegeven. Waarnemingen van verstoringen of bijzondere flora en fauna kunnen worden doorgegeven aan de boswachter Rob Veenbrink (tel. 030 2205555 of mail naar info@utrechtslandschap.nl). Zie voor de laatste ontwikkelingen www.utrechtslandschap.nl‘