Gemeente zet seinen op groen voor duurzaamheid

door Guus Geebel

Van 7 tot 16 oktober is het de Week van Duurzaamheid. In de gemeente De Bilt hebben vijf organisaties voor de zesde keer het initiatief genomen. Dat zijn energiecoöperatie BENG!, Biltsheerlijk, Samen voor De Bilt, Wereldwinkel en Werkgroep Fairtrade De Bilt. De rol van de gemeente daarbij is naast ondersteuning met publicaties in kranten, meedenken en zoveel mogelijk aanwezig zijn bij activiteiten. 

Wethouder Krischan Hagedoorn heeft Duurzaamheid in zijn portefeuille. Hij nam deze portefeuille over van Anne Brommersma. ‘Zij nam uitgebreid de tijd om mij mee te nemen in het vakgebied dat haar zelf ook na aan het hart ligt. Daarnaast is er een heel goed ambtelijk team dat zich bezighoudt met duurzaamheid.’ Het college wil een versnelling op het gebied van duurzaamheid en energietransitie. ‘Duurzaamheid heeft te maken met heel veel, vooral bewustwording’, zegt de wethouder.

Miljoen
‘We zijn net begonnen met het programma Energie voor iedereen. We hebben 700.000 euro rijksmiddelen gekregen om inwoners met een laag inkomen die in de slechtste huurhuizen wonen op een goede manier bij te staan om minder energie te gaan gebruiken. Dat doen we door een set aan maatregelen zoals radiatorfolie, het waterzijdig inregelen van de cv-installatie, ledverlichting, waterbesparende douchekop, brievenbusborstels, maar ook om witgoed dat heel veel energie verbruikt te vervangen door nieuw witgoed met A kwaliteit. We hebben dus zeven ton rijkssubsidie tot 1 januari en in het coalitieakkoord hebben we drie ton zelf beschikbaar gesteld vanaf 1 januari. Er is dus, als de raad dat bij de begroting goedkeurt, een miljoen euro beschikbaar. Dat project doen we samen met BENG!, die al energiecoaches geworven heeft. Die komen bij mensen thuis en gaan kijken hoe ze de meeste energie kunnen besparen.’

Dakenactie
‘De toepassing gebeurt door een EnergieFixer, die we nu op verschillende manieren werven. We willen voorkomen dat er een lange tijd tussen de komst van de energiecoach en de fixer zit en haken aan op een provinciaal programma. We zijn bezig met de proeftuin aardgasvrije wijk Brandenburg-West. Daar zijn we al ver mee en ik hoop dat project in het eerste kwartaal goed te kunnen laten keuren door de raad. Het is een project waarbij we de hele wijk tot 1100 woningen kunnen verwarmen met de warmte uit de rioolwaterzuivering. In de Week van Duurzaamheid is er ook een dakenactie van BENG! en de klimaatburgemeester Elke Rabé. De klimaatburgemeester is een initiatief van het ministerie van Economische Zaken. Bij de dakenactie wordt mensen gevraagd hun dak beschikbaar te stellen, bijvoorbeeld van een bedrijf. Daar worden zonnepanelen opgelegd die worden gefinancierd met spaargeld van mensen die er geen rente over hoeven te hebben. De opbrengst wordt weer beschikbaar gesteld om mensen die niet zelf op kunnen wekken de gelegenheid te geven toch op te gaan wekken.’

Zonneweiden
‘We hebben de opdracht in het coalitieakkoord staan om voor 2030 twintig gigawatt aan wind op te gaan wekken. Dat betekent één hele hoge windmolen of twee kleinere. Dat gaan we doen langs een van de snelwegen na een participatietraject met inwoners’, aldus Hagedoorn. ‘Daarnaast gaan we drie zonneweiden aanleggen. De eerste is zonneweide Voordaan die gaat via BENG! Daarvoor loopt het vergunningentraject. Tot 2030 mogen we van het Rijk alleen opwekprojecten met zon en wind aanleveren. We willen in het participatietraject ook het gesprek aangaan over wat we na 2030 gaan doen. Over landbouw zeggen we in het coalitieakkoord dat we die graag circulair willen hebben. In het najaar willen we in gesprek met agrariërs in onze gemeente om te kijken hoever we daar samen met hen mee kunnen komen.’

Begrip
Het begrip duurzaamheid kent heel veel facetten. Het is relatief milieuvriendelijk. Besparen en opwekken van energie spreekt het meest aan, maar autobanden op de juiste spanning houden scheelt ook veel in benzineverbruik. Verder gebruik van restmateriaal, inzameling kleding in containers, kledingruil, het repaircafé, circulaire sloop, gebouwen dusdanig bouwen dat je ze uit elkaar kunt halen en als een gebouw op is het materiaal kunt hergebruiken, gescheiden inzamelen. Krischan Hagedoorn wil ook sportverenigingen en culturele instellingen helpen met verduurzamen, al is het maar met advies. Hij noemt ook het verdichten van bedrijfsterreinen. ‘Daarnaast kijken we met ondernemers hoe zij kunnen verduurzamen. Bijvoorbeeld door gezamenlijk warmtepompen in te kopen. Ook daar willen we energiecoaches heen sturen.’

Scholen
In de Week van Duurzaamheid zijn er ook scholenprojecten. ‘We gaan naar de scholen toe en er is een prijsvraag uitgeschreven. Scholieren kunnen ideeën inzenden en het beste duurzame idee willen we ook gaan uitvoeren.’ In december komt de gemeente met de Transitievisie Warmte. ‘Daarin geven we de visie van de gemeente over hoe we wijk voor wijk op de beste manier van het aardgas af kunnen komen. Dat start met de proeftuin aardgasvrije wijk in Brandenburg–West. Maar elke wijk zal uiteindelijk van het gas af moeten, we gunnen al onze inwoners een veel goedkopere en milieuvriendelijkere energievoorziening. Daar maken we een planning voor plus een advies over hoe we denken hoe dat moet en daar mag de raad dan over beslissen.’

Kleine molens
‘In januari komen we met het nieuwe zonneveldenbeleid. We gaan een aantal zaken goed vastleggen, zoals lokaal eigendom. Vóór december moeten we bij de provincie aangeven hoe we in de gemeente omgaan met wind. Bij de energietransitie moeten we heel goed samenwerken in de regio. We gaan ook onderzoeken of we het bij de provincie voor elkaar kunnen krijgen om EAZ-windmolens, dat zijn kleinere windmolen tot 25 meter, mogelijk kunnen maken in het buitengebied. Dat willen de inwoners van Westbroek graag, maar het mag niet omdat het ganzenrustgebied is. Vlakbij in Stichtse Vecht staan die molens wel omdat ze gebouwd zijn voordat de provinciale verordening van kracht werd.’

Klimaatadaptatie
‘Er zijn steeds extremere vormen van regen en droogte. We hebben besloten om deze collegeperiode bomen bij te gaan planten. Daarnaast komt er een versnelling in het afkoppelen van regenwater, omdat de problematiek vooral ontstaat doordat tijdens extreme regenbuien heel veel water in het riool terechtkomt. Als je zorgt dat het vanaf het dak ergens anders terecht komt dan doe je de aarde en mensen er een plezier mee. Ook biodiversiteit krijgt volop aandacht.’