De Bilt herdenkt 78 jaar bevrijding Auschwitz

door Guus Geebel

Donderdag 26 januari om 18.00 uur wordt bij Jagtlust de Holocaust Memorial Day gehouden. De Internationale Herdenkingsdag voor de Holocaust is eigenlijk op 27 januari maar omdat dan na zonsondergang de sjabbat begint, de joodse rustdag, is de herdenking een dag vervroegd.

Het is 27 januari 78 jaar geleden dat concentratie- en vernietigingskamp Auschwitz door het Rode Leger werd bevrijd. Auschwitz is het internationale symbool van de Holocaust, waarbij meer dan 100.000 Nederlandse Joden, Sinti en Roma zijn vermoord en vernietigd. Het waren mensen die tijdens de Tweede Wereldoorlog zijn vervolgd, gedeporteerd en vermoord om wat ze waren.

Davidster
De herdenking in De Bilt wordt gehouden op het gazon voor Jagtlust en is voorbereid door Tiny Middleton, Annemiek Bovée en Ella Prins. Burgemeester Sjoerd Potters opent de bijeenkomst met een korte toespraak en een gedicht, waarbij ook kinderburgemeester Renske Iseger aanwezig is. Op zes punten worden windlichten geplaatst die door waxinelichtjes op baterijen met elkaar worden verbonden in de vorm van de Davidster. Vervolgens noemt Tiny Middleton de namen van zes kampen, die voor veel andere kampen staan. Na ieder genoemd kamp zegt zei: ‘Laat ons gedenken’, en volgt een ogenblik stilte. Twee kinderen van verschillende scholen steken voor het noemen van een kamp een grote kaars aan die op de punten van de grote Davidster staan. Dit gebeurt afhankelijk van het weer.

Kampen
Tiny Middleton noemt als eerste kamp Westerbork. Dat werd in 1939 op last van de Nederlandse regering gebouwd als opvangcentrum voor uit Duitsland gevluchte Joden. Van hieruit zijn meer dan 100.000 Nederlandse Joden in de jaren tussen 1942 en 1944 weggevoerd naar de vernietigingskampen. Nog geen 5000 overleefden het. Als tweede noemt zij kamp Mauthausen in Oostenrijk. Van de 1.750 Nederlandse Joden overleefde slechts 1 de gruwelen. Naar kamp Sobibor in Polen vervoerden 19 treinen in 1943 vanuit Nederland 34.313 Joodse mannen, vrouwen en kinderen, 19 overleefden het.

Gruwelen
Naar Theresienstadt in Tsjechoslowakije werden 4.898 joodse landgenoten gebracht en overleefden 1.980 de verschrikkingen. Naar Bergen-Belsen in Duitsland gingen 3.751 Nederlandse Joden waarvan er 2.050 het overleefden. Tenslotte noemt Tiny Middleton de naam Auschwitz in Polen. Het grootste vernietigingskamp dat de Nazi’s hebben gebouwd. 56.571 Joodse mannen, vrouwen en kinderen werden uit Nederland hierheen vervoerd. 871 overleefden. Tot slot van de herdenking zingt Tom Fürstenberg Eel malee Rachamien, Jizkor en vervolgens het Kadiesj.