Beveiliging bij natuurbranden

door Rob Klaassen

We lazen de afgelopen week, toen ons land door een hittegolf werd getroffen, veel over het veiligheidsprobleem van de steden en dorpen die grenzen aan bos- en natuurgebieden. De angstige beelden, die via diverse media werden verspreid over het gebeuren in Frankrijk, Portugal en Spanje, lieten aan duidelijkheid niets aan de verbeelding over. 

Wij lazen dat vooral bosgebieden met veel naaldbomen nog een extra risico zouden lopen. Vandaar de vraag: ‘Hoe is gesteld met de bescherming tegen dit soort van natuurbranden in onze directe omgeving’? Wij zijn daarvoor te rade gegaan bij de brandweer van Maartensdijk.

Eigenschappen CCFM
Freek de Graaf, bevelvoerder van de brandweer Maartensdijk, ‘Sedert zo’n drie jaar beschikken we hier in Maartensdijk over een CCFM. We hebben een Mercedes Unimog net als veel andere korpsen in onze regio, de Veiligheidsregio Utrecht (VRU); een voertuig dat speciaal is ontworpen om natuurbranden te kunnen bestrijden. In Zuid-Europa is het gebruik van dit soort voertuigen bij natuurbranden gemeengoed. Alle leidingen, tanks, banden e.d. zijn beschermd tegen vuur. Daarmee kunnen we door brandend en smeulend materiaal rijden. Dit voertuig weegt 15 ton en het houdt onder alle omstandigheden door het flexibele chassis altijd contact met de bodem Zo kunnen we vanuit de cabine zelfs de druk van de banden omlaag brengen om daarmee de grip op de bodem nog verder te kunnen vergroten’.

Wendbaar
‘Het is zeer wendbaar en speciaal gebouwd voor ’off road’ gebruik. De aandrijving kan zowel afzonderlijk als gekoppeld plaatsvinden, wat maakt dat er een enorme kracht kan worden ontwikkeld. De CCFM heeft maar liefst 3500 liter water aan boord. 3000 Liter om de brand mee te bestrijden en daarnaast is er nog 500 liter die dient als zelfbescherming van de bemanning. Het voertuig beschikt over een sprinklerinstallatie. De cabine biedt plaats aan 5 personen: de chauffeur, de bevelvoerder en 3 manschappen. Je kunt dus met dit voertuig als het zou moeten de brand ingaan en die vanuit de cabine bestrijden. Het grote waterkanon aan de voorzijde kan door de bevelhebber vanuit de cabine worden aangestuurd, terwijl via twee dakluiken de twee straalpijpen aan beide zijden van het dak kunnen worden bediend. In de cabine kunnen we ook koolmonoxide-metingen uitvoeren. Indien nodig kunnen we onszelf hiertegen beschermen doordat we in de cabine ademluchtmaskers kunnen opzetten. Het voertuig zelf voorziet ons dan van schone lucht om in te kunnen ademen. We hoeven daarom niet per se de cabine uit om de brand effectief te kunnen bestrijden. Allemaal effectief en veilig. Al is de CCFM specifiek gemaakt natuurbranden te bestrijden, zeker kan deze ook heel effectief bij ‘gewone’ branden worden ingezet. Niet in de laatste plaats om voor een snelle en nodige aanvoer van bluswater te zorgen. In Maartensdijk gaat de CCFM bij vrijwel elke uitruk mee. Het blijkt in de praktijk een enorm effectief en handig voertuig te zijn’.

Praktijk
‘Hoe werkt nu een brandmelding concreet in de praktijk’? Freek: ‘Als iemand een brand in de natuur ziet en hij/zij 112 belt en meedeelt dat er op een bepaalde plek brand is uitgebroken dan piept de meldkamer onmiddellijk het desbetreffende korps op. Waarop ze dan vervolgens uitrukken. Echter bij de enorme droogte van de afgelopen tijd wordt er tegelijkertijd gekeken naar de zogenoemde droogte-index. Die index was de afgelopen tijd op het een na hoogste niveau, niveau 2. (Voor het allerhoogste niveau, fase 1, moet nog langere tijd zo heet zijn). Dit betekent dat bij een natuurbrand van niveau 2, dan niet 1 korps, maar tegelijkertijd 4 korpsen worden opgepiept. De droogte-index of beter het brandgevaar is bepalend hoeveel brandweerkorpsen er tegelijkertijd bij een natuurbrand moeten uitrukken. In ons geval betekent dit bijvoorbeeld dat er naast Maartensdijk dan tegelijkertijd ook Baarn, Bilthoven, Soest of Zeist worden opgepiept. Er is dan in een klap 12.000 liter water beschikbaar om de natuurbrand te bestrijden.

Kritiek
De laatste tijd is er wat kritiek op de regionale brandweer geuit, omdat door hen besloten was om het verkenningsvliegtuig van de VRU, Charly, geen verkenningsvluchten te laten uitvoeren, terwijl het juist zo droog was. De reden hiervoor is dat Charly alleen uitvliegt bij een droogte-index van niveau 1. Daarvan was er vorige week dus nog geen sprake. Bovendien is het nu vakantietijd en houden veel mensen zich op in de natuur. Een brand wordt dan doorgaans snel opgemerkt en, doordat vrijwel iedereen een mobiel op zak heeft, ook snel aan 112 doorgegeven”.

Open dag
Freek maakt ons erop attent dat iedereen zaterdag 17 september a.s. van harte welkom is bij de recent gerenoveerde brandweergarage in Maartensdijk. Er wordt dan een open dag gehouden. Iedereen kan dan met eigen ogen alle brandbluswagens met toebehoren bekijken en demonstraties volgen. De gerenoveerde brandweergarage is de moeite van het bezoeken meer dan waard.