Woningbouw? Dan meer vrouw op straat

door Veroniek Clerx 

Wie weet nog wie Harriët Freezer was, Letty Kosterman of Hetty Blok. De vijftig plussers onder ons kennen de dames, die in Bilthoven en Maartensdijk woonden, vast nog wel van radio en televisie. In het Huis Voordaan in Groenekan woonde ooit Oopjen Coppit, een rijke 17e eeuwse zakenvrouw.

Zij stond model voor de portretschilder Rembrandt van Rijn. Begin twintigste eeuw verkocht een zekere Frederique Grothe het landgoed Voordaan aan een projectontwikkelaar waardoor Groenekan tot een echt woondorp zou uitgroeien. Weer 20 jaar later was de maatschappelijk werkster en verzetsvrouw Jacoba van Tongeren er geruime tijd woonachtig. Ze zette zich in voor de gemeenschap en de verfraaiing van het dorp. 

Kernen

Wat het bovenstaande rijtje vrouwen gemeenschappelijk heeft is dat ze allen in onze gemeente hebben geleefd. Soms geboren of getogen, soms hebben ze hier gewoond en zijn ze hier overleden en begraven. Wat vooral overeenkomt is, dat deze en andere vrouwen in de Biltse kernen en daarbuiten, van historische en maatschappelijke betekenis zijn geweest. Hun namen echter, zijn vrijwel nergens op de gemeentelijke straatnaambordjes aan te treffen. 

Motie 

‘Daar moet verandering in komen’, zo werd in maart 2025 bij motie besloten door de gemeenteraad. ‘Meer vrouw op straat’ is nu het motto en hoog tijd dat de prinsessen van Oranje (Maartensdijk) en de abdis Henrica van Erp van het Vrouwenklooster (De Bilt), gezelschap krijgen in de wijken. Daarom kreeg de gemeentelijke straatnamencommissie recent de opdracht om een inventarisatie te gaan maken van de vele interessante kandidates. 

Commissie

De straatnamencommissie is een adviesorgaan van het college, dat adviseert over de namen van straten, pleinen, bruggen, tunnels en andere openbare ruimten. Deze commissie zorgt er onder meer voor, dat de gekozen namen maatschappelijk logisch en historisch verantwoord zijn. Een rondgang langs de Historische Vereniging Maartensdijk, Historische Kring d’Oude School en het Online Museum De Bilt leverde een schat aan informatie op én namen van vrouwen die bij velen nog volstrekt onbekend zullen zijn. Gericht historisch onderzoek, met het Digitale Vrouwenlexicon onder leiding van de historica Els Kloek als onmisbare bron, heeft aangetoond dat zij hun sporen ruimschoots hebben verdiend in kunst, cultuur, onderwijs, onderzoek en wetenschap, emancipatie, politiek en bestuur, bedrijfsleven, natuurbehoud, journalistiek en verzetshandelingen tijdens WO2. 

Groeiprognose 

De motie voor ‘Meer vrouw op straat’ is overigens precies op tijd gekomen. Niet in de laatste plaats, omdat verschillende bouwprojecten in onze kernen in uitvoering zijn of op hun concrete realisatie wachten. Daar komt nog bij dat het onderzoeksbureau ABF in Delft recent de prognose deed, dat gemeente De Bilt moet bouwen om de bevolkingsgroei bij te houden (red. ADUN). In een rapport aan het kabinet voorspelde ABF de noodzaak van 640 nieuwe huizen tot 2030 en 1000 tot 2050; ‘Op dit moment staan er 20.010 huizen in De Bilt, tegen 2035 gaat dat aantal door de grens van de 21.000’, is de voorspelling van ABF. Omgerekend naar nieuwe wijken zou dat toch minimaal tot 10 tot 20 nieuwe ‘vrouwen op straat’ moeten kunnen leiden. Bijvoorbeeld de Elisabeth van Reedewetering (Westbroek), Adri Pieckakker (Hollandsche Rading), Betty Cadburyplantsoen (Bilthoven), Polly Cunninghamegrift (De Bilt), of het Anna Bregitta Eyck van Zuijlichem-Story van Bloklandpark. (Maartensdijk) Al past die laatste naam waarschijnlijk moeilijk op een bordje.