Kroosvaren in Houdringe

De wandelaars in landgoed Houdringe van het Utrechts Landschap hebben waarschijnlijk gezien, dat de sloot aan de zuidkant helemaal rood gekleurd is. Het is geen kroos, maar een varen die daar erg op lijkt, namelijk de Grote Kroosvaren.

Het zijn drijvende plantjes van zo’n twee centimeter, met dunne sterk vertakte stengels, kleine blaadjes en een aantal kleine wortels die in het water hangen. De plant kan zich in twee tot drie dagen in biomassa verdubbelen en vormt zo een centimeters dikke groen-rode brei.

Vluchten
De plant verdrijft binnen enkele dagen al het andere waterleven onder het wateroppervlak. Watervogels vluchten naar andere plekken en vissen en planten gaan dood door gebrek aan zuurstof en licht. Bij de Waterschappen in Nederland wordt de plant op grote schaal bestreden met overigens weinig succes. Het probleem is dat de kroosvaren vrijwel niet te bestrijden is, omdat de varen zo ongelooflijk snel groeit. Daardoor heeft de kroosvaren helaas de waarde van het cultureel erfgoed en de recreatieve waarde van diverse landschappen en wateren sterk verminderd. Laten we hopen dat de kroosvaren zich niet verder verspreid in sloten in Beerschoten.

Maar de kroosvarens hebben niet alleen maar nadelen voor het eco-milieu. Ze kunnen de waterlaag afsluiten voor diffusie van zuurstof. Hierdoor wordt fosfaat, dat onder deze zuurstofarme condities wordt gemobiliseerd uit de bodem, opgenomen door de kroosvarens. De eiwitrijke kroosvarens kunnen dan worden geoogst en gebruikt o.a. als vleesvervanger. Verder kan de plant door symbiose met de cyanobacterieën stikstof uit de lucht binden.

(Eugène Jansen)